Γιώργος Παναγιωτόπουλος: Μελέτη Σχεδιασμού για Ίδρυση Σχολής Πολιτισμικών Σπουδών «ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΣΧΟΛΗ» -ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΟΜΟ ΗΛΕΙΑΣ

Μελέτη Σχεδιασμού για  Ίδρυση Σχολής Πολιτισμικών Σπουδών

 «ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΣΧΟΛΗ» 

ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΟΜΟ ΗΛΕΙΑΣ

Γιώργος Παναγιωτόπουλος 

ΛΕΧΑΙΝΑ ΗΛΕΙΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2021 

ΑΝΤΙ ΠΡΟΟΙΜΙΟΥ 

Λίγες σκέψεις του υπογράφοντος 

Εδώ και δεκαετίες, όπως είναι γνωστό, έχουν ξεκινήσει προσπάθειες, μεταξύ άλλων,  για τη δημιουργία και λειτουργία ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στον Νομό  Ηλείας. Εκκλησία, Βουλευτές, Αυτοδιοίκηση, Κοινωνικοί Φορείς και Κοινωνία των  Πολιτών διεκδίκησαν και τελικά κατάφεραν την ίδρυση και λειτουργία τμημάτων ΤΕΙ  στον Νομό, ως παραρτήματα του τότε ΤΕΙ Πάτρας. Από την περίοδο που ο υπογράφων  την πρόταση-μελέτη υπηρετούσε την Αυτοδιοίκηση, στο διεκδικητικό πλαίσιο ήταν  κυρίως η δημιουργία αυτόνομης Σχολής, με σωρεία επιχειρημάτων που  νομιμοποιούσαν αυτή τη διεκδίκηση.  

Υπό το πρίσμα της παραπάνω διεκδίκησης, το 2017, ουσιαστικά προγενέστερα από την  απόφαση της πολιτείας για συνένωση των ΤΕΙ με τα Πανεπιστήμια, είχε κατατεθεί από  τον υπογράφοντα, πρόταση-μελέτη στον δημόσιο διάλογο, για ίδρυση αυτόνομης Σχολής  Τουριστικών και Πολιτισμικών Σπουδών, ευελπιστώντας ότι θα συνέβαλε στην  ενίσχυση της βούλησης των εκπροσώπων του Νομού και θα δημιουργούσε δυναμική με  απώτερο στόχο την επιτυχία της διεκδίκησης για βιώσιμη σχέση του Νομού με τον  ακαδημαϊκό χάρτη της χώρας. Εκ του αποτελέσματος προκύπτει ότι η τότε πρόταση δεν  έτυχε της αποδοχής των εκπροσώπων του Νομού και προφανώς απορρίφθηκε. 

Πέντε χρόνια μετά την υποβληθείσα πρόταση-μελέτη του υπογράφοντος (2017), με τους  ίδιους προβληματισμούς τότε και σήμερα.  

Πέντε χρόνια μετά την υποβληθείσα πρόταση-μελέτη του υπογράφοντος (2017), που δεν  έτυχε του προβληματισμού σχεδόν κανενός από τους εκπροσώπους του Νομού μας. 

Πέντε χρόνια μετά, στην ίδια αφετηρία, στο ίδιο σημείο αναφοράς και αγωνίας για το  αυτονόητο.  

Πέντε χρόνια μετά επανέρχεται ο υπογράφων, επικαιροποιώντας την πρόταση, και,  ελπίζοντας σε προβληματισμό κάποιων, οριοθετεί μια νέα ευκαιρία τεκμηριωμένης  διεκδίκησης.  

Σήμερα, πέντε χρόνια μετά, ο υπογράφων καταθέτει νέα πρόταση-μελέτη  προσαρμοσμένη στις επικρατούσες νέες συνθήκες. 

Η παρούσα πρόταση-μελέτη για ίδρυση αυτόνομης Σχολής Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης  στον Νομό Ηλείας, αποτελεί μια νέα προσπάθεια συμβολής στον δημόσιο διάλογο, σε  μια κρίσιμη και μεταβατική περίοδο, που επιχειρείται ο επαναπροσδιορισμός της  αρχιτεκτονικής, του χάρτη της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στη χώρα και συνάμα  κινδυνεύει ο νομός να βρεθεί σε ιδιότυπο και καταστροφικό αποκλεισμό.  

Είναι μια προσπάθεια διεύρυνσης του διαλόγου που αναπτύσσεται και ταυτόχρονα,  πρόσκληση για προβληματισμό των φορέων του Νομού. Αποτελεί, ίσως, εργαλείο στη 

«φαρέτρα» των επιχειρημάτων για τη διεκδίκηση και πιθανή επιτυχή κατάληξη του επί  χρόνια ζητούμενου. 

Δεδομένου του γεγονότος ότι υπάρχουν ήδη τμήματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην  περιοχή (Τμήμα Γεωπονίας – Αμαλιάδα, Τμήμα Μουσειολογίας – Πύργος), που τίθενται  σε αμφισβήτηση το τελευταίο διάστημα, η παρούσα μελέτη επιχειρεί να αποτελέσει μια  στοιχειοθετημένη πρόταση δημιουργίας αυτόνομης σχολής και να τεκμηριώσει την  αναγκαιότητα για την ανάπτυξη των συνθηκών που θα προλειάνουν το έδαφος, ώστε η  Ηλεία να αποκτήσει ισότιμη και δίκαιη πρόσβαση στον ακαδημαϊκό χάρτη της χώρας.  Η παρούσα μελέτη-πρόταση επιχειρεί να απαντήσει προς κάθε κατεύθυνση, αλλά  ιδιαίτερα στην πολιτεία που έχει την ευθύνη του σχεδιασμού και της αρχιτεκτονικής της  τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στη χώρα, ότι το διεθνώς αναγνωρίσιμο αφήγημα της  «Ολυμπιακής γης» με την εθνική προστιθέμενη αξία, δεν μπορεί, παρά να εμπεριέχει  και τις διαστάσεις, συμβολικά και ουσιαστικά, της επιστημονικής έρευνας μέσα από το  κύριο κύτταρο της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης που είναι η βασική μονάδα του  τμήματος, ενταγμένο σε Σχολή αυτόνομη και βιώσιμη, πλήρως αντιστοιχιζόμενη με τις  προκλήσεις της νέας εποχής. 

Η εκπόνηση του εγχειρήματος έλαβε υπόψη τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της  Ολυμπιακής Γης, αφενός την πολιτισμική παρακαταθήκη και αφετέρου τη δυνητική  αναπτυξιακή δυναμική, καθώς και την απαρέγκλιτη ανάγκη της σύνδεσης των Νέων  Τεχνολογιών (ψηφιακής εποχής) στο σύγχρονο κοινωνικό και εκπαιδευτικό γίγνεσθαι.  Στηρίχθηκε στην αντίληψη της δημιουργικής εκμετάλλευσης των μουσειακών σπουδών  της πολιτιστικής διαχείρισης και πολιτικής και των ψηφιακών εφαρμογών, σε πεδία  καινοτόμα, όπου εφαρμόζονται μοντέρνες πρακτικές-όπως είναι, μεταξύ άλλων, η  διάθεση μαθημάτων στην αγγλική γλώσσα και η εξ αποστάσεως εκπαίδευση- με έγκυρη  θεωρητική πλαισίωση. Με τον τρόπο αυτό, αποκαθίσταται η ωφέλιμη αλληλεπίδραση  ανάμεσα στον Πολιτισμό και την Ψηφιακή Πραγματικότητα, ώστε η αξιοποίησή τους να  οδηγήσει σε δυνητικούς ατραπούς οικονομικής ανάπτυξης και πνευματικής ευημερίας  για την περιοχή. Επιπροσθέτως, η προοπτική δημιουργίας μεταπτυχιακών  προγραμμάτων στα αντικείμενα της Σχολής (Μουσειακές σπουδές, Πολιτιστική  πολιτική, Ψηφιακά μέσα) διαφαίνεται ως μια δυναμική προϋπόθεση για την περαιτέρω  διεύρυνση της εκπαιδευτικής δραστηριότητας στην περιοχή. 

Η εν λόγω πρόταση δε διεκδικεί τη μοναδικότητα της επιλογής του  προσανατολισμού των φορέων του Νομού, δεν εκπροσωπεί ως περιεχόμενο,  κανέναν φορέα, ίδρυμα ή θεσμό της κοινωνίας.  

Είναι μια προσωπική πρωτοβουλία του υπογράφοντος και, ως εκ τούτου, τίθεται  στην κρίση για βελτίωση ή απόρριψη.  

Η πρόταση φιλοδοξεί να συμβάλει στον δημόσιο διάλογο για την Εκπαίδευση, την  Ανάπτυξη και την Καινοτομία, βάζοντας ένα «λιθαράκι» στην όποια προσπάθεια  γίνεται, αυτή την περίοδο, εκ μέρους της αυτοδιοίκησης και των τοπικών φορέων με  σκοπό την πρόοδο και τη δυναμική εξέλιξη του Νομού Ηλείας. Προτείνεται, δε, η διακριτική ονομασία «Ολυμπιακή Σχολή», αναδεικνύοντας με αυτόν τον τρόπο την  ιδιαίτερη ταυτότητα του νομού.  

Η παρούσα πρόταση-μελέτη δεν αναφέρει χωροταξικό προσδιορισμό για τη λειτουργία  της Σχολής, διότι αποτελεί υπόθεση των οργάνων δημοκρατικού προγραμματισμού σε  συνεργασία με την πολιτεία.  

Γνωστή, όμως, είναι η ύπαρξη υποδομών υποδοχής και λειτουργίας στον Πύργο, στην  Αμαλιάδα και στην Αρχαία Ολυμπία, με αυτονόητη την υποχρέωση για βελτίωση και  ανάπτυξη αυτών των υποδομών, όπως ορίζουν τα ακαδημαϊκά πρότυπα. 

Η εν λόγω πρόταση προτείνει την ένταξη της εν λόγω σχολής στο Πανεπιστήμιο  Πατρών λαμβάνοντας υπ’ όψιν αφενός τον συμπληρωματικό επιστημονικά χαρακτήρα  της, μια και σε αντίθεση με άλλα Ιδρύματα, απουσιάζει σχολή πολιτισμικών σπουδών  και αφετέρου τη συμμετοχή του Νομού Ηλείας στη διοικητική και αναπτυξιακή  περιφέρεια Δυτ. Ελλάδας.  

Με όλο τον σεβασμό προς όλους, 

η ίδρυση της Σχολής Πολιτισμικών Σπουδών, «Ολυμπιακή Σχολή» και η  μετατροπή της Ηλείας σε Παγκόσμιο Κέντρο Παιδείας και Πολιτισμού, ίσως έπρεπε  να αποτελεί καθολικό αίτημα εθνικής αξίας. 

Τελειώνοντας αυτές τις σκέψεις, θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαίτερα τους  υποψηφίους διδάκτορες του Τμήματος Μουσειολογίας, Βεργοπούλου Παρασκευή,  Ζωγόπουλο Κωνσταντίνο, Κατσίμπελη Αθανάσιο, Σπυράτο Αλέξανδρο και την  ερευνήτρια Δρ. Καρανικόλα Ζωή, για την άμεση ανταπόκριση στην υποστήριξη  αυτού του εγχειρήματος (τροποποίηση της μελέτης-πρότασής μου, 2017) στον  ελάχιστο χρόνο που είχαμε στη διάθεσή μας. 

Γιώργος Παναγιωτόπουλος 

Αν. Καθηγητής  

Λεχαινά, Μάρτιος 2021  

Η παρούσα πρόταση-μελέτη αποτελεί τεχνικό κείμενο και συντάχθηκε για τις ανάγκες  της δημόσιας διαβούλευσης.

«Εκ των γραμμάτων γεννάται η  προκοπή με την οποίαν λάμπουν τα  ελεύθερα έθνη» 

Ρήγας Φεραίος

ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 

«Ολυμπιακή Σχολή» 

➢ Τμήμα Μουσειακών Σπουδών (Μουσειολογίας) 

➢ Τμήμα Πολιτιστικής Πολιτικής & Ανάπτυξης 

➢ Τμήμα Ψηφιακών Εφαρμογών και Τεχνολογίας στην  Επικοινωνία

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΜΕΛΕΤΗΣ 

1 Ο ΝΟΜΟΣ ΗΛΕΙΑΣ………………………………………………………………………………….8

1.1 ΠΡΟΦΙΛ ΝΟΜΟΥ ΗΛΕΙΑΣ………………………………………………………………..8

1.2 ΧΩΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΝΑ ΚΛΑΔΟ ΚΑΙ ΔΗΜΟ …11

1.3 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ …………………………12

1.4 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ – ΑΝΕΡΓΙΑ …………………………………………………………….12

1.5 ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ……………………………………………………………………………………16

1.6 ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ …………………………………………………………………………………17 

1.6.1 ΦΟΙΤΗΤΕΣ ……………………………………………………………………………………….. 17

1.7 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Ν. ΗΛΕΙΑΣ………………….20 

1.8 ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ – Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΙΔΡΥΣΗΣ  ΣΧΟΛΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΗΛΕΙΑ ……………………………………………………..31 

1.8.1 Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΕΝΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ  ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ …………………………………………………………………………………….. 33 

1.8.3 ΓΙΑΤΙ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΗΛΕΙΑ……………………………………… 37 

1.9 ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ  ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ …………………………………………………………………………………………..40 

2 ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΣΧΟΛΗ» …………….47

2.1 ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΜΟΥΣΕΙΟΛΟΓΙΑΣ) ………………47

2.1.1 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ …………………………………………………….. 47

2.1.2 ΑΠΟΣΤΟΛΗ & ΟΡΑΜΑ ……………………………………………………………………. 47

2.1.3 ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ …………………………………. 48

2.1.4 ΣΤΟΧΟΙ ……………………………………………………………………………………………. 50

2.1.5 ΤΟΜΕΙΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗΣ………………………………………………………… 51

2.1.6 ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ………………………………………………….. 52

2.1.7 ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΣΠΟΥΔΩΝ – ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ – ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ…….. 52

2.2 ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ………………….88

2.2.1 ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ………………………… 88

2.2.2 Η ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ…………………………………… 90

2.2.3 ΣΚΟΠΟΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ………………………………………. 93

2.2.4 ΚΡΑΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ …………………. 95

2.2.5 Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ……………………………… 95 

2.2.6 Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΩΣ «ΜΟΧΛΟΣ»  ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ……………………………………………………………………….. 98 

2.2.7 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ& ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ……… 103

2.2.8 Η ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΈΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ  ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ…………………………………………………………………. 109 

2.2.9 ΣΧΕΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ……………………………………. 114

2.2.10 ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΕ ………………………………………. 116 

2.2.11 ΛΟΓΟΙ ΠΟΥ ΚΑΘΙΣΤΟΥΝ ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ  ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ…………………. 118 

2.2.12 Η ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ  ΕΛΛΑΔΑ ………………………………………………………………………………………………………. 119 

2.2.13 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ …………………………………………………… 127 

2.3 ΤΜΗΜΑ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ  ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ………………………………………………………………………………………..164 

2.3.1 EΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ: ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ&  ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ …………………………………………………………………………….. 164 

2.3.2 OI ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ………………………………………………………….. 177 

2.3.3 Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ  ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ………………………………………………………………………………………………. 180 

2.3.4 ΟΙ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΕΣ ΓΙΑ ΜΑΖΙΚΑ ΑΝΟΙΚΤΑ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΑ  ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΕΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ………………… 184 

2.3.5 Η ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΠΕΔΙΟ ΤΩΝ  ΝΕΩΝΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΕ…………………………………………………………………… 189 

2.3.6 ΛΟΓΟΙ ΠΟΥ ΚΑΘΙΣΤΟΥΝ ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΝΕΩΝ  ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΙ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ……………….. 191 

2.3.7 Ο ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΣ «ΧΑΡΤΗΣ» ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ  ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ…………………………………………………………………………………………….. 192 

2.3.8 ΑΠΟΣΤΟΛΗ & ΟΡΑΜΑ ………………………………………………………………….. 200

3. ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ …………………………………………..236

4. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ………………………………………………………………………………………242 

4.1 ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ……………..242

4.1.1 ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΜΟΥΣΕΙΟΛΟΓΙΑΣ)………………. 242

4.1.2 ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ……………… 250 

4.1.3 ΤΜΗΜΑ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ  ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ……………………………………………………………………………………………… 258 

5 ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ ΑΞΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΜΑΤΟΣ …….266 ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ………………………………………………………………………..271

 

1 Ο ΝΟΜΟΣ ΗΛΕΙΑΣ 

1.1 ΠΡΟΦΙΛ ΝΟΜΟΥ ΗΛΕΙΑΣ 

Ο Νομός Ηλείας υπάγεται στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, καταλαμβάνοντας το  Β.Δ. τμήμα της Πελοποννήσου, δυτικά δε βρέχεται από το Ιόνιο Πέλαγος. Η έκτασή  του είναι 2.618 τετρ. χλμ. και ο πληθυσμός του 159.300 κάτοικοι. Πρωτεύουσα είναι  ο Πύργος, ενώ ανατολικά του Πύργου, σε μία κοιλάδα ανάμεσα στον Κρόνιο λόφο,  τον ποταμό Αλφειό και τον παραπόταμό του Κλαδέο, απλώνεται ένας από τους  σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας, η Αρχαία Ολυμπία. Ο Νομός  διοικητικά διαιρείται σε δύο επαρχίες: α) Επαρχία Ηλείας, β) Επαρχία Ολυμπίας. Με  βάση το Πρόγραμμα «Καλλικράτης», η Πρωτοβάθμια Τοπική Αυτοδιοίκηση στο  νομό συγκροτήθηκε τελικώς σε 7 Δήμους (Πύργου, Ήλιδας, Ζαχάρως, Ανδρίτσαινας  – Κρεστένων, Αρχαίας Ολυμπίας, Ανδραβίδας – Κυλλήνης, Πηνειού). 

Ο Νομός Ηλείας είναι κατεξοχήν πεδινός Νομός – η πεδιάδα της Ηλείας είναι η  μεγαλύτερη της Πελοποννήσου – με κλίμα μεσογειακό και θερμό, με σχετικά υψηλά  ποσοστά βροχοπτώσεων. Έχει πλήθος ιαματικών πηγών – θαυμάσιες φυσικές ακτές – πλούσια ποικιλία πανίδας και χλωρίδας καθώς και αξιόλογα οικοσυστήματα. 

Όλα αυτά τα στοιχεία και γενικότερα οι τουριστικοί πόροι – φυσικοί, ιστορικοί και  πολιτιστικοί – κατατάσσουν τον Νομό, σε μια από τις πιο ανταγωνιστικές τουριστικές  περιοχές της ευρύτερης περιοχής της Μεσογείου. Το κυριότερο όμως στοιχείο είναι  το γεγονός ότι η Ηλεία «κατέχει» ένα από τα ισχυρότερα παγκόσμια ονόματα  πολιτισμού, που είναι η ΟΛΥΜΠΙΑ και οι ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ. 

Ο Νομός έχει πολυδιάστατη οικονομική ζωή, γεγονός που αντανακλάται σε όλες τις  δραστηριότητες που αναπτύσσονται κυρίως στον πρωτογενή τομέα και τις υπηρεσίες  και κατά δεύτερο λόγο στον δευτερογενή τομέα. Χαρακτηρίζεται από το ειδικό βάρος  των δραστηριοτήτων του πρωτογενή τομέα και ως έναν βαθμό με την παροχή  υπηρεσιών, κυρίως τουριστικών (το ξενοδοχειακό δυναμικό του νομού περιλαμβάνει  81 ξενοδοχεία και ομοειδή καταλύματα με 8.092 κλίνες) (έρευνα του ΙΝΣΕΤΕ, 2019). 

Τα οικονομικά χαρακτηριστικά του Ν. Ηλείας 

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το Ακαθάριστο  Εγχώριο Προϊόν της Ελλάδας, παρατηρείται ότι την περίοδο 2012-2018 το ΑΕΠ της  χώρας σημείωσε πτώση κατά -4,6% (από € 188.389 εκατ. το 2012 σε € 179.727 εκατ.  το 2018. Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας αντιπροσωπεύει το 4,4% του συνολικού  ΑΕΠ της χώρας.

Πίνακας 1: ΑΕΠ Περιφερειών της Χώρας, 2012-2018 (σε εκατ. €, τρέχουσες τιμές) 

Περιφέρεια	2012*	2013*	2014*	2015*	2016*	2017	2018	2018*   %Δ
Αττικής	90.152	86.013	84.699	83.483	82.898	84.651	85.918	-4,7%
Βορείου Αιγαίου	2.693	2.566	2.559	2.492	2.430	2.436	2.471	-8,3%
Νοτίου Αιγαίου	6.080	6.077	6.175	6.083	5.850	5.940	6.183	1,7%
Κρήτης	8.732	8.596	8.826	8.816	8.596	8.847	9.071	3,9%
Αν. Μακεδονίας  &Θράκης	7.472	6.974	6.818	6.778	6.795	6.813	6.873	-8,0%
Κεντρικής   Μακεδονίας	25.477	23.923	23.435	23.776	23.748	24.063	24.607	-3,4%
Δυτικής   Μακεδονίας	5.346	5.047	4.945	4.700	4.308	4.302	4.107	–  23,2%
Ηπείρου	4.154	4.041	3.987	3.925	3.889	3.875	3.933	-5,3%
Θεσσαλίας	9.298	8.924	8.902	8.970	8.821	8.927	9.060	-2,6%
Ιονίων Νήσων	3.209	3.075	3.154	3.083	3.029	3.059	3.183	-0,8%
Δυτικής   Ελλάδας	8.770	8.220	8.095	8.021	7.822	7.845	7.942	-9,4%
Στερεάς   Ελλάδας	8.661	8.162	7.938	8.021	8.128	8.322	8.353	-3,6%
Πελοποννήσου	8.344	7.998	7.817	7.961	7.922	8.071	8.025	-3,0%

Ελλάδα 188.389 179.616 177.349 176.110 174.237 177.152 179.727 -4,6% Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ. Επεξεργασία Ομάδα Έργου 28-02-21

	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2018*Δ%
ΕΛΛΑΔΑ	188.389	179.616	177.349	176.110	174.237	177.152	179.727	-4,6
Δυτική Ελλάδα	8.770	8.220	8.095	8.021	7.822	7.845	7.942	-9,4
Αιτωλοακαρνανία	2.575	2.540	2.430	2.388	2.335	2.278	2.349	-8,8
Αχαΐα	4.420	4.010	3.991	3.924	3.832	3.851	3.876	-12,3
Ηλεία	1.775	1.670	1.673	1.710	1.655	1.716	1.717	-3,3

Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ. Επεξεργασία Ομάδα Έργου 28-02-21 

Όλες οι επιμέρους Περιφερειακές Ενότητες εμφάνισαν μείωση του ΑΕΠ τους την  περίοδο 2012-2018 

Πίνακας 2: ΑΕΠ της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας ανά Περιφερειακή Ενότητα,  2012-2018 (σε εκατ. €, τρέχουσες τιμές) 

	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018*
ΕΛΛΑΔΑ	17.056	16.381	16.282	16.275	16.169	16.472	16.745	-1,8
ATTΙΚΗ	22.891	22.121	22.038	21.957	21.946	22.484	22.915	0,1
Βόρειο Αιγαίο	13.463	12.890	12.917	12.641	12.140	11.746	11.434	-15,1
Νότιο Αιγαίο	18.165	18.154	18.441	18.169	17.382	17.488	18.054	-0,6
Κρήτη	13.867	13.634	13.983	13.958	13.596	13.975	14.302	3,1
Ανατολική Μακεδονία,  Θράκη	12.228	11.448	11.225	11.193	11.257	11.318	11.446	-6,4
Κεντρική Μακεδονία	13.286	12.538	12.343	12.589	12.620	12.813	13.125	-1,2
Δυτική Μακεδονία	18.909	18.025	17.815	17.082	15.798	15.912	15.319	-19,0
Ήπειρος	12.066	11.812	11.723	11.614	11.574	11.576	11.775	-2,4
Θεσσαλία	12.503	12.065	12.101	12.262	12.122	12.331	12.578	0,6
Ιόνια Νησιά	15.377	14.789	15.210	14.921	14.718	14.921	15.587	1,4
Δυτική Ελλάδα	12.799	12.085	11.983	11.958	11.743	11.856	12.082	-5,6
Αιτωλοακαρνανία	12.144	12.081	11.656	11.546	11.389	11.210	11.662	-4,0
Αχαΐα	14.134	12.917	12.942	12.811	12.597	12.743	12.917	-8,6
Ηλεία	11.061	10.472	10.549	10.843	10.552	10.979	11.018	-0,4
Στερεά Ελλάδα	15.442	14.585	14.213	14.405	14.624	14.976	15.030	-2,7
Πελοπόννησος	14.191	13.649	13.379	13.674	13.656	13.964	13.943	-1,7

Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ. Επεξεργασία Ομάδα Έργου 28-02-21 

Η εξέλιξη του κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας εμφανίζει  παρόμοια εικόνα (αν και με πιο έντονα χαρακτηριστικά μείωσης) σε σύγκριση με το 

σύνολο της χώρας. Συγκεκριμένα, την περίοδο 2012-2018 η Περιφέρεια Δυτικής  Ελλάδας σημείωσε μείωση κατά 5,6% (από €12.799 το 2012 σε €12.082 το 2018) 

Διάγραμμα 1. Εξέλιξη του κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας, της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και του Νομού Ηλείας  

Επεξεργασία: Ομάδα Έργου 28-02-21 

1.2 ΧΩΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΝΑ ΚΛΑΔΟ ΚΑΙ  ΔΗΜΟ 

Οι δυναμικές ζώνες παραγωγικών δραστηριοτήτων στην Ηλεία, που συμβάλλουν  εντατικά στην οικονομική βάση και την αύξηση πληθυσμού δήμων με βάση την  χωρική κατανομή των επιχειρήσεων κατά κλάδο και δήμο είναι: Α) Στον πρωτογενή  τομέα με συγκριτικό πλεονέκτημα στη γεωργία είναι η περιοχή Ανδραβίδας – Κυλλήνης, Πηνειός – Αμαλιάδα και η ορεινή Ηλεία στην Κτηνοτροφία. Β) στο  δευτερογενή τομέα η περιοχή της Βόρειας Ηλείας. Γ) Στον τουρισμό η περιοχή των  δήμων Ζαχάρως, λόγω της μεγάλης παράκτιας ζώνης και των λουτρών Καϊάφα και  Αρχαίας Ολυμπίας, λόγω των αρχαιοτήτων διεθνούς σημασίας και στους άλλους  παράκτιους δήμους της Ηλείας. Δ) Στις υπηρεσίες η περιοχή του Δήμου Πύργου. 

1.3 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 

Η Αρχαία Ολυμπία αποτέλεσε τον σταθερό τόπο τέλεσης των αρχαίων Ολυμπιακών  Αγώνων από 776 π.Χ. έως το 393 μ.Χ. Κατά τη διάρκεια τους ίσχυε η Ολυμπιακή  Εκεχειρία. Σήμερα, μετά τη σύγχρονη αναβίωση και διεθνοποίηση των Ολυμπιακών  Αγώνων, στην Ολυμπία πραγματοποιείται πάντοτε η τελετή αφής της Ολυμπιακής  φλόγας, πριν αυτή κάνει το γύρο της υφηλίου και καταλήξει στην εκάστοτε 

διοργανώτρια πόλη. 

Η πλούσια πολιτιστική κληρονομιά του Νομού, έχει δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για πλήθος πολιτιστικών δραστηριοτήτων, όπως το Διεθνές Φεστιβάλ  Κινηματογράφου για παιδιά και νέους, που διοργανώνεται σε ετήσια βάση στην  Ολυμπία, θέλοντας να αναπτύξει και να προβάλλει τις καλλιτεχνικές ανησυχίες των  παιδιών και των νέων, σε μια προσπάθεια συνένωσης των ευρωπαϊκών και  μεσογειακών λαών και ανταλλαγής κουλτούρας και σκέψης. 

Σημαντικό πολιτιστικό γεγονός αποτελεί και το Φεστιβάλ Ήλιδας, ενώ  διοργανώνονται πλήθος άλλων δράσεων, όπως εορταστικές εκδηλώσεις με τοπικά  προϊόντα, ιππική έκθεση, συναυλίες και θεατρικές παραστάσεις στο Θέατρο Φλόκα,  στην Αρχαία Ολυμπία και γενικότερα σε όλους τους δήμους του νομού, με ιδιαίτερη  επιτυχία. 

Ένας σημαντικός επιστημονικός-πολιτιστικός φορέας της περιοχής υπήρξε το Διεθνές  Ινστιτούτο Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας «ΣΩΣΙΠΟΛΙΣ». Επρόκειτο για αστική μη  κερδοσκοπική εταιρία που είχε συσταθεί από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση με τη  συμμετοχή επιφανών ιστορικών σε Ελλάδα και Ευρώπη και φιλοδοξούσε να  αποτελέσει ένα ίδρυμα γνώσης και διάδοσης της Ελληνικής Ιστορίας, καθώς επίσης  και έναν χώρο συνεύρεσης και συσπείρωσης ιστορικών από την Ελλάδα και το  εξωτερικό. Προσέβλεπε στη συνεργασία μεταξύ των Πανεπιστημίων, προσελκύοντας  επιφανείς Ακαδημαϊκούς για έρευνα και μελέτη, με σκοπό τη συμβολή τους στην  πνευματική ανάπτυξη του τόπου.  

1.4 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ – ΑΝΕΡΓΙΑ 

Ο αριθμός των απασχολούμενων σημείωσε αύξηση την περίοδο 2014-2019 κατά  +11% (από 3,5 εκατ. το 2014 σε 3,9 εκατ. το 2019), και η Δυτική Ελλάδα  παρουσίασε από τις χαμηλότερες ποσοστιαίες αυξήσεις +7%,από201 χιλ. το 2014 σε  215χιλ. το 2019.

Περιφέρεια 2014 2015 2016 2017 2018 2019 

Αττική 1.325.885 1.335.896 1.360.251 1.365.990 1.378.527 1.442.366 9% 

Κεντρική  

Μακεδονία 563.396 600.756 618.813 625.984 642.050 642.691 14% Θεσσαλία 233.501 229.766 232.656 250.915 253.253 253.248 8% Κρήτη 212.215 209.134 220.538 234.804 247.255 252.984 19% 

Δυτική  

Ελλάδα 200.887 206.191 205.424 216.814 218.181 214.683 7% Αν.  

Μακεδονία &  Θράκη 

194.990 197.901 200.661 205.778 213.366 214.647 10% 

Πελοπόννησος 188.666 193.237 196.287 204.979 208.186 211.431 12% 

Στερεά  

Ελλάδα 173.081 181.007 178.370 187.970 191.250 194.168 12% Νότιο Αιγαίο 123.825 132.339 129.786 127.722 131.570 132.973 7% Ήπειρος 103.946 105.272 106.539 104.635 108.934 112.748 8% 

Δυτική  

Μακεδονία 82.470 81.243 81.094 84.525 86.248 87.085 6% Ιονίων Νήσων 71.113 72.984 75.771 73.186 78.252 77.188 9% Βόρειο Αιγαίο 62.263 64.967 67.369 69.374 70.949 74.817 20% Σύνολο 3.536.240 3.610.693 3.673.559 3.752.674 3.828.021 3.911.030 11% 

Οι απασχολούμενοι στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας την περίοδο 2014-2019  σημείωσαν αύξηση κατά +7% (από 201 χιλ. το 2014 σε 215 χιλ. το 2019). Επιμέρους,  οι απασχολούμενοι στους Λοιπούς κλάδους σημείωσαν αύξηση κατά +6% (από 185  χιλ. το 2014 σε 196χιλ. το 2019) ,στην Εστίαση αύξηση κατά +17% (από 14 χιλ. το 

2014 σε 16 χιλ. το 2019) ενώ στα καταλύματα αύξηση κατά +7% (από 2 χιλ. το 2014  σε 3 χιλ. το 2019). 

Πίνακας 4: Εξέλιξη των απασχολούμενων στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας ανά κατηγορία απασχόλησης, 2014-2019 

Κλάδος 2014 2015 2016 2017 2018 2019 %Δ 2014-19 

Λοιποί Κλάδοι 185.005 186.362 188.639 198.483 197.740 196.353 6% Εστίαση 13.536 16.639 14.041 15.794 17.931 15.826 17% Καταλύματα 2.346 3.190 2.744 2.537 2.510 2.504 7% Σύνολο 200.887 206.191 205.424 216.814 218.181 214.683 7% 

Αναφορικά με την ποσοστιαία κατανομή για την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας,  παρατηρούμε ότι η πλειοψηφία των απασχολούμενων εντοπίζεται στους Λοιπούς  κλάδους (από 92% το 2014 σε 91% το 2019), ενώ μικρότερα είναι τα μερίδια στην  Εστίαση (από 7% το 2014 σε 7% το 2019) και τα καταλύματα (από 1% το 2014 σε1%  το 2019). 

Οι εργαζόμενοι πλήρους απασχόλησης στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας την  περίοδο 2014-2019, σημείωσαν αύξηση κατά +6% (από 186 χιλ. το 2014 σε 197 χιλ.  το 2019), ενώ οι απασχολούμενοι μερικής αύξηση κατά +18% (από 15 χιλ. το 2014  σε 18 χιλ. το 2019). Επιμέρους, οι εργαζόμενοι πλήρους απασχόλησης στους Λοιπούς κλάδους σημείωσαν αύξηση κατά +5% (από 172 χιλ. το 2014 σε 181 χιλ. το 2019)  ενώ οι μερικής απασχόλησης αύξηση κατά +20% (από 13 χιλ. το 2014 σε 15 χιλ. το  2019). Στην εστίαση οι πλήρους αύξηση κατά +17% (από 11 χιλ. το 2014 σε 13 χιλ. 

το 2019) και οι μερικής αύξηση κατά +17% (από 2 χιλ. το 2014 σε 3 χιλ. το 2019), ενώ στα καταλύματα οι πλήρους αύξηση κατά +14% (από 2 χιλ. το 2014 σε 3 χιλ. το  2019) και οι μερικής μείωση κατά -100% (από 142 απασχολούμενους το 2014 σε 0  απασχολούμενους το 2019). 

Η ανεργία στην Ελλάδα την περίοδο 2014-2019 σημείωσε μείωση κατά -36% (από  1.274 χιλ. το 2014 σε 819 χιλ. το 2019). Επιμέρους, όλες οι Περιφέρειες σημείωσαν  μείωση στον αριθμό των ανέργων τους. Ωστόσο, όπως και στην απασχόληση από τις  χαμηλότερες μειώσεις καταγράφηκε στη Δυτική Ελλάδα,-16%, από 81 χιλ. το 2014  σε 68 χιλ. το 2019. 

Αναφορικά με το ποσοστό των ανέργων ως προς τον οικονομικά ενεργό πληθυσμό  για το 2019, παρατηρείται ότι τα χαμηλότερα ποσοστά καταγράφονται στις  Περιφέρειες Κρήτης (12%), Ιονίων Νήσων (12%) και Πελοποννήσου (12%) και τα  υψηλότερα στις Περιφέρειες Δυτικής Μακεδονίας (25%), Δυτικής Ελλάδας (24%)  και Κεντρικής Μακεδονίας (20%).

Πίνακας 5: Εξέλιξη της ανεργίας στην Ελλάδα ανά Περιφέρεια, 2014 και 2019 Εξέλιξη της ανεργίας στην Ελλάδα ανά Περιφέρεια, 2014 και 2019 

Σύνολο 1.274 26% 819 17% -36% 

Αναφορικά με την ποσοστιαία κατανομή των ανέργων στις Περιφέρειες για το 2019, παρατηρείται ότι το υψηλότερο ποσοστό καταγράφεται στην Περιφέρεια Αττικής (36%) και ακολουθούν οι Περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας (19%), Δυτικής Ελλάδας (8%), Θεσσαλίας (7%), Στερεάς Ελλάδας (5%), Αν. Μακεδονίας & Θράκης (5%), Κρήτης (4%), Πελοποννήσου (4%), Δυτικής Μακεδονίας (3%), Ηπείρου (3%), Νοτίου Αιγαίου (3%), Βορείου Αιγαίου (2%) και Ιονίων Νήσων (1%).

Διάγραμμα 3: Ποσοστιαία κατανομή των ανέργων στην Ελλάδα ανά Περιφέρεια, 2019 

Όσον αφορά την ποσοστιαία κατανομή των ανέργων στις Περιφέρειες, παρατηρείται ότι η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας καταγράφει το 8% των ανέργων της χώρας, σημειώνοντας την περίοδο 2014-2019 μείωση κατά -16% (από 81 χιλ. το 2014 σε 68  χιλ. το 2019). Από την άλλη πλευρά εμφανίζει το 2019 και το 2ο υψηλότερο ποσοστό ανεργίας ως προς τον οικονομικά ενεργό πληθυσμό της (24% έναντι 29% το 2014) στο σύνολο των13 Περιφερειών. 

1.5 ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 

Στην Ηλεία ο τουρισμός αποδίδει πολλά χάρη στις αρχαιότητες, στις ιαματικές πηγές  και στις ωραίες ακρογιαλιές. Οι ακτές του Νομού χαρακτηρίζονται από μεγάλες  αμμώδεις παραλίες που βρέχονται από το Ιόνιο Πέλαγος δίχως να έχουν  πραγματοποιηθεί οικοδομικές παρεμβάσεις, δημιουργώντας πρόσφορο έδαφος για  υγιείς επενδύσεις και τουριστική ανάπτυξη. Σε συνδυασμό με τη θαλάσσια σύνδεση  με νησιά μέσω του λιμανιού της Κυλλήνης με τη Ζάκυνθο και την Κεφαλονιά,  παρέχεται η δυνατότητα σε επισκέπτες να συνδυάσουν τουριστικά τον Νομό με τα  νησιά.  

Η μορφή τουρισμού που επικρατεί στην Ηλεία είναι ο περιηγητικός και πολιτιστικός  τουρισμός και σε δεύτερη θέση έρχεται ο μαζικός τουρισμός, ο οποίος μπορεί να  χαρακτηριστεί ως μέτριας έντασης. Οι περιοχές-ζώνες που συγκεντρώνεται ο  τελευταίος είναι οι παράκτιες περιοχές: α) Πύργου – Αρχαίας Ολυμπίας, β)  βορειοδυτικές ακτές της Ηλείας (Σκαφιδιά, Κουρούτα, Θίνες, Βαρθολομιό, Κυλλήνη). Καμία από αυτές τις περιοχές δεν είναι κορεσμένη τουριστικά ούτε μπορεί  να χαρακτηρισθεί ως περιοχή πολύ μεγάλης τουριστικής φόρτισης.  

Η Ηλεία διαθέτει, επίσης, σημαντικό πολιτιστικό κεφάλαιο από τη μακραίωνη  ιστορία της και έχει τη δυνατότητα να προσελκύει επισκέπτες υψηλού επιπέδου από  όλο τον κόσμο χωρίς να εξαρτάται μόνο από το θερινό μαζικό τουρισμό.  

Αξιοθέατα, τα οποία κάνουν την περιοχή μία από τις πιο τουριστικές της χώρας είναι  η Ήλιδα, πρωτεύουσα της Αρχαίας Ήλιδας, η Αρχαία Ολυμπία, αρχαιολογικός τόπος  από τους πιο διάσημους στον κόσμο, ο ναός του Επικούρειου Απόλλωνα στην  περιοχή της Ανδρίτσαινας, η Ανδραβίδα, πρωτεύουσα του πριγκιπάτου των Φράγκων  και τέλος τα γνωστά από την αρχαία εποχή λουτρά Κυλλήνης και Καϊάφα.  

1.6 ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 

Το Πανεπιστήμιο Πατρών έχει δύο τμήματα στον Νομό Ηλείας, το τμήμα  Μουσειολογίας στον Πύργο και το Τμήμα Γεωπονίας στην Αμαλιάδα.  

Τα οφέλη της λειτουργίας των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων στην περιοχή είναι  πολλαπλά, από τη βελτίωση του μορφωτικού επιπέδου των κατοίκων και τη  δημιουργία εισοδημάτων από τις δαπάνες φοιτητών, που δεν προέρχονται από την  περιοχή, μέχρι και τη δυνατότητα συνεργασίας με τοπικές επιχειρήσεις.  

1.6.1 Φοιτητές 

Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζεται ο αριθμός εισακτέων ανά τμήμα στο  Πανεπιστήμιο Πατρών για τα έτη 2017 -2020:

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ 2020 2019 2018 2017

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ 111 111 111 105

ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 157 157 152 143

ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ 192 192 186 175

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ (ΑΜΑΛΙΑΔΑ) 230 230

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ &   – – – – 174 155 ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΥ   – – – – 148 140 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΝΕΩΝ   ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 329 329 286 270

ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ 207 207 180 170

ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ (ΠΑΤΡΑ) 170 170

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ   290 290 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (ΠΑΤΡΑ)

ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΒΙΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ   210 210 ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ (ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ)

ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ   180 180 ΤΡΟΦΙΜΩΝ (ΑΓΡΙΝΙΟ)

ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ 146 146 141 133

ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ   210 210 (ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ)

ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ   177 177 170 160 ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ   250 250 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ, ΑΛΙΕΙΑΣ ΚΑΙ   190 190 ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ (ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ)

ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ &   309 309 309 275 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ

ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 123 123 117 110

ΙΑΤΡΙΚΗΣ 160 160 160 160

ΙΣΤΟΡΙΑΣ – ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ (ΑΓΡΙΝΙΟ) 170 170

ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ (ΠΑΤΡΑ) 110 110

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ 333 333 323 305

ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ   214 214 214 190 ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 174 174

ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ & ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ   159 159 159 150 ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΜΟΥΣΕΙΟΛΟΓΙΑΣ (ΠΥΡΓΟΣ) 260 260

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ (ΠΑΤΡΑ) 209 200

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 305 305 265 250

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ   – – – – 191 180 ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ 189 189 189 178

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ 162 162 162 153

ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ 191 191 191 180

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ 180 180 180 170

ΦΥΣΙΚΗΣ 212 212 205 193

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ (ΑΙΓΙΟ) 170 – – – –

ΧΗΜΕΙΑΣ 189 189 183 163

ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ 152 152 152 135

Πηγή: Υπουργείο Παιδείας 

1.6.1.1 Τμήμα Μουσειολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 

Στο Τμήμα Μουσειολογίας εγγράφηκαν και φοιτούν: 

• Ακαδημαϊκό έτος 2019 – 2020: 233 φοιτητές. 
• Ακαδημαϊκό έτος 2020 – 2021: 267 φοιτητές. 

 Σύνολο: 500 φοιτητές 

1.6.1.2 Τμήμα ΔΟΕΠΤΜ πρώην ΤΕΙ Δυτ. Ελλάδας 

Σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 43 του υπ’ αριθ. 4610/2019 (Α’70) νόμου,  συνεχίζεται μεταβατικά μέχρι την αποφοίτηση των ήδη εγγεγραμμένων φοιτητών, η  ακαδημαϊκή λειτουργία του τμήματος Διοίκησης Οικονομίας και Επικοινωνίας  Πολιτιστικών και Τουριστικών Μονάδων του πρώην Τ.Ε.Ι. Δυτικής Ελλάδας. Στο εν  λόγω παλιό πρόγραμμα σπουδών, με ευθύνη πλέον του Τμήματος Μουσειολογίας, είναι εγγεγραμμένοι / φοιτούν περίπου 1100 φοιτητές. 

Το τμήμα ΔΟΕΠΤΜ (Διοίκησης, Οικονομίας, Επικοινωνίας, Πολιτιστικών και  Τουριστικών Μονάδων) του πρώην ΤΕΙ Δυτ. Ελλάδας έχει πλήρη υποχρέωση  ικανοποίησης προγράμματος σπουδών (μαθήματα) για τουλάχιστον δύο ακόμα  ακαδημαϊκά έτη.  

Αριθμός φοιτητών τρεχόντων εξαμήνων: περίπου500  

Αριθμός φοιτητών υπόχρεων μαθημάτων παρελθόντων ετών: περίπου600 Σύνολο φοιτητών τμήματος ΔΟΕΠΤΜ πρώην ΤΕΙ Δυτ. Ελλάδας :περίπου1100

1.6.1.3 Τμήμα Γεωπονίας (Αμαλιάδα)  

• Ακαδημαϊκό έτος 2019 – 2020: 230 φοιτητές. 
• Ακαδημαϊκό έτος 2020 – 2021: 230 φοιτητές. 

Σύνολο:460 φοιτητές 

1.7 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Ν. ΗΛΕΙΑΣ 

Στον τομέα του τουρισμού και πολιτισμού, η στρατηγική της Περιφερειακής Ενότητας Ηλείας εστιάζει στην αξιοποίηση του πλούσιου πλούτου με τη σταδιακή  προσαρμογή του πολιτιστικού τομέα στα νέα δεδομένα κατανάλωσης πολιτιστικών  αγαθών. Ο στόχος αυτός συνδέεται με την ανάπτυξη του τουρισμού που  συγκαταλέγεται στις αναπτυξιακές προτεραιότητες της περιφέρειας και  συμπληρώνεται με την περιβαλλοντική προστασία, την αναγέννηση της υπαίθρου ως  παράγοντα συγκράτησης του πληθυσμού στον τόπο καταγωγής τους.  

Για την προγραμματική περίοδο συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων 2014-2020,  η Περιφερειακή Ενότητα Ηλείας επαναθέτει τους αναπτυξιακούς της στόχους οι  οποίοι είναι συνυφασμένοι με τον τουρισμό, τον πολιτισμό, τους φυσικούς πόρους  και την αγροτική οικονομία. Η προσπάθεια θα επικεντρωθεί στη διασύνδεση των  παραπάνω τομέων αναγνωρίζοντας ότι αποτελούν δυναμικούς κλάδους ανάπτυξης  για την περιοχή.  

Στον τουριστικό τομέα δίνεται έμφαση στην ανάπτυξη της Αρχαίας Ολυμπίας και στη δυναμική της να παρασύρει τη συνολική αναπτυξιακή τροχιά της Ηλείας. Διεκδικεί  επιπλέον κονδύλια από το σύνολο που διεκδικεί η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος για  τη δημιουργία έργου στην Αρχαία Ολυμπία που θα αναδείξουν σε παγκόσμιο κέντρο  πολιτισμού, εκπαίδευσης, αθλητισμού και ειρήνης. Επίσης, αναγνωρίζεται η σημασία  του εμπλουτισμού και της διαφοροποίησης του τουριστικού προϊόντος ως  σημαντικού παράγοντα αύξησης της ζήτησης και για αυτό στις στρατηγικές  προτεραιότητες τίθενται η ανάπτυξη ενός δακτυλίου δραστηριοτήτων γύρω από τους  τουρίστες με έμφαση στον τουρισμό της Ολυμπίας και τη σύνδεση αυτού του  τουρισμού με τα φυσικά τοπία και τη γαστρονομία της περιοχής.  

Συγκεκριμένα, οι στόχοι που έχει θέσει η Περιφερειακή Ενότητα Ηλείας είναι οι  εξής:  

– Προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς για την αύξηση της  επισκεψιμότητας,  

– Ανάδειξη της πολιτιστικής ταυτότητας σε σημαντικό πόλο έλξης.  – Ολοκληρωμένος σχεδιασμός για τη σύνδεση της φυσικής και πολιτιστικής  κληρονομιάς με τον τουρισμό.  

– Ενίσχυση της σύγχρονης πολιτιστικής δημιουργίας μέσω της καθιέρωσης  σημαντικών πολιτιστικών γεγονότων και τη στήριξη των υφισταμένων  πολιτιστικών συνόλων. 

– Προστασία και ανάδειξη των σημαντικών οικοσυστημάτων και τη διασύνδεσή τους τόσο μεταξύ τους όσο και με τους πολιτιστικούς πόλους για τη δημιουργία οικοτουριστικών και πολιτιστικών διαδρομών.  

Σύμφωνα με την μελέτη του INSETE (2020), τα βασικά μεγέθη του εισερχόμενου  τουρισμού στη Δυτική Ελλάδα για τα έτη 2017-2019 παρουσιάζονται στους  ακόλουθους πίνακες: 

Πίνακας 1.7.1. Βασικά Μεγέθη Εισερχόμενου Τουρισμού  

Περιφέρειας Δ. Ελλάδας 2019 

Βασικά Μεγέθη Εισερχόμενου Τουρισμού της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας 2019 

Περιφέρειες Χώρες Προέλευσης Επισκέψεις  (σε χιλ.) 

Εισπράξεις  (σε εκ. €) 

Διανυκτερεύσεις  (σε χιλ.)  

Δαπάνη/  Επίσκεψη  (σε €) 

Δαπάνη/  

Διανυκτέρευση (σε  €) 

Μέση Διάρκεια  Παραμονής 

Δυτική Ελλάδα  

Αλβανία 132,9 26,5 225,8 199,7 117,5 1,7 Ην. Βασίλειο 47,7 17,9 345,8 375,2 51,8 7,2 Γερμανία 70,3 36,4 672,4 517,9 54,1 9,6 Γαλλία 55,4 16,5 321,6 298,1 51,4 5,8 Λοιπές 510,7 160,0 2.964,9 313,3 54,0 5,8 Σύνολο 817,0 257,4 4.530,4 315,0 56,8 5,5 % επί του συνόλου 2,2% 1,5% 1,9% 

Πηγή: Έρευνα Συνόρων της ΤτΕ, Επεξεργασία INSETE Intelligence 

Πίνακας 1.7.2. Βασικά Μεγέθη Εισερχόμενου Τουρισμού  

Περιφέρειας Δ. Ελλάδας 2018 

Βασικά Μεγέθη Εισερχόμενου Τουρισμού της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας 2018 

Περιφέρειες Χώρες Προέλευσης Επισκέψεις  (σε χιλ.) 

Εισπράξεις  (σε εκ. €) 

Διανυκτερεύσεις  (σε χιλ.)  

Δαπάνη/  Επίσκεψη  (σε €) 

Δαπάνη/  

Διανυκτέρευση (σε  €) 

Μέση Διάρκεια  Παραμονής 

Δυτική Ελλάδα  

Αλβανία 138,7 29,0 222,9 209,2 130,1 1,6 Ην. Βασίλειο 42,6 13,5 180,6 317,6 74,9 4,2 Γερμανία 71,3 26,0 466,5 365,1 55,8 6,5 Γαλλία 44,2 13,5 262,9 304,7 51,2 6,0 Λοιπές 402,5 129,8 2.050,7 322,4 63,3 5,1 Σύνολο 699,2 211,8 3.183,5 302,9 66,5 4,6 % επί του συνόλου 2,0% 1,4% 1,4% 

Πηγή: Έρευνα Συνόρων της ΤτΕ, Επεξεργασία INSETE Intelligence 

Πίνακας 1.7.3. Βασικά Μεγέθη Εισερχόμενου Τουρισμού 

Περιφέρειας Δ. Ελλάδας 2018 

Βασικά Μεγέθη Εισερχόμενου Τουρισμού της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας 2017 

Περιφέρειες Χώρες Προέλευσης Επισκέψεις  (σε χιλ.) 

Εισπράξεις  (σε εκ. €) 

Διανυκτερεύσεις  (σε χιλ.)  

Δαπάνη/  Επίσκεψη  (σε €) 

Δαπάνη/  

Διανυκτέρευση (σε  €) 

Μέση Διάρκεια  Παραμονής 

Δυτική Ελλάδα  

Αλβανία 131,3 18,8 183,3 142,9 102,3 1,4 Ην. Βασίλειο 49,7 20,0 290,5 402,5 68,8 5,8 Γερμανία 46,5 15,0 320,3 323,6 47,0 6,9 Γαλλία 34,7 14,7 213,7 424,8 69,0 6,2 Λοιπές 301,3 90,3 1.810,8 299,7 49,9 6,0 Σύνολο 563,5 158,8 2.818,6 281,9 56,4 5,0 % επί του συνόλου 1,8% 1,1% 1,3% 

Πηγή: Έρευνα Συνόρων της ΤτΕ, Επεξεργασία INSETE Intelligence

Από τους ανωτέρω πίνακες προκύπτει ότι οι επισκέψεις στην τριετία 2017-2019 είχαν  αυξηθεί κατά 45% και η δαπάνη ανά επίσκεψη κατά 11,7%. Η δυναμική αυτή μπορεί  να κρατηθεί και μετά τη covid εποχή. 

Η απασχόληση την τελευταία δεκαετία στους κλάδους που συνδέονται με τον  τουρισμό αποτυπώνονται στον πίνακα 1.7.4., σύμφωνα με τον οποίο κατέχει πάνω  από το 8% επί του συνόλου της Περιφέρειας. 

Πίνακας 1.7.4. Η απασχόληση στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας 2010-2019 

Η απασχόληση στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας 2010 -2019 (σε χιλ.) 

2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 Δραστηριότητες υπηρεσιών  

παροχής καταλύματος και  εστίασης 

16,2 15,3 14,0 14,9 15,9 19,8 16,8 18,3 20,4 18,3 

Λοιποί κλάδοι 246,1 223,6 197,7 187,8 185,0 186,4 188,6 198,5 197,7 196,4 Σύνολο απασχόλησης 262,3 238,9 211,7 202,7 200,9 206,2 205,4 216,8 218,2 214,7 Σύνολο Χώρας 4.389,8 4.054,3 3.695,0 3.513,2 3.536,2 3.610,7 3.673,6 3.752,7 3.828,0 3.911,0 % Υπηρεσιών επί του  

συνόλου Περιφέρειας 6,2% 6,4% 6,6% 7,3% 7,9% 9,6% 8,2% 8,5% 9,4% 8,5% 

% Λοιπών κλάδων επί του  

συνόλου Περιφέρειας 93,8% 93,6% 93,4% 92,7% 92,1% 90,4% 91,8% 91,5% 90,6% 91,5% 

Πηγή: Έρευνα Εργατικού Δυναμικού ΕΛΣΤΑΤ – Επεξεργασία INSETE Intelligence 

1) Η Έρευνα Εργατικού Δυναμικού είναι δειγματοληπτική και διεξάγεται από την ΕΛΣΤΑΤ 

2) Ως απασχολούμενοι ορίζονται τα άτομα ηλικίας 15 ετών και άνω, τα οποία την εβδομάδα αναφοράς είτε εργάστηκαν έστω και μια ώρα με σκοπό την αμοιβή ή το  κέρδος, είτε εργάστηκαν στην οικογενειακή επιχείρηση, είτε δεν εργάστηκαν αλλά είχαν μια εργασία ή επιχείρηση από την οποία απουσίαζαν προσωρινά. 

Η εικόνα του ξενοδοχειακού δυναμικού του Νομού Ηλείας έναντι της Δυτικής  Ελλάδας είναι συνεχώς αυξανόμενη την τελευταία δεκαετία, όπως προκύπτει και από  τη μελέτη του INSETE (2020). Ιδιαίτερο στοιχείο αποτελεί η ανάπτυξη  ξενοδοχειακού δυναμικού κυρίως πέντε αστέρων στον Νομό Ηλείας έναντι των  άλλων νομών της Δυτικής Ελλάδας. Η τάση αυτή είναι άμεσα συνδεδεμένη με την  τουριστική δυναμική της περιοχής και τη σύνδεσή της με υψηλής ποιότητας  υπηρεσίες.

Πίνακας 1.7.5. Το Ξενοδοχειακό Δυναμικό στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας 2020 

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 

Ξενοδοχειακό δυναμικό 2020 

Περιφερειακή Ενότητα 5* 4* 3* 2* 1* Σύνολο Μονάδες 0 7 36 24 11 78 

Αιτωλοακαρνανία Αχαϊα 

Ηλεία 

Σύνολο 

Πίνακας 1.7.6. Το Ξενοδοχειακό Δυναμικό στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας 2019 

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 

Ξενοδοχειακό δυναμικό 2019  

Περιφερειακή Ενότητα 

Αιτωλοακαρνανία Αχαϊα 

Ηλεία

Σύνολο 

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 

Ξενοδοχειακό δυναμικό 2018  

Περιφερειακή Ενότητα 5* 4* 3* 2* 1* Σύνολο Μονάδες 0 7 36 24 11 78 

Αιτωλοακαρνανία Αχαϊα 

Ηλεία 

Σύνολο 

Δωμάτια 0 196 1.057 521 127 1.901 Κλίνες 0 388 2.010 974 247 3.619 Μονάδες 0 23 40 40 5 108 Δωμάτια 0 1.392 1.248 1.014 59 3.713 Κλίνες 0 2.691 2.385 1.936 106 7.118 Μονάδες 4 14 25 37 7 87 Δωμάτια 1.461 842 695 1.021 87 4.106 Κλίνες 3.127 1.672 1.298 1.960 179 8.236 Μονάδες 4 44 101 101 23 273 Δωμάτια 1.461 2.430 3.000 2.556 273 9.720 Κλίνες 3.127 4.751 5.693 4.870 532 18.973 

Πηγή: Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδας – Επεξεργασία INSETE Intelligence 

Πίνακας 1.7.8. Το Ξενοδοχειακό Δυναμικό στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας 2017 

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 

Ξενοδοχειακό δυναμικό 2017  

Περιφερειακή Ενότητα 5* 4* 3* 2* 1* Σύνολο Μονάδες 0 6 35 24 11 76 

Αιτωλοακαρνανία Αχαϊα 

Ηλεία 

Σύνολο

Δωμάτια 0 177 1.050 517 127 1.871 Κλίνες 0 350 1.994 965 247 3.556 Μονάδες 0 22 38 42 5 107 Δωμάτια 0 1.253 1.320 1.064 59 3.696 Κλίνες 0 2.424 2.517 2.028 106 7.075 Μονάδες 4 13 25 38 7 87 Δωμάτια 1.444 863 669 1.078 87 4.141 Κλίνες 3.106 1.618 1.251 2.066 179 8.220 Μονάδες 4 41 98 104 23 270 Δωμάτια 1.444 2.293 3.039 2.659 273 9.708 Κλίνες 3.106 4.392 5.762 5.059 532 18.851 

Πηγή: Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδας – Επεξεργασία INSETE Intelligence 

Πίνακας 1.7.9. Το Ξενοδοχειακό Δυναμικό στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας 2016 

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 

Ξενοδοχειακό δυναμικό 2016  

Περιφερειακή Ενότητα 5* 4* 3* 2* 1* Σύνολο Μονάδες 0 5 33 23 12 73 

Αιτωλοακαρνανία Αχαϊα 

Ηλεία 

Σύνολο 

Δωμάτια 0 138 1.055 503 137 1.833 Κλίνες 0 272 2.012 939 267 3.490 Μονάδες 0 22 38 43 6 109 Δωμάτια 0 1.178 1.392 1.079 63 3.712 Κλίνες 0 2.285 2.652 2.058 116 7.111 Μονάδες 4 13 24 39 7 87 Δωμάτια 1.444 863 644 1.103 87 4.141 Κλίνες 3.106 1.618 1.203 2.114 179 8.220 Μονάδες 4 40 95 105 25 269 Δωμάτια 1.444 2.179 3.091 2.685 287 9.686 Κλίνες 3.106 4.175 5.867 5.111 562 18.821 

Πίνακας 1.7.10. Το Ξενοδοχειακό Δυναμικό στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας 2015 

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 

Ξενοδοχειακό δυναμικό 2015  

Περιφερειακή Ενότητα 5* 4* 3* 2* 1* Σύνολο Μονάδες 0 5 32 24 12 73 

Αιτωλοακαρνανία Αχαϊα 

Ηλεία 

Σύνολο 

Δωμάτια 0 138 1.031 517 137 1.823 Κλίνες 0 272 1.963 961 267 3.463 Μονάδες 0 19 38 45 6 108 Δωμάτια 0 1.008 1.402 1.180 63 3.653 Κλίνες 0 1.971 2.658 2.254 116 6.999 Μονάδες 4 13 21 41 10 89 Δωμάτια 1.444 863 574 1.137 163 4.181 Κλίνες 3.106 1.618 1.075 2.168 386 8.353 Μονάδες 4 37 91 110 28 270 Δωμάτια 1.444 2.009 3.007 2.834 363 9.657 Κλίνες 3.106 3.861 5.696 5.383 769 18.815 

Πηγή: Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδας – Επεξεργασία INSETE Intelligence

Πίνακας 1.7.11. Το Ξενοδοχειακό Δυναμικό στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας 2014 

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 

Ξενοδοχειακό δυναμικό 2014  

Περιφερειακή Ενότητα 5* 4* 3* 2* 1* Σύνολο Μονάδες 0 5 32 24 12 73 

Αιτωλοακαρνανία Αχαϊα 

Ηλεία 

Σύνολο 

Σύμφωνα με την μελέτη του INSETE, ο Νομός Ηλείας παρουσιάζει μία μέση  πληρότητα 36,6% έναντι 32% του Ν. Αχαΐας και 27% του Ν. Αιτωλοακαρνανίας.  Επίσης, το 2019 κατείχε το 59,71% των διανυκτερεύσεων των αλλοδαπών στη  Δυτική Ελλάδα, έναντι 29,13% του Ν. Αχαΐας και 11,16% του Ν. Αιτωλοακαρνανίας.

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ: στοιχεία αφίξεων, διανυκτερεύσεων και πληρότητας σε ξενοδοχειακά καταλύματα, 2010-2019 Περιφερειακές  

Ενότητες 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 Αφίξεις αλλοδαπών 10.765 10.660 9.200 12.048 13.904 19.759 21.121 23.220 19.036 20.938 Αφίξεις ημεδαπών 124.829 114.180 93.884 102.742 101.835 106.595 101.070 100.535 94.316 98.842 

Αιτωλοακαρνανία Αχαϊα 

Ηλεία 

Σύνολο 

Διανυκτερεύσεις αλλοδαπών 43.242 39.162 35.136 43.466 58.596 101.579 125.858 131.181 86.762 123.109 Διανυκτερεύσεις ημεδαπών 256.142 251.649 213.602 220.046 219.739 228.698 215.056 207.622 203.016 199.982 Πληρότητα 30,9% 29,9% 25,6% 27,1% 28,3% 30,8% 32,8% 32,4% 25,6% 26,3% Αφίξεις αλλοδαπών 51.937 45.230 34.248 40.312 45.937 42.521 47.125 56.698 77.284 82.877 

Αφίξεις ημεδαπών 218.431 200.270 171.511 177.092 179.744 182.785 199.057 210.834 220.841 216.460 Διανυκτερεύσεις αλλοδαπών 199.341 185.363 105.601 168.567 187.210 141.074 180.743 213.552 284.050 321.336 Διανυκτερεύσεις ημεδαπών 483.236 442.971 389.306 377.573 401.572 427.432 462.203 472.774 458.345 447.474 Πληρότητα 36,8% 32,9% 25,8% 28,1% 30,5% 29,4% 33,0% 35,0% 33,3% 33,2% Αφίξεις αλλοδαπών 190.588 199.044 148.023 162.869 128.360 198.376 128.474 151.639 194.513 190.287 Αφίξεις ημεδαπών 126.918 106.441 111.016 95.511 85.386 95.732 91.785 90.557 97.154 95.188 Διανυκτερεύσεις αλλοδαπών 401.031 459.991 367.384 419.926 504.800 624.423 587.458 647.603 695.132 658.697 Διανυκτερεύσεις ημεδαπών 280.988 237.412 265.378 227.803 209.003 217.030 236.460 230.180 245.193 248.675 Πληρότητα 36,6% 34,8% 30,3% 30,8% 34,3% 38,5% 38,2% 39,4% 37,7% 36,0% Αφίξεις αλλοδαπών 253.290 254.934 191.471 215.229 188.201 260.656 196.720 231.557 290.833 294.102 

Αφίξεις ημεδαπών 470.178 420.891 376.411 375.345 366.965 385.112 391.912 401.926 412.311 410.490 Διανυκτερεύσεις αλλοδαπών 643.614 684.516 508.121 631.959 750.606 867.076 894.059 992.336 1.065.944 1.103.142 Διανυκτερεύσεις ημεδαπών 1.020.366 932.032 868.286 825.422 830.314 873.160 913.719 910.576 906.554 896.131 Πληρότητα 35,5% 33,1% 27,7% 29,1% 31,7% 33,5% 35,1% 36,4% 33,7% 33,0% 

Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ – Επεξεργασία INSETE Intelligence, Τα στοιχεία για τα έτη 2010-2017 προκύπτουν από μέρος των συνολικά διαθέσιµων κλινών – η εκτίµηση και προβολή των αποτελεσµάτων γίνεται στο 80% των διαθέσιμων κλινών  λόγω έλλειψης της πληροφορίας των µηνών λειτουργίας του κάθε καταλύµατος µέσα στο έτος. Τα στοιχεία για τα έτη 2018-2019 λόγω αλλαγής της μεθοδολογίας προκύπτουν από το 100% των διαθέσιμων κλινών 

Η Κίνηση Κρουαζιερόπλοιων στη Δυτική Ελλάδα παρουσιάζεται στους κάτωθι δύο  πίνακες, οπού παρατηρείται ότι τη μερίδα του λέοντος καταλαμβάνει ο Νομός Ηλείας  (λιμάνι του Κατάκολου). Το 2019, εκατόν ενενήντα εννέα κρουαζιερόπλοια έδεσαν  στο λιμάνι του Κατάκολου, έναντι δύο στην Πάτρα, και 413.716 τουρίστες  επισκέφθηκαν κυρίως σημεία πολιτισμικού ενδιαφέροντος της περιοχής με αιχμή του  δόρατος την Αρχαία Ολυμπία. 

Κίνηση Κρουαζιερόπλοιων στο λιμάνι του Κατάκολου

2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 

Κρουαζιερόπλοια 307 251 242 274 271 221 199 % μεταβολή 

Πίνακας 1.7.13. Κίνηση Κρουαζιερόπλοιων στο λιμάνι της Πάτρας   Ν. Αχαΐας 2013 -2019 

Κίνηση Κρουαζιερόπλοιων στο λιμάνι της Πάτρας 

2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 

Κρουαζιερόπλοια 2 2 3 2 2 2 2 % μεταβολή 0,0% 50,0% -33,3% 0,0% 0,0% 0,0% Επιβάτες 1.278 745 1.090 743 952 1.647 1.219 % μεταβολή -41,7% 46,3% -31,8% 28,1% 73,0% -26,0% Πηγή: Ένωση Λιμένων Ελλάδος – Επεξεργασία INSETE Intelligence 

Η Σύνδεση των επιβατών των κρουαζιερόπλοιων με τις επισκέψεις στα Μουσεία και  τους Αρχαιολογικούς Χώρους της Δυτικής Ελλάδας αποτυπώνεται στον πίνακα  1.7.14, όπου το 2019 το 94,36% των επισκεπτών σε Αρχαιολογικούς Χώρους της  Δυτικής Ελλάδας συναντάται στον Νομό Ηλείας. Επίσης, το 2019 το 83,12% των  επισκεπτών των Μουσείων της Δυτικής Ελλάδας επέλεξε τα μουσεία του Ν. Ηλείας.  Η Δυναμική αυτή του πολιτισμικού τουρισμού στον Νομό Ηλείας αποτυπώνεται και  στο ακόλουθο διάγραμμα.

Πίνακας 1.7.14. Επισκέπτες Μουσείων και Αρχαιολογικών χώρων 

Δυτ. Ελλάδας 2010 -2019 

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ: Επισκέπτες σε Μουσεία / Αρχαιολογικούς χώρους 2010-2019 

Περιφερειακές  Ενότητες 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 

Αιτωλοακαρνανία Αχαϊα Ηλεία 

Σύνολο 

Μουσεία 0 0 1.354 4.705 4.033 2.731 6.446 7.550 6.084 6.416 Αρχαιολογικοί χώροι 0 0 742 3.763 4.492 3.812 14.150 20.210 21.898 23.765 Μουσεία 14.152 3.054 11.379 19.524 17.141 19.569 21.461 26.478 27.280 31.278 Αρχαιολογικοί χώροι 0 0 1.220 2.177 4.907 5.320 4.322 6.218 7.425 5.345 

Μουσεία 46.666 63.719 83.943 123.046 152.626 152.353 141.445 165.687 181.350 185.609 Αρχαιολογικοί χώροι 419.989 465.964 451.496 498.657 504.954 477.236 463.778 523.118 528.144 502.979 Μουσεία 60.818 66.773 96.676 147.275 173.800 174.653 169.352 199.715 214.714 223.303 Αρχαιολογικοί χώροι 419.989 465.964 453.458 504.597 514.353 486.368 482.250 549.546 557.467 532.089 

Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ – Επεξεργασία INSETE Intelligence

Επεξεργασία Ομάδα Έργου

Τα παραπάνω στοιχεία περιγράφουν με σαφήνεια ότι τα τελευταία χρόνια ο  ελληνικός τουρισμός έχει «ωριμάσει». Έχει δυναμώσει το στίγμα του και  αναπτύσσεται σταθερά με συγκεκριμένο προσανατολισμό. Πρωταρχικός στόχος μας  να διατηρήσουμε τις παραδοσιακές ευρωπαϊκές αγορές, από τις οποίες προέρχεται ο  μεγαλύτερος όγκος των τουριστικών εισροών. Παράλληλα, έπειτα από προσεκτική μελέτη των τουριστικών τάσεων, επιχειρούνται ανοίγματα στις μακρινές αγορές,  όπως είναι η Βραζιλία, η Κίνα, η Ινδία, η Αυστραλία. 

Σύμφωνα με μελέτη World Travel Trends του ΙΤΒ, για τις τάσεις του παγκόσμιου  τουρισμού, η ασιατική αγορά συνεχίζει σταθερά την άνοδό της στον εξερχόμενο  τουρισμό, ακολουθούμενη από τις ΗΠΑ.

1.8 Πολιτισμός και Εκπαίδευση – Η αναγκαιότητα ίδρυσης Σχολής πολιτισμού στην Ηλεία 

Εισαγωγή 

Η δεκαετής οικονομική ύφεση της Ελληνικής οικονομίας, τα εφαρμοζόμενα  προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής, η πτώση του ΑΕΠ, οι αλλαγές στη  δομή της απασχόλησης και η αύξηση της ανεργίας, επηρέασαν σημαντικά την  ανώτατη εκπαίδευση, τη χρηματοδότησή της αλλά και τη διασύνδεσή της με την  απασχόληση και την αγορά εργασίας. Επιπλέον, η αύξηση της μετανάστευσης νέων  επιστημόνων στο εξωτερικό (brain drain) έχει σαν αποτέλεσμα να στερήσει από τη  οικονομία και την επιστημονική κοινότητα πολύτιμο ανθρώπινο κεφάλαιο.  

Χρέος πια για την ανώτατη εκπαίδευση, είναι να μπορέσει να συμβάλλει καθοριστικά στη νέα δομή της ελληνικής οικονομίας μετά την κρίση. Ο στόχος αυτός θα  επιτευχθεί μέσω της αναδιοργάνωσης των ΑΕΙ και τη διασύνδεσή τους με την  μεταβαλλόμενη οικονομία και την αγορά εργασίας.  

Η ανώτατη εκπαίδευση είναι ο προσδιοριστικός παράγοντας εκείνος που μπορεί να  συμβάλλει στην οικοδόμηση ενός νέου παραγωγικού μοντέλου για την ανάπτυξη της  ελληνικής οικονομίας, που θα βασίζεται στη γνώση, τις υψηλές δεξιότητες, την  επιχειρηματικότητα και την καινοτομία. Η ανώτατη εκπαίδευση συνδέεται άρρηκτα  με την ανάπτυξη της οικονομίας και την κοινωνική συνοχή. Οι γνώσεις, οι δεξιότητες  και η δημιουργικότητα του ανθρώπινου δυναμικού βελτιώνουν την παραγωγικότητα  της εργασίας, παράγοντας σημαντικός για την προσέλκυση επενδύσεων, αφού η  παραγωγή νέας γνώσης και η μεταφορά στην οικονομία συμβάλλουν στην  τεχνολογική καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και της  οικονομίας. 

Τα περιφερειακά πανεπιστήμια, αν και καθιερώθηκαν ως μια πολιτική για την τοπική  ανάπτυξη υπολογίζοντας μόνο τις άμεσες οικονομικές επιπτώσεις (εισόδημα που  εισέρχεται στις τοπικές κοινωνίες μέσω των δαπανών φοιτητών-εκπαιδευτικών), τα  έμμεσα οφέλη, της τοπικής οικονομίας αφενός, αλλά κυρίως της επιστημονικής  κοινότητας αφετέρου, είναι πολλαπλάσια, όπως θα αναλυθεί παρακάτω. Σκοπός της  μελέτης στο σημείο αυτό είναι να αναδείξει πώς η υλοποίηση του σχεδίου για τη δημιουργία Σχολής Πολιτισμικών Σπουδών και η ενίσχυση της ανώτατης  εκπαίδευσης στην Π.Ε. Ηλείας μπορεί να συμβάλει στην οικονομική, πολιτιστική και  κοινωνική ανάπτυξη αλλά και στην ενίσχυση της διεθνούς ανταγωνιστικότητάς της. 

Κάθε ίδρυμα ανώτατης εκπαίδευσης, του οποίου τα γνωστικά αντικείμενα μπορούν  και αλληλοεπιδρούν με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τα συγκριτικά  πλεονεκτήματα της εκάστοτε περιοχής, συμβάλλουν στη δημιουργία του κατάλληλου  οικοσυστήματος που ευνοεί την καινοτομία και ενισχύει την ανταγωνιστικότητα των  επιχειρήσεων και της οικονομίας στο πλαίσιο του εντεινόμενου παγκόσμιου  ανταγωνισμού και των ριζικών τεχνολογικών μετασχηματισμών. Η ύπαρξη Σχολής 

ΑΕΙ συμβάλλει στην προσαρμογή της τοπικής αγοράς στις εξωτερικά  μεταβαλλόμενες συνθήκες της οικονομίας και της αγοράς εργασίας και είναι  απαραίτητη στο πλαίσιο του διαρκώς μεταβαλλόμενου διεθνούς καταμερισμού  εργασίας. 

Η συνύπαρξη πολιτισμού και ανάπτυξης συνιστά ποιοτική και ποσοτική διαδικασία  που καταλήγει στη δημιουργία πολιτιστικής ανάπτυξης. Σε τοπικό επίπεδο, η  αξιοποίηση του κλάδου του πολιτισμού ως μηχανισμού οικονομικής δραστηριότητας  δύναται να επιφέρει πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα στη βελτίωση του βιοτικού  επιπέδου των κατοίκων μιας περιοχής. 

Ταυτόχρονα με αυτά, η στρατηγική της Περιφερειακής Ενότητας Ηλείας σε σχέση με  την εξωστρέφειά της, εστιάζει στην αξιοποίηση του πολιτιστικού πλούτου και την  σταδιακή προσαρμογή του πολιτιστικού τομέα στα νέα δεδομένα κατανάλωσης  πολιτιστικών αγαθών. Ο στόχος αυτός συνδέεται με την ανάπτυξη του τουρισμού που  συγκαταλέγεται στις αναπτυξιακές προτεραιότητες της περιφέρειας και  συμπληρώνεται με την περιβαλλοντική προστασία, την αναγέννηση της υπαίθρου ως  παράγοντα συγκράτησης του πληθυσμού στον τόπο καταγωγής τους.  

Για τη νέα προγραμματική περίοδο συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων, η  Περιφερειακή Ενότητα Ηλείας επαναθέτει τους αναπτυξιακούς της στόχους οι οποίοι  είναι συνυφασμένοι με τον τουρισμό, τον πολιτισμό, τους φυσικούς πόρους και την  αγροτική οικονομία. Η προσπάθεια θα επικεντρωθεί στη διασύνδεση των παραπάνω  τομέων, αναγνωρίζοντας ότι αποτελούν δυναμικούς κλάδους ανάπτυξης για την  περιοχή.  

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάπτυξη της Αρχαίας Ολυμπίας και στη δυναμική  της να παρασύρει τη συνολική αναπτυξιακή τροχιά της Ηλείας. Διεκδικεί επιπλέον  κονδύλια από το σύνολο που διεκδικεί η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος για τη δημιουργία έργου στην Αρχαία Ολυμπία που θα αναδείξουν σε παγκόσμιο κέντρο  πολιτισμού, εκπαίδευσης, αθλητισμού και ειρήνης. Επίσης, αναγνωρίζεται η σημασία  του εμπλουτισμού και της διαφοροποίησης του τουριστικού προϊόντος ως  σημαντικού παράγοντα αύξησης της ζήτησης και για αυτό στις στρατηγικές  προτεραιότητες τίθενται η ανάπτυξη ενός δακτυλίου δραστηριοτήτων γύρω από τους  τουρίστες με έμφαση στον τουρισμό της Ολυμπίας και τη σύνδεση αυτού του  τουρισμού με τα φυσικά τοπία και τη γαστρονομία της περιοχής.  

Συγκεκριμένα οι στόχοι που έχει θέσει η Περιφερειακή Ενότητα Ηλείας είναι οι εξής:  

• Προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς για την αύξηση της επισκεψιμότητας.
• Ανάδειξη της πολιτιστικής ταυτότητας σε σημαντικό πόλο έλξης. • Ολοκληρωμένος σχεδιασμός για τη σύνδεση της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς με τον τουρισμό. 
• Ενίσχυση της σύγχρονης πολιτιστικής δημιουργίας μέσω της καθιέρωσης σημαντικών πολιτιστικών γεγονότων και τη στήριξη των υφισταμένων πολιτιστικών συνόλων.  
• Προστασία και ανάδειξη των σημαντικών οικοσυστημάτων και τη διασύνδεσή τους τόσο μεταξύ τους όσο και με τους πολιτιστικούς πόλους για τη δημιουργία οικοτουριστικών και πολιτιστικών διαδρομών.

1.8.1 Η σημασία ενασχόλησης της επιστημονικής κοινότητας με τον πολιτισμό 

Για πολλούς η έννοια του «πολιτισμού» θεωρείται πολυδιάστατη και σύνθετη  καθιστώντας την λίγο ακαθόριστη. Πολιτισμός είναι ένα ιδιαίτερο βίωμα µε πολλές  συνιστώσες, που καλύπτει τις συλλογικές ανθρώπινες συμπεριφορές και λειτουργεί  ως μέρος της συλλογικής μνήμης των κοινωνικών ομάδων. Νοείται ως το σύνολο των  υλικών και πνευματικών αξιών που δημιουργήθηκαν διαχρονικά από την ανθρώπινη  δράση (Μπιτσάνη, 2000).  

Η αξία μελέτης του πολιτισμού σε επιστημονικό πια επίπεδο είναι γιατί αποτελεί  μέρος της διαμόρφωσης της ατομικής και εθνικής συνείδησης, εκφραστής των  εννοιών Έθνους, Κράτους και της παγκόσμιας ανθρωπιστικής συνείδησης. Ο  Πολιτισμός δίνει ταυτότητα στο παρόν και χαράσσει την προοπτική στο μέλλον. 

Φυσικό επακόλουθο αυτού, η ανάγκη διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς, των  πολιτιστικών δραστηριοτήτων και η τοποθέτησή τους στην εκάστοτε κοινωνία και  οικονομία. Η πολιτεία, η κοινωνία, η εκπαιδευτική και επιστημονική κοινότητα  συμμετέχουν στην καλλιτεχνική και πνευματική δημιουργία μέσα από την εκάστοτε  πολιτιστική πολιτική που ακολουθούν, τις επιλογές και τη δράση τους. Με τον όρο  πολιτιστική πολιτική θεωρείται το σύνολο εκείνων των μέσων που επιστρατεύονται  µε τη μορφή ενός προγράμματος, µε στόχο την προώθηση και επέκταση της γνώσης  και της πολιτιστικής δραστηριότητας, αναφορικά µε μια συγκεκριμένη χρονική  περίοδο (Κόνσολα, 2001). 

Αν παραθέταμε τα κυριότερα επιχειρήματα του γιατί ο πολιτισμός και η πολιτιστική  πολιτική οφείλει να αποτελεί αντικείμενο της επιστημονικής κοινότητας, αυτά θα  ήταν ότι: 

• Παίζει σημαίνοντα ρόλο σε τομείς, όπως ο τουρισμός, ο αθλητισμός, η ψυχαγωγία, οι τέχνες και τα μέσα επικοινωνίας και αποκτά βαρύνουσα σημασία όταν συντονίζεται µε τις πολιτικές για την εκπαίδευση, την  επαγγελματική κατάρτιση, το περιβάλλον, την έρευνα και την ανάπτυξη. 
• Η συντονισμένη πολιτιστική πολιτική μπορεί να αξιοποιήσει σημαντικό κεφάλαιο, ιδιαίτερα για τη χώρα μας και για την Ηλεία, αυτό των πολιτιστικών πόρων και της πολιτιστικής κληρονομιάς ως μοχλός ανάπτυξης  και εξωστρέφειας, αλλά και ως κομμάτι της πολιτιστικής παραγωγής και  κατανάλωσης. 
• Οι πολιτιστικοί πόροι και κληρονομιά διαμορφώνουν ή ενισχύουν την υπάρχουσα τοπική ταυτότητα, ενώ αποτελούν συνδετικό κρίκο µε τους δεσμούς και την ιστορία της εκάστοτε περιοχής. 

• Ο πολιτισμός έχει άμεση σύνδεση με εμπορεύσιμα αγαθά και υπηρεσίες, χρησιμοποιώντας συντελεστές παραγωγής που διέπονται από «σπανιότητα», γεγονός που χαρακτηρίζει την οικονομική επιστήμη αλλά και την οικονομική  πολιτική. 
• Η οικονομική ανάπτυξη που επιτυγχάνεται με την αξιοποίηση των πολιτιστικών πόρων μιας περιοχής και την υιοθέτηση πρωτοβουλιών στον πολιτιστικό τομέα δύναται να αυξήσει το εισόδημα, βελτιώνοντας το επίπεδο  διαβίωσης των τοπικών κοινωνιών. 
• Το πολιτιστικό προϊόν συμβάλει στην αντιμετώπιση του κοινωνικού αποκλεισμού, στην ενσωμάτωση κοινωνικών ομάδων, όπως είναι οι μειονότητες, οι μακροχρόνια άνεργοι και τα άτομα µε ειδικές ικανότητες,  δημιουργώντας προστιθέμενη αξία και απασχόληση, αφού μπορεί να  μεταμορφώσει οποιαδήποτε περιοχή με ιδιαίτερα πολιτιστικά χαρακτηριστικά,  τόπο τουρισμού και άρα μόνιμης εγκατάστασης. 

Συμπερασματικά λοιπόν, η κατεύθυνση πόρων σε επίπεδο επιστήμης, εκπαίδευσης  και ασκούμενης πολιτικής στον τομέα του πολιτισμού αποτελούν επένδυση,  ενισχύουν την απασχόληση και το εισόδημα, ενώ ταυτόχρονα καθορίζουν την  ταυτότητα των πολιτών. Είναι καιρός άλλωστε να υιοθετηθεί η άποψη πως η  οικονομική κρίση είναι κρίση πολιτιστική και ότι η τέχνη και η κουλτούρα πρέπει να  κατέχουν κεντρική θέση στην ανάπτυξη των σύγχρονων κοινωνιών. Η δημιουργία  μπορεί να αποτελέσει κινητήριο δύναμη οικονομικής αναζωογόνησης και η ισόρροπη  ανάπτυξη μπορεί να επιτευχθεί µε την ενσωμάτωση των πολιτιστικών παραγόντων  στις αναπτυξιακές στρατηγικές (UNESCO, 1982). 

1.8.2 Η Πολιτισμική διάσταση των Ιδρυμάτων Ανώτατης Εκπαίδευσης και η  συμβολή τους στην πολιτιστική και περιφερειακή ανάπτυξη 

Οι διεθνείς εξελίξεις, η παγκοσμιοποίηση και οι προκλήσεις της εποχής δηλώνουν  την αδήριτη ανάγκη επαναπροσδιορισμού της ακαδημαϊκής κοινότητας τόσο στη  φυσιογνωμία όσο και στους στόχους της. Η άρρηκτη σχέση ανάμεσα στον Πολιτισμό  και την Εκπαίδευση καθιστά επιτακτική και αυτονόητη την ανάγκη να αναζητούμε  διαρκώς νέους τρόπους μέσω των οποίων ο Πολιτισμός, στις διάφορες εκδοχές του,  να μπορέσει να προσεγγίσει ολοένα και μεγαλύτερες κοινωνικές ομάδες.  

Η σύνδεση των ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης με τον ελληνικό πολιτισμό  αναδεικνύουν τη μόνη πραγματική επιλογή των πανεπιστημιακών σχολών με στόχο  τη δημιουργία ενός νέου συμβολαίου με την κοινωνία, το οποίο αφενός θα καλύπτει  τις κοινωνικές ανάγκες και αφετέρου θα σέβεται την ακαδημαϊκή ελευθερία των  πανεπιστημίων. Αυτό, διότι το Πανεπιστήμιο οφείλει να χτίζει γέφυρες επικοινωνίας  με την τοπική κοινωνία και να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην πολιτιστική και  κοινωνική της πρόοδο.

Από τα μεσαιωνικά χρόνια η πρώτη και βασική αποστολή του πανεπιστημίου ήταν η  παραγωγή και μετάδοση της γνώσης και της πολιτισμικής κληρονομιάς από γενιά σε  γενιά (Charlot, 2016). Περί τον 19ο αιώνα, ο Γερμανός διανοούμενος Wilhem von Humbolt υποστήριξε την προτεραιότητα της επιστημονικής έρευνας απέναντι στη  διδασκαλία, καθιερώνοντάς την ως το δεύτερο βασικό καθήκον του πανεπιστημίου. 

Το σύγχρονο πανεπιστήμιο καλείται να υιοθετήσει μια πρόσθετη αποστολή, γνωστή  και ως «τρίτη αποστολή», η οποία αφορά την άμεση σχέση του πανεπιστημίου με την  κοινότητα και την κοινωνία γενικότερα και περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα  δραστηριοτήτων που είναι προσαρμοσμένες να ανταποκρίνονται στις κοινωνικές  ανάγκες. 

Πολλοί συγγραφείς προτείνουν τον εξής ορισμό της τρίτης αποστολής των  Πανεπιστημίων: «Η τρίτη αποστολή είναι η σχέση του πανεπιστημίου με τον μη  ακαδημαϊκό εξωτερικό κόσμο: τη βιομηχανία, τις δημόσιες αρχές και την κοινωνία.  Αυτή η σχέση περιλαμβάνει συνεργασίες μεταξύ των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας  εκπαίδευσης και του περιβάλλοντος στο οποίο λειτουργούν και αναπτύσσονται  (τοπικό, περιφερειακό, εθνικό, παγκόσμιο) με σκοπό την εφαρμογή των  επιστημονικών γνώσεων και άλλων ακαδημαϊκών ικανοτήτων, προς όφελος της  κοινωνίας» (De la Torre,Perez-Esparrells&Cazani,2018, σελ.14).  

Επιπρόσθετα, ο ρόλος ενός πανεπιστημίου δύναται να είναι:  

• Κοινωνικός: το Πανεπιστήμιο παρέχει γνώσεις και επαγγελματικά εφόδια στους νέους πολίτες, συμβάλλει στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και στη συγκράτηση του ηλικιακά νέου πληθυσμού στην περιφέρεια και, κατ’ αυτόν τον τρόπο, τονώνει την περιφερειακή συνείδηση. 
• Οικονομικός: το Πανεπιστήμιο αποτελεί έναν ισχυρό οικονομικό φορέα που επενδύει, αγοράζει, πληρώνει, ενισχύει τη συνεργασία με τοπικούς φορείς. • Αναπτυξιακός και Ερευνητικός: το Πανεπιστήμιο συμβάλλει στην ενίσχυση

της τοπικής οικονομίας, μέσω των ερευνητικών προγραμμάτων που  πραγματοποιεί και των νέων τεχνολογιών που παρέχει. 

• Καινοτομικός: το Πανεπιστήμιο αποτελεί τον κύριο φορέα παραγωγής καινοτομικών γνώσεων και διάχυσης τεχνογνωσίας στο περιφερειακό και τοπικό παραγωγικό κύκλωμα, ενώ παράλληλα κινητοποιεί τις τοπικές  επιχειρηματικές δυνάμεις αποτελώντας μόνιμη πηγή πληροφοριών για τις  εθνικές και παγκόσμιες οικονομικές εξελίξεις. 

Το Πανεπιστήμιο αποτελεί κέντρο ζωής και πολιτισμού για την πόλη στην οποία  είναι εγκατεστημένο, καθώς προάγει τις πολιτισμικές δεξιότητες, ενδυναμώνει τη  διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και συμβάλλει στην πολιτιστική ανάπτυξη  της περιοχής. 

Οι θεσμοθετημένοι φορείς της κάθε τοπικής κοινωνίας είναι άρρηκτα συνδεδεμένοι  με τα Ανώτατα Ιδρύματα και η σχέση αυτή είναι διττή, ειδικά αν σκεφτεί κανείς  σήμερα την ευτελή κατάσταση που επικρατεί στα Περιφερειακά Πανεπιστήμια της χώρας. Αντίθετα τα Πανεπιστήμια που έχουν συνδεθεί με την πολιτιστική ταυτότητα  του τόπου τους, έχουν αναδειχτεί στην ευρύτερη Πανεπιστημιακή Κοινότητα  (Heidelberg, Tubingen, Prinston) υπερβαίνοντας τα τοπικά όρια, έχοντας ταυτότητα  και αναδεικνύοντας την ταυτότητα αυτή σε παγκόσμιο επίπεδο. 

Ο δρόμος των φιλοσόφων στη Χαϋδελβέργη είναι για μας ένα μόνο παράδειγμα των  δυνατοτήτων της Ολυμπίας και κάθε ελληνικού τόπου που μπορεί με τρόπο  εποικοδομητικό να δώσει στο Πανεπιστήμιο την πολιτιστική διάσταση που θα  αλλάξει τον τρόπο της ίδιας του της υπόστασης. 

Η Μελίνα Μερκούρη πίστευε ότι «ο πολιτισμός είναι η βαριά βιομηχανία μας», ότι  είναι ένα σοβαρό εξαγώγιμο προϊόν και ότι έχει μεγάλη σημασία και αξία η ανάδειξή  του. «Η Ελλάδα πρέπει να πρωταγωνιστεί για τον Πολιτισμό. Η Ελλάδα αυτό είναι. Η  κληρονομιά της, η περιουσία της. Και αν το χάσουμε αυτό δεν είμαστε κανείς», είχε  πει η ίδια σε μια συνέντευξή της στην ΕΡΤ. 

Η στροφή της επιστημονικής κοινότητας στην αξιοποίηση της πολιτιστικής  κληρονομιάς και η συστηματική μελέτη του παρελθόντος στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα, επηρέασε και τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα αντιμετώπισε τους χώρους  του υλικού και άυλου πολιτισμού της. 

«Η ίδια η ιστορία της μουσειακής εκπαίδευσης στην Ελλάδα είναι μία «σύγχρονη»  ιστορία, αφού εκτυλίσσεται την τελευταία τριακονταετία. Είναι πυκνή και  ενδιαφέρουσα, όχι μόνο γιατί έχει πολλές πτυχές, αλλά κυρίως γιατί αντικατοπτρίζει τις  αλλαγές νοοτροπιών που σημειώθηκαν στη χώρα μας κατά την περίοδο της  Μεταπολίτευσης. Οι αλλαγές αυτές αφορούσαν κυρίως τη στάση μας απέναντι στα  μνημεία, το άνοιγμα των μουσείων στην κοινωνία, τις νέες τάσεις στο χώρο της  εκπαίδευσης» (Χατζηνικολάου, 2010, σελ. 89)  

Δημοσιεύματα που αφορούν τα μουσεία και τον ρόλο τους στην εκπαίδευση άρχισαν  να εμφανίζονται τη δεκαετία του ́60, ενώ για πρώτη φορά το 1954 οργανώνεται στην  Αθήνα στις αίθουσες του Βυζαντινού Μουσείου διεθνές σεμινάριο με θέμα: «Η  αποστολή των μουσείων στην εκπαίδευση» με πρωτοβουλία της τότε εθνικής  επιτροπής για τα μουσεία ICOM. Πρώτο στην ανάδειξη του μουσειακού χώρου σε  χώρο εκπαίδευσης θεωρήθηκε τα μουσείο Μπενάκη το 1970, καθιερώνοντας  εκπαιδευτικό τμήμα για τη συστηματοποίηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων. 

Το 1980 ακολούθησαν εκπαιδευτικά προγράμματα από το Νομισματικό Ταμείο, ενώ  η ανακήρυξη της Αθήνας σε πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης το 1985 και η  εκπαιδευτική έκθεση «Η γέννηση της γραφής», δημιούργησαν τις κατάλληλες  προϋποθέσεις για την ίδρυση του Κέντρου Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της  Διεύθυνσης Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων του Υπουργείου  Πολιτισμού. Τομή στη μουσειακή εκπαίδευση στην Ελλάδα αποτέλεσε η χρονιά 1995-1996 με το πρόγραμμα «Μελίνα» και την επιμέρους δράση «Το σχολείο  υιοθετεί ένα μουσείο» για τη δημιουργία σχέσης ανάμεσα σε μαθητές και μνημεία. 

Έκτοτε, η μουσειοπαιδαγωγική θεωρήθηκε απαραίτητη συνιστώσα της εύρυθμης  λειτουργίας του μουσείου και σημαντικό στοιχείο στην άσκηση μιας  αποτελεσματικής επικοινωνιακής πολιτικής (Νικονάνου, 2010).  

Το 1985, ξεκινούν οι εκπαιδευτικές δράσεις του Υπουργείου Πολιτισμού με στόχο  τον σχεδιασμό αρχαιολογικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων, την επιμόρφωση των  αρχαιολόγων και την εκπόνηση ερευνητικού πρωτότυπου έργου σε  μουσειοπαιδαγωγικά προγράμματα. Μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών που  αφορούν τη μουσειολογία και τη διαχείριση πολιτισμού άρχισαν να εμφανίζονται στα  ελληνικά πανεπιστήμια το 2001, ενώ η μουσειοπαιδαγωγική εντάσσεται στα  περισσότερα προγράμματα των Παιδαγωγικών Τμημάτων, επαναπροσδιορίζοντας τον  ρόλο, το όραμα, την αποστολή, τη λειτουργία και τη σχέση μουσείου κοινού  (Σκαλτσά, 2014).  

1.8.3 Γιατί Σχολή Πολιτισμού στην Ηλεία  

Η Ηλεία είναι η μήτρα ενός μοναδικού θεσμού, με παγκόσμια λάμψη και απήχηση,  απόλυτα ταυτισμένη με τον Πολιτισμό. Ως γενέτειρα των Ολυμπιακών Αγώνων  αποτελεί τόπο αναφοράς του Ολυμπιακού Κινήματος. 

Ο Ολυμπισμός ως Παγκόσμιο Κίνημα αποτελεί για όλους τους Έλληνες παράδοση,  αξίες αλλά και μία μεγάλη ευκαιρία. Μπορεί και πρέπει να συμβάλει στην ανάδειξη  της Ηλείας και κατ’ επέκταση της Ελλάδας σε περιοχή διεθνούς ακτινοβολίας,  γεγονός που μπορεί να αποφέρει πολλαπλά οφέλη, καθώς θα γίνει όχημα  εξωστρέφειας σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο. 

Η Ολυμπιακή φλόγα ανάβει στην Αρχαία Ολυμπία και αποτελεί ένα παγκόσμιο  γεγονός που μεταδίδεται ζωντανά σε όλη την ανθρωπότητα. 

Τα Ολυμπιακά ιδεώδη είναι και ιδεώδη των Ηνωμένων Εθνών: ανοχή, ισότητα, ίση  μεταχείριση και, πάνω από όλα, ειρήνη. Η Ηλεία είναι ο τόπος της Ολυμπιακής  Εκεχειρίας με παγκόσμιους συμβολισμούς. Η 48η Σύνοδος της Γενικής Συνέλευσης  του ΟΗΕ, υιοθέτησε ομόφωνα ένα ψήφισμα το οποίο συνυπέγραφαν 121 μέλη για 

την τήρηση της Ολυμπιακής Εκεχειρίας, με την ευκαιρία της εκατονταετηρίδας της  ΔΟΕ. Το ψήφισμα του 1993 (Α/RES/48/11), υπέρ της Ολυμπιακής Εκεχειρίας, είναι  ένα ορόσημο στην ιστορία του Ολυμπισμού. Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι τα  ψηφίσματα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών που υποστηρίζουν την  Εκεχειρία έχουν υπογραφεί από τα περισσότερα Κράτη-Μέλη συγκριτικά με άλλα  ψηφίσματα στην ιστορία του Οργανισμού και επίσης ότι το θέμα αυτό συζητείται  κάθε δυο χρόνια. 

Η Ίδρυση Ολυμπιακής Σχολής Πολιτισμού στην Αρχαία Ολυμπία θα μετέτρεπε αυτόματα την Ολυμπία σε Διεθνές κέντρο Παιδείας και Πολιτισμού για τους κάτωθι  λόγους: 

• Θα έδινε τη δυνατότητα σύνδεσής της με τη Διεθνή Ολυμπιακή Ακαδημία που έχει εκεί την έδρα της και γενικότερα με το Ολυμπιακό Κίνημα.
• Θα μπορούσε να καταστήσει την Ολυμπία κέντρο της Παγκόσμιας διανόησης ανυψώνοντας το πνευματικό επίπεδο και δημιουργώντας τη μαγιά συγκρότησης μιας ακαδημαϊκής κοινότητας ικανής να διατυπώσει βιώσιμες αναπτυξιακές προτάσεις που να συνάδουν με το σύγχρονο παραγωγικό  μοντέλο της περιοχής. 
• Θα αποτελούσε το βασικό κέντρο για τη διοργάνωση Διεθνών Συνεδρίων και Πανεπιστημιακών Δράσεων που θα αναδείξουν την γη που γέννησε τους Ολυμπιακούς Αγώνες σε Παγκόσμιο Επίπεδο. 
• Θα μπορούσε να συνδέσει τις δράσεις Ολυμπιακής Παιδείας και να κάνει κοινά προγράμματα με τη Διεθνή Ολυμπιακή Ακαδημία που έχει την έδρα και τις εγκαταστάσεις της στην Ολυμπία. 
• Η γεωγραφική συνάφεια της πνευματικής κοιτίδας της Αρχαίας Ολυμπίας και του τμήματος Μουσειολογίας, δημιουργεί τη βάση της εκπαίδευσης, δίνει το έναυσμα για την Mουσειακή εκπαίδευση, την ανάπτυξη της Ολυμπιακής  Φιλοσοφίας και Παιδείας ως αυτόνομου επιστημονικού κλάδου και την  προσέγγιση της ιστορίας με αυτοψία και με τον τρόπο των διευρυμένων  κύκλων, ξεκινώντας από την κεντρική ιδέα του ολυμπιακού ιδεώδους.  
• Το Μουσείο της Αρχαίας Ολυμπίας είναι το 2ο σε επισκεψιμότητα στην Ελλάδα και οι ανασκαφές συνεχίζονται στην Αρχαία Ολυμπία με τη συνεργασία του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου. 
• Το Αρχαιολογικό Μουσείο του Πύργου, το Αρχαιολογικό Μουσείο της Αρχαίας Ήλιδας καθώς και το Μουσείο των Αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων μαζί με το ανακαινισμένο Μουσείο των Σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων  μπορούν να φτιάξουν ένα ισχυρό δίκτυο ανάπτυξης πρωτοπόρων  εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων. 
• Αξιοποίηση του κτιρίου «ΣΩΣΙΠΟΛΙΣ» στον Πύργο όπου παλαιά στεγαζόταν το Ινστιτούτο σταφίδας και επανίδρυση του Διεθνούς Ινστιτούτου Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας το οποίο στεγάζεται στο συγκεκριμένο κτίριο. 

Το Ινστιτούτο υλοποιεί εκπαιδευτικές δράσεις που αφορούν στην προβολή και  ανάδειξη των πανεπιστημιακών φορέων και ερευνητικών κέντρων της Ιταλίας που  μελετούν την αρχαία ελληνική ιστορία, στην έρευνα και την καταγραφή της ιταλικής  επιστημονικής βιβλιογραφίας στο γνωστικό αντικείμενο της αρχαίας ελληνικής  ιστορίας και στην επιστημονική συνεργασία των εταίρων σε συγκεκριμένα γνωστικά  πεδία μελέτης του αρχαίου ελληνικού κόσμου. 

Το Διεθνές Ινστιτούτο Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας «Σωσίπολις» είναι νομικό  πρόσωπο, ιδιωτικού δικαίου, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που εδρεύει στον Νομό  Ηλείας. Αποστολή του Σωσίπολις είναι η επιστημονική έρευνα και μελέτη της  Ιστορίας και του Πολιτισμού του αρχαίου ελληνικού κόσμου. Τον Απρίλιο του 2002  υπογράφηκε στην Ηλεία το Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ καθηγητών και  ερευνητών για τη σύσταση του «Σωσίπολις», η οποία έλαβε χώρα στο πλαίσιο διημερίδας με τίτλο: «Αναβίωση της μελέτης της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας στο  Διεθνή χώρο». Η εν λόγω εκδήλωση ετέθη υπό την αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων  και διεξήχθη στο κτίριο της Παλαιάς Βουλής. Το Ινστιτούτο απαρτίζεται από 33  μέλη. 

• Η δυνατότητα λειτουργίας δίγλωσσων προγραμμάτων σπουδών (όπως περιγράφεται παρακάτω).

Η ίδρυση Ολυμπιακής Σχολής και η μετατροπή της Ηλείας σε Παγκόσμιο Κέντρο  Παιδείας και Πολιτισμού θα έπρεπε να αποτελεί εθνικό αίτημα. 

Στην 139η Συνεδρίαση του ΙCOM (Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων) στο Παρίσι στις  21-22 Ιουλίου 2019 επιλέχθηκε ο παρακάτω ορισμός προς ψήφιση (ICOM, 2020):  

«Τα μουσεία αποτελούν χώρους εκδημοκρατισμού, πολυφωνίας, ανοικτούς σε όλους  που προάγουν τον κριτικό διάλογο σχετικά με το παρελθόν και το μέλλον.  Αναγνωρίζοντας και αντιμετωπίζοντας τις συγκρούσεις και τις προκλήσεις του  παρόντος φυλαχτούν αντικείμενα (τέχνης) και δείγματα για την κοινωνία, διαφυλάττουν  ποίκιλες μνήμες για τις μελλοντικές γενιές και εγγυώνται ίσα δικαιώματα και ισότιμη  πρόσβαση στην κληρονομιά για όλους τους ανθρώπους. Τα μουσεία δεν έχουν  κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Είναι συμμετοχικά και διαφανή και εργάζονται σε ενεργή σύμπραξη με διάφορες κοινότητες και για διάφορες κοινότητες για τη συλλογή, τη  διατήρηση, την έρευνα, την ερμηνεία, την έκθεση και την ενίσχυση της κατανόησης του  κόσμου, με σκοπό να συνεισφέρουν στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την κοινωνική 

δικαιοσύνη, στην παγκόσμια ισότητα και την πλανητική ευημερία».  

Η σύγχρονη κοινωνία έχει επικρατήσει να χαρακτηρίζεται ως «κοινωνία της  μάθησης» (learning society). Τα μουσεία αποτελούν οργανισμούς που μπορούν να  διαδραματίσουν σημαντικό ρολό σε αυτήν την κοινωνία της μάθησης. Ο ρόλος τους  είναι επιμορφωτικός και εκπαιδευτικός. Στις «αντανακλαστικές» κοινωνίες όπου η  ενίσχυση της αυτονομίας του υποκείμενου γίνεται συνθήκη για την αγωγή του  πολίτη, τα μουσεία συνεισφέρουν πολιτιστικά, καθώς συνεπικουρούν, ώστε τα άτομα  να ανακατασκευάσουν την προσωπική τους ψυχοσύνθεση που συνεχώς μπορεί να  εναλλάσσεται και να κατανοήσουν τον εαυτό τους μέσα από τους άλλους και  δίνοντας την ευκαιρία να «σταματούν» για λίγο και να ονειρεύονται χωρίς να χάνουν  τα επόμενα επεισόδια, να διαμορφώνουν το εγώ τους (Thiness-Demel, 2013).  

Οι πολιτιστικές σπουδές συνδέονται άρρηκτα με την εκπαίδευση και υπάρχει ανάγκη: 

• για εξειδικευμένη ψυχοπαιδαγωγική κατάρτιση σε θέματα πολιτισμού, μουσειοπαιδαγωγικής και Ολυμπιακής Παιδείας που σχετίζονται με τη μάθηση, τη διδασκαλία, τη γνωστική και ψυχοκοινωνική ανάπτυξη παιδιών  και εφήβων, τις διαπροσωπικές σχέσεις στο σχολείο 
• για εξειδικευμένη γνώση σε εκπαιδευτικούς που ενδιαφέρονται να αναλάβουν θέσεις ευθύνης ως στελέχη της εκπαίδευσης, ενισχύοντας την επιστημονική τους κατάρτιση σε θέματα οργάνωσης και διοίκησης της εκπαιδευτικής  μονάδας 

• για εξειδικευμένη γνώση σε επιστήμονες και επαγγελματίες, οι οποίοι ενδιαφέρονται να εντρυφήσουν σε ειδικά θέματα τέχνης και πολιτισμού, μέσω της αξιοποίησής τους σε οργανωμένες δομές πολιτιστικής εκπαίδευσης. 

1.9 ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΕΞ  ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 

Ξενόγλωσσα Προγράμματα Σπουδών 

Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 82 έως 94 του Κεφαλαίου Γ΄ του Β΄ Μέρους  του ν. 4692/2020 (Α΄111), ρυθμίστηκαν ζητήματα σχετικά με τη διαδικασία ίδρυσης  και λειτουργίας ξενόγλωσσων προγραμμάτων σπουδών (Ξ.Π.Σ.) των Ανωτάτων  Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Α.Ε.Ι.), με στόχο την ενίσχυση της εξωστρέφειας των  Α.Ε.Ι. της ημεδαπής και την προσέλκυση αλλοδαπών πολιτών χωρών εντός ή εκτός  Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την πραγματοποίηση των σπουδών τους στη χώρα μας. Ειδικότερα, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4692/2020 είναι δυνατή η ίδρυση Ξ.Π.Σ.  από ένα ή περισσότερα Τμήματα του ίδιου Α.Ε.Ι. ή άλλου Α.Ε.Ι. Ειδικότερα, με το  άρθρο 82 του ως άνω νόμου περιγράφονται αναλυτικά τα στάδια, η διαδικασία, η  οποία ακολουθείται για την ίδρυση ενός Ξ.Π.Σ, αλλά και τα όργανα τα οποία  εμπλέκονται στην διαδικασία αυτή.  

Τα Α.Ε.Ι. δύνανται να διοργανώνουν προγράμματα σπουδών πρώτου κύκλου σε ξένη  γλώσσα (Ξενόγλωσσα Προγράμματα Σπουδών – Ξ.Π.Σ.), τα οποία εντάσσονται στον  στρατηγικό σχεδιασμό του Α.Ε.Ι., αποσκοπούν στην προαγωγή της γνώσης, διέπονται  από επιστημονική συνοχή και πληρούν προϋποθέσεις που εγγυώνται υψηλό επίπεδο  σπουδών. Τα Ξ.Π.Σ. απευθύνονται αποκλειστικά σε αλλοδαπούς πολίτες χωρών  εντός ή εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι είναι απόφοιτοι λυκείων ή αντίστοιχων  σχολείων με φυσική έδρα στην αλλοδαπή.  

Τα αντικείμενα σπουδών της νέας Σχολής Πολιτισμικών Σπουδών, που περιγράφεται  στην παρούσα μελέτη, δύναται να αποτελούν αντικείμενο ύψιστου ενδιαφέροντος  αλλοδαπών φοιτητών και της ευρύτερης επιστημονικής κοινότητας του εξωτερικού  και να παρέχονται ως Ξ.Π.Σ.. Ιδιαίτερα το νέο Τμήμα Μουσειολογίας και  Ολυμπιακής Παιδείας και το Τμήμα Αρχαιολογίας και Διαχείρισης Πολιτιστικής  Κληρονομιάς θα μπορούσαν να συμβάλουν ιδιαίτερα στην εξωστρέφεια του  Πανεπιστημίου Πατρών, αφού, εκτός από την υψηλή ποιότητα σπουδών που θα  προσφέρουν, έχουν το ιδιαίτερο συγκριτικό πλεονέκτημα να διδάσκονται στην  Ολυμπιακή Γη. 

Ξενόγλωσσα Προγράμματα Σπουδών διπλής ειδίκευσης 

Φυσικά, σε αυτό το σημείο θα σημειωθεί ότι υπάρχει η δυνατότητα και το νομοθετικό  πλαίσιο δύο ή περισσότερα Τμήματα του ίδιου ή άλλου Α.Ε.Ι. να διοργανώνουν  Ξ.Π.Σ. διπλής ειδίκευσης, τα οποία οδηγούν στην απονομή ενός ενιαίου τίτλου  σπουδών πρώτου κύκλου με ειδίκευση σε δύο διαφορετικά γνωστικά αντικείμενα. Το  πρόγραμμα σπουδών στα Ξ.Π.Σ. διπλής ειδίκευσης διαρθρώνεται με τέτοιο τρόπο,  ώστε τα προσφερόμενα μαθήματα να αντιπροσωπεύουν ισομερώς κάθε γνωστικό  αντικείμενο του Ξ.Π.Σ.. Για την ίδρυση Ξ.Π.Σ. διπλής ειδίκευσης, τα συνεργαζόμενα  Τμήματα του ίδιου ή άλλου Α.Ε.Ι. συντάσσουν σχετικό μνημόνιο συνεργασίας, στο  οποίο περιγράφονται οι ειδικότεροι όροι της συνεργασίας τους. Αυτές οι επιλογές θα  εξεταστούν και είναι στις προθέσεις υλοποίησης των εμπλεκομένων-μελετητών.  

Θερινά προγράμματα σπουδών 

Μια άλλη επιλογή είναι και η διοργάνωση θερινών προγραμμάτων σπουδών διάρκειας κατ’ ελάχιστον δύο (2) εβδομάδων, τα οποία θα απευθύνονται σε φοιτητές  ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης της ημεδαπής ή αλλοδαπής που θα θέλουν να  εκπαιδευτούν και να μυηθούν στις Αρχές και τα ιδεώδη της Ολυμπιακής Ιδέας και  Ιδεώδους. Τα θερινά προγράμματα σπουδών ιδρύονται με απόφαση της Συγκλήτου  του Α.Ε.Ι. και δύνανται να έχουν τέλη φοίτησης, το ύψος των οποίων ορίζεται στην  απόφαση ίδρυσής τους. Στην ίδια απόφαση ορίζονται θέματα σχετικά με τη  λειτουργία του θερινού προγράμματος σπουδών, τη διαδικασία εγγραφής των  φοιτητών, το περιεχόμενο του προγράμματος σπουδών, τις πιστωτικές μονάδες τις  οποίες δύνανται να χορηγούνται, τη γλώσσα διοργάνωσης, η οποία δύναται να είναι  άλλη πλην της ελληνικής και άλλες λεπτομέρειες.  

Δίγλωσση Ταυτόχρονη Εκπαίδευση 

Τέλος, μια επιπλέον, εύκολα οργανώσιμη και με δυναμική προοπτική, είναι η διάθεση  μαθημάτων εκ παραλλήλου και στην αγγλική γλώσσα σε προχωρημένα εξάμηνα (Ε΄,  Στ΄ και Ζ΄), όπως αυτά διατίθενται στον οδηγό σπουδών. Η εν λόγω πρακτική θα  δώσει ώθηση στο ίδρυμα και θα αποτελέσει δίαυλο αμφίδρομης επικοινωνίας με  πανεπιστήμια και φορείς του εξωτερικού για την προσέλκυση φοιτητών και  διδασκόντων, στο πλαίσιο του ευρέος προγράμματος ERASMUS + και όχι μόνο. Τα  μαθήματα αυτά θα μπορούν να παραδίδονται και διαδικτυακά, συνδέοντας έτσι την  πολυπολιτισμική διάσταση του ιδρύματος-σχολής με την ανοιχτή και εξ αποστάσεως  εκπαίδευση και συμβάλλοντας στον εκδημοκρατισμό και τη διάχυση της γνώσης. 

Οφέλη και Συγκριτικά Πλεονεκτήματα 

Αναμφισβήτητα, η νέα παγκοσμιοποιημένη οικονομική πραγματικότητα και η  ανάπτυξη των διεθνών δραστηριοτήτων των επιχειρήσεων σε παγκόσμιο επίπεδο,  θέτουν και το ζήτημα της διεθνούς κινητικότητας φοιτητών, επιστημόνων και  ερευνητών σε ένα νέο πλαίσιο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, πλέον, δίνει αυξημένη σημασία στην εκπαιδευτική κινητικότητα των φοιτητών και στη διεθνοποίηση των ανώτερων  σπουδών και των εκπαιδευτικών τους συστημάτων, αφού η διεθνοποίηση των αγορών  εργασίας αυξάνουν τις ανάγκες σε ανθρώπινο δυναμικό µε πρόσθετες γνώσεις και  δεξιότητες, όπως ξένες γλώσσες, διαπολιτισμική επικοινωνία και θετικές στάσεις στη 

διεθνή κινητικότητα. 

Ως αποτέλεσμα, τις τελευταίες δεκαετίες οι εκπαιδευτικές πολιτικές των χωρών  στοχεύουν στην προσέλκυση και κινητικότητα φοιτητών στα ανώτατα εκπαιδευτικά  ιδρύματα, αφού, πέρα από τα εκπαιδευτικά οφέλη, η προσέλκυση αλλοδαπών  φοιτητών συνδέεται µε οικονομικά οφέλη, για τα ιδρύματα τριτοβάθμιας  εκπαίδευσης, την τοπική και εθνική οικονομία και την απασχόληση. Ο ρόλος της  γνώσης και των υψηλών δεξιοτήτων στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη  καθιστούν την προσέλκυση «µυαλών» ένα σημαντικό πεδίο του διεθνούς  ανταγωνισμού. 

Τέλος, η προσέλκυση αλλοδαπών φοιτητών δεν αποτελεί µόνο τεκμήριο του διεθνούς  κύρους των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και της θέσης τους στη διεθνή ιεραρχία, αλλά  συνδέεται και µε ευρύτερα πολιτικά και πολιτισμικά εθνικά οφέλη, καθώς ενισχύει  την αμοιβαία γνώση και κατανόηση των πολιτισμών και αυξάνει την πολιτισμική  τους ισχύ και επιρροή. Άλλωστε στα πλαίσια αυτά ενθαρρύνονται η άμιλλα, η  διαφοροποίηση και η ποικιλία στο εσωτερικό των συστημάτων ανώτατης  εκπαίδευσης, προκειμένου αυτά να ανταποκριθούν αποτελεσματικότερα στους  πολλαπλούς αναπτυξιακούς και κοινωνικούς ρόλους των σύγχρονων µαζικών  συστημάτων ανώτατης εκπαίδευσης. 

Ως αποτέλεσμα των ανωτέρω θα είναι η δημιουργία ενός εξωστρεφούς και  διεθνοποιημένου Πανεπιστημίου Πατρών και Σχολής Πολιτισμικών Σπουδών που θα  λειτουργεί προσθετικά και στην επιστήμη αλλά και στην εγχώρια οικονομία. Φοιτητές, καθηγητές και ερευνητές, εγχώριοι και διεθνείς, θα έχουν την ευκαιρία να  διδαχθούν και να διδάξουντον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό στον τόπο που αυτός  γεννήθηκε και να επισκεφθούν μνημεία παγκόσμιας ακτινοβολίας, όπως η Αρχαία  Ολυμπία.  

Από οικονομοτεχνικής απόψεως, τα οφέλη δημιουργίας των ανωτέρω προγραμμάτων  είναι πολλαπλάσια του όποιου κόστους λειτουργία τους, αφού οι πόροι δύναται να  προέρχονται από τέλη φοίτησης ως αυτοχρηματοδοτούμενα προγράμματα, δωρεές,  χορηγίες και πάσης φύσεως οικονομικές ενισχύσεις, κληροδοτήματα αλλά και πόρους  από ερευνητικά έργα ή προγράμματα. Οι πόροι αυτοί θα χρησιμοποιούνται κατά  προτεραιότητα για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών αυτού, και εφόσον  υπάρχουν ταμειακά διαθέσιμα, αυτά δύναται να διατίθενται για την κάλυψη άλλων εκπαιδευτικών και αναπτυξιακών αναγκών του Τμήματος. 

Η εξωστρέφεια και η εδραίωση της χώρας μας ως κοιτίδα Γνώσης και Εκπαίδευσης  οφείλει να αποτελεί πεδίο εργασίας όλων των εκπαιδευτικών επιστημόνων. Είναι  βέβαιο ότι μπορούμε να αποκομίσουμε πολλά, αλλά και να προσφέρουμε ακόμα περισσότερα στην παγκόσμια ακαδημαϊκή κοινότητα μέσα από συνεργασίες,  ανταλλαγή φοιτητών, εκπαιδευτικών, ερευνητών, διπλά και κοινά προγράμματα  σπουδών. 

E-learning εκπαίδευση 

Το e-learning, ή ηλεκτρονική μάθηση αποτελεί μια μέθοδο εξ αποστάσεως  εκπαίδευσης μέσω σύγχρονων τεχνολογιών. Αυτή η μαθησιακή πρακτική ξεκίνησε  για πρώτη φορά από το Ανοιχτό Πανεπιστήμιο της Αγγλίας και πλέον έχει εφαρμογές  σε όλα τα πανεπιστήμια σε ολόκληρο τον κόσμο. 

Η διαδικασία της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης αποτελείται από κυρίως δύο  κατηγορίες συστημάτων: τη σύγχρονη εκπαίδευση, κατά την οποία υπάρχει  ταυτόχρονη παρουσία μαθητών και εκπαιδευτών σε πραγματικό χρόνο και την  ασύγχρονη εκπαίδευση, κατά την οποία δεν απαιτείται ταυτόχρονη παρουσία  εκπαιδευόμενων και εκπαιδευτών και υπάρχει ένα οριζόμενο χρονικό διάστημα ώστε  να ολοκληρωθούν τα τμήματα του εκπαιδευτικού προγράμματος. 

Η λειτουργία των προγραμμάτων αυτών παρέχει μια ευελιξία, ώστε να μπορούν να  αναπροσαρμόζονται ανάλογα με τις ανάγκες της αγοράς, της επιστήμης και των  εκπαιδευομένων μέσω μηχανισμών ανατροφοδότησης που αναπτύσσονται στα  αυτοχρηματοδοτούμενα προγράμματα. Τα τελευταία χρόνια τα προγράμματα αυτά  κερδίζουν έδαφος, καθώς έρχονται να καλύψουν το κενό που υπάρχει μεταξύ της  θεωρίας και της πράξης, αλλά και να ενισχύσουν ακόμα περισσότερα το γνωσιακό  υπόβαθρο του σύγχρονου εργαζόμενου. H αυξανόμενη χρήση της τεχνολογίας σε  συνδυασμό με τις εξελισσόμενες ανάγκες των επιχειρήσεων και τις νέες τεχνολογίες,  οδηγούν σε νέα εκπαιδευτικών προγραμμάτων που εξασφαλίζουν υψηλά KPIs,  competencies και ανάπτυξη skills μέσω διαδραστικότητας, κοινωνικοποίησης,  ενεργούς συμμετοχής κ.ά. Η ευελιξία ως προς τον χώρο και τον χρόνο καθιστά την εξ  αποστάσεως εκπαίδευση έναν ευέλικτο και βολικό τρόπος μάθησης, ιδιαίτερα για  τους εργαζόμενους που μπορούν να βελτιώσουν την ποιότητα της δουλειάς τους.  Επιπλέον, είναι οικονομικά πιο αποδοτικός, αφού μειώνει το κόστος που τελικά θα  διαθέσει ένας εκπαιδευόμενος και με τον τρόπο αυτό στηρίζεται ουσιαστικά η έννοια  της Δια Βίου Μάθησης και οι ίσες ευκαιρίες μάθησης για όλους. 

H εξ αποστάσεως εκπαίδευση είναι Μαθητο-κεντρική (Learner-centere), ο γνώμονας  γύρω από τον οποίο κινείται η εκπαιδευτική διαδικασία είναι ο εκπαιδευόμενος. Έχει  ως στόχο να ικανοποιήσει τις μαθησιακές ανάγκες του κάθε εκπαιδευόμενου,  καθιστώντας τον επικεφαλής της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Η εξατομίκευση της  εκπαιδευτικής εμπειρίας επιτυγχάνεται μέσω προγραμμάτων που ικανοποιούν τις  ξεχωριστές και μοναδικές ανάγκες και προτιμήσεις του καθενός και σε αυτό τον  άξονα θα κινηθούν και τα προγράμματα του νέου Τμήματος Πολιτισμικών Σπουδών. 

Στόχος λοιπόν της νέας Σχολής Πολιτισμικών Σπουδών, με την παρούσα μελέτη,  είναι η δημιουργία πλατφόρμας μέσω της οποίας θα προσφέρονται προγράμματα σπουδών σε σύγχρονες ειδικότητες και σε καθένα από τα τρία (3) τμήματα με  δυνατότητα απόκτησης πιστοποίησης επαγγελματικής κατάρτισης. Ταυτόχρονα, θα  διατίθενται και ανοιχτά ακαδημαϊκά μαθήματα για τις ήδη υπάρχουσες ειδικότητες.  

Η επιτυχία δημιουργίας και λειτουργίας προγραμμάτων εξ αποστάσεως εκπαίδευσης  είναι βέβαιη και έγκειται στο γεγονός ότι μπορούν να προσελκύσουν φοιτητές σπουδαστές από ολόκληρο τον κόσμο, ώστε να αποκτήσουν συμπληρωματικές  δεξιότητες και γνώσεις σε εξειδικευμένα αντικείμενα των προγραμμάτων σπουδών  της νέας Σχολής Πολιτισμικών Σπουδών. Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση είναι  πολύτιμο εργαλείο μάθησης που όμως διακατέχεται από ορισμένα ιδιαίτερα  χαρακτηριστικά, που θα ληφθούν υπόψη τους από τους εκπαιδευτές, οι οποίοι  σχεδιάζουν το περιεχόμενο ενός προγράμματος. Άλλωστε ο εκπαιδευτικός  σχεδιασμός, το εκπαιδευτικό υλικό και το πρόγραμμα σπουδών θα είναι σχεδιασμένα  με τέτοιο τρόπο, ώστε να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των εκπαιδευομένων και της  επιστήμης όπως προαναφέρθηκε. 

Η βασική φιλοσοφία είναι η διασφάλιση της ισότητας στην πρόσβαση της  πληροφορίας, με σεβασμό στην ιδιαιτερότητα και τις ανάγκες των φοιτητών. Ως  στόχοι τίθενται: 

• Η παροχή εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, που ανταποκρίνεται στις ανάγκες των φοιτητών, με παράλληλη επικέντρωση στα προσδοκώμενα αποτελέσματα κάθε μαθήματος/διδακτικής ενότητας. 
• Η επαρκής κατάρτιση του ακαδημαϊκού προσωπικού που εμπλέκεται στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση, ώστε να έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιεί και να εμπλουτίζει το υλικό και τις διαθέσιμες πηγές που αξιοποιούνται από την  τεχνολογία της. 
• Η αξιοποίηση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας, επιδιώκοντας την ενίσχυση της έρευνας και ανάπτυξης του ιδρύματος με αποδέκτες τους φοιτητές, την ακαδημαϊκή κοινότητα και την τοπική κοινωνία της Ηλείας. 
• Η διασύνδεση της εξ αποστάσεως εκπαίδευση με θεσμικούς φορείς του ιδιωτικού και του δημοσίου τομέα, με απώτερο σκοπό τη δημιουργία και τη διατήρηση ενός ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος που θα συμβάλει τα μέγιστα  στη βελτίωση της μαθησιακής διαδικασίας καθώς και στη διεύρυνση της  κοινωνίας της γνώσης. 

Τα νέα εκπαιδευτικά προγράμματα θα έχουν δομή, μαθησιακούς στόχους και οι επιδόσεις θα αξιολογούνται με διάφορους τρόπους, όπως με test, εργασίες κτλ. Ταυτόχρονα, θα αξιολογείται η δομή, το περιεχόμενο των προγραμμάτων αλλά και οι  εκπαιδευτικοί, αφού στόχος είναι η συνεχής βελτίωση. Επιπλέον, θα ενισχύεται η  συμμετοχή μέσω forums, chats και online conferences.  

Στο ερώτημα λοιπόν γιατί θα επιλέξει κάποιος ένα πρόγραμμα εξ αποστάσεως η  απάντηση είναι οι δυνατότητες που θα παρέχονται για καλύτερη διαχείριση χρόνου  χωρίς μετακινήσεις, θέτοντας προσεκτικά τις προτεραιότητες του κάθε

εκπαιδευόμενου. Εμπειρία και γνώσεις, κριτική σκέψη, καλύτερη επαφή με την  τεχνολογία η οποία χρησιμοποιείται πλέον στα περισσότερα πανεπιστήμια του  εξωτερικού, η στενή σχέση που θα δημιουργηθούν με την εκπαιδευτική κοινότητα θα  συντελέσουν στην επιτυχή ολοκλήρωσή τους και την επίτευξη των στόχων των  εκπαιδευομένων.

ΠΡΟΤΑΣΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 

Προτείνεται η δημιουργία Σχολής Πολιτισμικών Σπουδών (Ολυμπιακή Σχολή), με  έδρα στην Ηλεία, η οποία θα διαρθρώνεται στα ακόλουθα τμήματα: 

➢ Τμήμα Μουσειακών Σπουδών (Μουσειολογίας) 

➢ Τμήμα Πολιτιστικής Πολιτικής και Ανάπτυξης 

➢ Τμήμα Ψηφιακών Εφαρμογών και Τεχνολογίας στην Επικοινωνία

2 ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ  ΣΧΟΛΗ» 

2.1 ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΜΟΥΣΕΙΟΛΟΓΙΑΣ) 2.1.1 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ 

2.1.2 ΑΠΟΣΤΟΛΗ & ΟΡΑΜΑ 

Στον Νομό Ηλείας λειτουργεί το Τμήμα Μουσειολογίας, με έδρα τον Πύργο, το  οποίο ιδρύθηκε με τον νόμο 4610/2019 ΦΕΚ 70/Α/7-5-2019, στοχεύει στην παροχή ευρείας ακαδημαϊκής εκπαίδευσης στο επιστημονικό πεδίο της Μουσειολογίας. Ο  ρόλος, η ανάπτυξη και η διαχείριση των μουσείων έχει αναπτυχθεί σε μεγάλο βαθμό  τις τελευταίες δεκαετίες. Αντίστοιχα, έχει αναπτυχθεί εντυπωσιακά, στην Ελλάδα και  διεθνώς, ο αριθμός των πανεπιστημιακών μαθημάτων, βιβλίων, συνεδρίων και άλλων  δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την «επιστήμη των μουσείων». Η Μουσειολογία  έχει αναδειχθεί σε ένα από τα κατεξοχήν διεπιστημονικά ακαδημαϊκά αντικείμενα.  Μελετά «την ιστορία των μουσείων, τον ρόλο τους στην κοινωνία, τις συγκεκριμένες  μορφές έρευνας και συντήρησης, τις δραστηριότητές τους και τη διασπορά της  γνώσης, την οργάνωση και λειτουργία τους, τη νέα ή «μουσειοποιημένη»  αρχιτεκτονική, τα ευρήματα που παραλαμβάνουν ή επιλέγουν, την τυπολογία και  δεοντολογία των μουσείων». 

Το όραμα του Τμήματος Μουσειολογίας συνίσταται στην καλλιέργεια και προαγωγή  της επιστήμης των Μουσείων, με απώτερο στόχο την αξιοποίηση της ιστορικής,  καλλιτεχνικής, επιστημονικής και βιομηχανικής πολιτιστικής κληρονομιάς και την  αειφόρο ανάπτυξή της. Οι δυνατότητες επεξεργασίας και ανάδειξης της υλικής και  άυλης κληρονομιάς στην Ελλάδα αποτελούν αποφασιστικές παραμέτρους για  ανάπτυξη του πολιτιστικού κεφαλαίου αλλά και του παραγωγικού δυναμικού, ώστε  να ενισχυθεί η πνευματική, κοινωνική και οικονομική αναβάθμιση της χώρας σε  ευρεία κλίμακα. 

Με βάση τα παραπάνω διατυπώνονται οι παρακάτω στρατηγικοί στόχοι του  Τμήματος Μουσειολογίας που συνδέονται άμεσα με τους αντίστοιχους στόχους του  Πανεπιστημίου Πατρών και περιλαμβάνουν: 

– Παροχή εκπαίδευσης υψηλού ακαδημαϊκού επιπέδου, στον τομέα της θεωρίας και  πρακτικής των μουσείων και άλλων συναφών πολιτιστικών χώρων (πινακοθήκες,  αρχαιολογικοί χώροι, ιστορικά μνημεία, ζωολογικοί κήποι, εθνικά πάρκα,  βιομηχανικοί και βιοτεχνικοί χώροι κλπ) με έμφαση στη φοιτητοκεντρική μάθηση, 

– Παραγωγή βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας υψηλού επιπέδου με βάση τις  διεθνείς προδιαγραφές, 

– Διασύνδεση του Τμήματος με ελληνικά πολιτιστικά ιδρύματα δίδοντας έμφαση στο  πολιτισμικό δυναμικό της περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας (Αρχαιολογικός χώρος και  Μουσείο Ολυμπίας, Αρχαιολογικό Μουσείο Πατρών, Εθνικό Πάρκο Κοτυχίου-Στροφιλιάς, Μουσεία Παν/μίου Πατρών κ.ά), με σκοπό την αλληλεπίδραση και την  αμοιβαία εποικοδομητική εξέλιξη σε επίπεδο επιστημονικό, οικονομικό, κοινωνικό  και αναπτυξιακό. 

– Ισχυροποίηση της εξωστρέφειας και της διεθνούς παρουσίας του Τμήματος  Μουσειολογίας (αναφέρουμε ως παράδειγμα την υπό ανάπτυξη ερευνητική  συνεργασία με το εμβληματικό εργαστήριο Μουσειολογίας GREM του  Πανεπιστημίου UQAM (Μόντρεαλ, Καναδάς). 

2.1.3 ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 

Τουρισμός και Πολιτιστική ανάπτυξη αποδεικνύεται ότι αποτελούν φυσικούς  συμμάχους (de Courcy στο McCarthie, 1992) που συναντώνται στον συνεχώς  αναπτυσσόμενο Πολιτιστικό Τουρισμό. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό  Τουρισμού (1985), ο πολιτιστικός τουρισμός ορίζεται ως «η μετακίνηση ατόμων  κυρίως για πολιτιστικούς σκοπούς», όπου οι μετακινήσεις μπορεί να είναι  «εκπαιδευτικές περιηγήσεις, επισκέψεις σε φεστιβάλ και άλλες πολιτιστικές  εκδηλώσεις, επισκέψεις σε ιστορικούς χώρους και μνημεία, ταξίδια για τη μελέτη της  φύσης, της τέχνης και του λαϊκού πολιτισμού, καθώς και θρησκευτικά  προσκυνήματα» (Κόνσολα, 2013, σελ. 2).  

Συνδέοντας τον πολιτιστικό τουρισμό με την ευρύτερη έννοια του πολιτισμού, το  Διεθνές Συμβούλιο Χώρων και Μνημείων (ICOMOS) (1999) περιλαμβάνει στον  πολιτιστικό τουρισμό «οποιαδήποτε δραστηριότητα επιτρέπει στους επισκέπτες να  έχουν την εμπειρία της ανακάλυψης τρόπων ζωής άλλων ανθρώπων, επιτρέποντάς  τους να γνωρίσουν τα έθιμα, τις παραδόσεις, το φυσικό περιβάλλον και τις ιδέες τους  και να έχουν πρόσβαση σε χώρους με αρχιτεκτονικό, ιστορικό και αρχαιολογικό  ενδιαφέρον ή άλλου τύπου πολιτιστική αξία» (ο.α.).  

Όποιος και να είναι ο ορισμός, γεγονός είναι ότι ο πολιτισμός αποτελεί την κινητήρια  δύναμη του τουρισμού, μια από τις πλέον επιτυχημένες βιομηχανίες στην Ευρώπη  που αντιπροσωπεύει το 5,5% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ και όπου η Ευρώπη κατέχει το  55% της παγκόσμιας αγοράς αποτελώντας τον πλέον επισκέψιμο προορισμό στον  κόσμο (ΚΕΑ, 2006). Το 2012, η Ιταλία με πόλεις όπως η Ρώμη, η Φλωρεντία, η  Βενετία κατατάσσεται πρώτη στην Ευρώπη στον σχετικό Δείκτη ως προς την  ελκυστικότητα που σχετίζεται με την τέχνη και την πολιτιστική κληρονομιά  (Angeloni, 2013).  

Ο πολιτιστικός τουρισμός έχει πλέον συγκροτηθεί σε ξεχωριστή και ιδιαίτερα  δημοφιλή δραστηριότητα, με αποτέλεσμα τη στροφή προς νέα τουριστικά προϊόντα  με έμφαση στην ποιότητα, την ιδιαιτερότητα, την αυθεντικότητα, τις νέες εμπειρίες  (Κόνσολα, 2013). Εξάλλου, όπως επισημαίνει η McCarthie (1992), η άνοδος του  πολιτιστικού τουρισμού επιβεβαιώνεται και από δύο σημαντικές αλλαγές:  

– τη μείωση του μαζικού τουρισμού και τη μεγαλύτερη τμηματοποίηση της  τουριστικής αγοράς που αυξάνει τον ανταγωνισμό,

– τη στροφή προς εναλλακτικούς τρόπους οργάνωσης των διακοπών/ταξιδιών  είτε μέσω εξειδικευμένων ταξιδιωτικών γραφείων είτε, κυρίως, μεμονωμένα με τη χρήση του Διαδικτύου.  

Επίσης, με βάση τη διεύρυνση της έννοιας των πολιτιστικών πόρων, ο πολιτιστικός  τουρισμός μπορεί να διακριθεί στον τουρισμό πολιτιστικής κληρονομιάς (heritage  tourism) και τον τουρισμό σύγχρονης τέχνης (art tourism) (Angeloni, 2013).  

Αξίζει επίσης να γίνει αναφορά στο προφίλ του πολιτιστικού τουρίστα. Σχετική  μελέτη στην Ελλάδα (Katsoni et al., 2011, p. 158) έδειξε ότι η πλειοψηφία τους  αποτελείται από νεαρά άτομα 25-45 ετών (54,8%), γυναίκες (59%), απόφοιτους  τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (43%), επιστήμονες (31,9%) και στελέχη του δημόσιου  και ιδιωτικού τομέα (34,9%). Επίσης, ως καταναλωτής πολιτιστικών προϊόντων, ο  τουρίστας αυτός διακρίνεται με βάση την κοινωνική διαστρωμάτωση, δεδομένου ότι  η κατανάλωση πολιτιστικών προϊόντων απαιτεί κάποιο επίπεδο γνώσης και  εξοικείωσης (πολιτιστικό κεφάλαιο) με ανομοιογενή κατανομή στις διάφορες  κοινωνικές τάξεις. Για παράδειγμα, οι Ηall & Zepper παρατήρησαν ότι οι τουρίστες  που παρακολουθούν καλλιτεχνικά φεστιβάλ είναι συνήθως ώριμοι επαγγελματίες  υψηλού εισοδήματος που θέλουν να ταξιδεύουν και να παρακολουθούν σημαντικές  εκδηλώσεις. Το προφίλ αυτό του πολιτιστικού τουρίστα θα πρέπει να κατευνάσει την  ανησυχία των κατοίκων για τις αρνητικές επιπτώσεις του τουρισμού, καθώς πρόκειται  για άτομα με γνήσιο ενδιαφέρον για τον πολιτισμό ενός τόπου τον οποίο σέβονται,  σύμφωνα με τις αρχές του βιώσιμου τουρισμού (ό.α. Angeloni, 2013).  

Γενικότερα, σήμερα ο πολιτιστικός τουρισμός υποδηλώνει την επιθυμία μερίδας των  τουριστών για περισσότερες δραστηριότητες διάδρασης και εμπειρίας. Μάλιστα, η  επιθυμία αυτή επικοινωνίας και επαφής με τον τοπικό πληθυσμό ορίζει τον  επονομαζόμενο «δημιουργικό τουρισμό» όπου οι επισκέπτες συνδέονται στενά με  τους ντόπιους, μαθαίνουν νέες δεξιότητες, δημιουργούν πράγματα μαζί τους όπως αναμνηστικά (χειροτεχνήματα, τρόφιμα, κλπ) (Angeloni, 2013).  

Κατά τους Scott et al. (ό.α. Σπανουδάκη, 2013), εφόσον μια περιφέρεια διαθέτει  ικανούς πολιτιστικούς πόρους τους οποίους αναδεικνύει και διαχειρίζεται με τρόπο  ώστε να της προσδώσουν πολιτιστική ταυτότητα και να την καταστήσουν  ανταγωνιστική στο δυναμικό πεδίο του πολιτιστικού τουρισμού, η επίδραση που θα  έχει αυτός στην τοπική/περιφερειακή ανάπτυξη είναι εξαιρετικά θετική:  

– Αυξάνεται η επισκεψιμότητα της περιοχής. 

– Η αύξηση των επισκεπτών οδηγεί στη δημιουργία μικρομεσαίων  επιχειρήσεων (φιλοξενίας, εστίασης, ψυχαγωγίας, υπηρεσιών)  

– Αυξάνεται η παραγωγή πολιτιστικών προϊόντων. 

– Η αύξηση αυτή αυξάνει με τη σειρά της την απασχολησιμότητα. – Η αύξηση της απασχολησιμότητας αυξάνει τα εισοδήματα. 

– Δημιουργούνται επιχειρήσεις υποστήριξης των πολιτιστικών επιχειρήσεων  (διαφημιστικές, design, λογισμικού, κ.α.).

– Οι επιχειρήσεις αυτές λειτουργούν σε περιβάλλον καινοτομίας και έρευνας. – Προσελκύονται νέες επενδύσεις. 

– Επιτυγχάνεται κοινωνική συνοχή, διαπολιτισμική κατανόηση και συνεργασία.  

Συνοψίζοντας τα πλεονεκτήματα του πολιτιστικού τουρισμού, η Κόνσολα (2013)  αναφέρει ότι: 

– Αναδεικνύει και αξιοποιεί τους πολιτιστικούς πόρους της περιοχής  – Είναι ανεξάρτητος από την εποχικότητα, συμβάλλει στην επιμήκυνση της  τουριστικής περιόδου. 

– Διαχέει ευρύτερα το τουριστικό ρεύμα με την ανάδειξη νέων λιγότερο  ανεπτυγμένων προορισμών. 

– Προσελκύει τουρίστες υψηλότερου εισοδήματος και μορφωτικού επιπέδου. – Είναι φιλικός προς το φυσικό περιβάλλον, σε αντίθεση με τον μαζικό  τουρισμό. 

– Δημιουργεί νέες προοπτικές απασχόλησης για ειδικευμένο προσωπικό. – Αποτελεί μέσο της σύγχρονης στρατηγικής για την αναζωογόνηση των  αστικών κέντρων μέσω του πολιτισμού. 

Αναφορικά με την παγκόσμια εικόνα που παρουσιάζει ο πολιτισμικός τουρισμός, η  εντυπωσιακή ανάπτυξή του, ειδικά τα τελευταία χρόνια, τον τοποθετεί ήδη ως μια  από τις σημαντικότερες δραστηριότητες της τουριστικής οικονομίας. Η κατάταξη της  Ελλάδας μόνιμα στις τρεις πρώτες θέσεις Πολιτισμικού Ενδιαφέροντος Παγκοσμίως, 

σύμφωνα με την ετήσια έρευνα του WTM (World Travel Market), αποτελεί μια ισχυρή δυναμική του τομέα αυτού. Μάλιστα, εξετάζοντας τον πολιτισμό ως άμεσα  συνδεδεμένο με τον τουρισμό ως παράγοντα απασχόλησης, αλλά και με τη σωστή  διαχείριση του Γενικού Πολιτισμικού και Τουριστικού Προϊόντος αυτός δύναται να  αποτελέσει αιχμή του δόρατος, όσον αφορά την επίδραση στην οικονομία, κυρίως  μέσω του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) της χώρας, αλλά και στην ίδια  τη ζωή των Ελλήνων. Ιδιαίτερα, ο πολιτισμός συμβάλλει στην προώθηση της 

κοινωνικής συνοχής προσφέροντας αναπτυξιακές και επιχειρηματικές ευκαιρίες  ιδιαίτερα σε περιοχές της χώρας, όπως τις νησιωτικές, που χαρακτηρίζονται από  πληθυσμιακή συρρίκνωση, ενισχύοντας ταυτόχρονα το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων  τους μέσα από τις θέσεις εργασίας που δημιουργεί.  

Παράλληλα, το χαρακτηριστικό στοιχείο της πολιτισμικής απασχόλησης, η  εποχικότητα, συνάδει με το “φαινόμενο” της εποχικότητας της τουριστικής κίνησης και του τουριστικού προϊόντος.  

2.1.4 ΣΤΟΧΟΙ 

Ο εκπαιδευτικός στόχος του Τμήματος Μουσειακών Σπουδών (Μουσειολογίας)  στην πλήρη ανάπτυξή του είναι να παρέχει στους φοιτητές σε βάθος κατανόηση των θεωρητικών κατευθύνσεων της Μουσειολογίας αλλά και πρακτικών εφαρμογών και  μεθόδων της, όπως αποτυπώνονται στην ελληνική και διεθνή έρευνα, πρακτική και  εμπειρία. Οι φοιτητές θα εφοδιάζονται με ευρύ φάσμα γνώσεων και δεξιοτήτων που αφορούν στις διάφορες διαστάσεις της λειτουργίας των μουσείων και συναφών  πολιτισμικών χώρων-συλλογή/τεκμηρίωση/ερμηνεία/συντήρηση συλλογών,  παρουσίαση/επικοινωνία του μουσειακού υλικού, και έρευνα/εκπαίδευση βασιζόμενη  στο μουσειακό υλικό- τις οποίες θα μπορούν να εφαρμόζουν σε κάθε μουσείο, και θα  ενθαρρύνονται να αναπτύξουν κριτική κατανόηση και προσέγγιση σύγχρονων  μουσειακών ζητημάτων στο μεταβαλλόμενο κοινωνικό, πολιτιστικό, πολιτικό και  οικονομικό πλαίσιο. 

Αναγνωρίζοντας τον πολύπλευρο και σύνθετο χαρακτήρα των μουσείων και των  συναφών πολιτιστικών χώρων που απαιτεί πλούσιο εύρος οπτικών και προσεγγίσεων,  το Πρόγραμμα Σπουδών οργανώνεται με τρόπο ώστε οι φοιτητές, παρακολουθώντας  μαθήματα κορμού (υποχρεωτικά) ή κατ’ επιλογήν μαθήματα, να εισάγονται στα  πρώτα εξάμηνα σε γνωστικά πεδία τα οποία: 

α. συνδέονται με τη συγκρότηση, μελέτη και επιμέλεια των μουσειακών συλλογών  (όπως Αρχαιολογία, Ιστορία, Τέχνη, Επιστήμη, Τεχνολογία), 

β. παρέχουν κριτική προσέγγιση και μεθόδους (όπως Πολιτισμική θεωρία, Κοινωνική  έρευνα) 

γ. αποτελούν τομείς γνώσης που βρίσκονται σε δημιουργικό διάλογο με τη  Μουσειολογία (όπως Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας). 

Τα επόμενα ακαδημαϊκά εξάμηνα στοχεύουν στην εξειδίκευση της επιστημονικής  ταυτότητας των φοιτητών. Η δομή του Προγράμματος Σπουδών τους επιτρέπει να  παρακολουθούν και να εξειδικεύονται σε μία από τρεις κύριες ομάδες γνωστικών  αντικειμένων: Συλλογές / Συντήρηση, Εκθέσεις / Επικοινωνία και Εκπαίδευση /  Μάθηση. Βασικό μέρος του προγράμματος αποτελούν οι επισκέψεις σε μουσεία,  πινακοθήκες, εκθεσιακούς και πολιτιστικούς χώρους, τα σεμινάρια, οι πρακτικές  ασκήσεις και υλοποίηση πειραματικών δράσεων, που προετοιμάζουν τους φοιτητές  για το εν δυνάμει προνομιακό επαγγελματικό τους περιβάλλον. 

2.1.5 ΤΟΜΕΙΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗΣ 

✓ Έρευνα στο μουσειολογικό πεδίο  

✓ Μουσειολογικός-Εκθεσιακός σχεδιασμός 

✓ Μουσειακή αγωγή/Μουσειοπαιδαγωγική 

✓ Οργάνωση και διαχείριση συλλογών 

✓ Μουσεία και Μουσειολογία Ιστορίας, αρχαιολογίας, φυσικών επιστημών,  τεχνολογίας, φυσικής ιστορίας 

✓ Μουσείο και πόλη 

✓ Διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού, ανάπτυξη δεξιοτήτων και  επαγγελματοποίηση στο Μουσείο 

✓ Νέες τεχνολογίες και Μουσείο 

✓ Πολιτιστικός Τουρισμός και Βιομηχανική Κληρονομιά

2.1.6 ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 

Οι απόφοιτοι του Τμήματος είναι σε θέση να εφαρμόσουν την ειλημμένη γνώση και  να την αξιοποιήσουν σε φορείς και ιδρύματα που σχετίζονται με τον Πολιτισμό, τις  εικαστικές και άλλου είδους καλλιτεχνικές δραστηριότητες, με αποστολή: 

✓ Να εργαστούν ως μουσειολόγοι σε παντός είδους μουσεία (τέχνης,  αρχαιολογικά, φυσικής ιστορίας, τεχνολογίας, φυσικών επιστημών, λαϊκού  πολιτισμού, εθνογραφικά κ.α), επιστημονικά κέντρα, πλανητάρια, ιστορικά  μνημεία και χώρους πολιτιστικής αναφοράς, ιδρύματα (ιδιωτικά και  δημόσια) που φιλοξενούν και εκθέτουν βοτανικά είδη ή/και έμβια όντα,  γκαλερί και πινακοθήκες. 

✓ Να εργαστούν, ως επιστημονικοί σύμβουλοι και συνεργάτες, σε ιδρύματα  και οργανισμούς που ασχολούνται με την έρευνα, τη συντήρηση, την  εκπαίδευση, την επιμόρφωση, την τεκμηρίωση και άλλους τομείς  σχετικούς με το αντικείμενο του μουσειακού οργανισμού. 

✓ Να στελεχώσουν υπηρεσίες και ιδρύματα του Δημοσίου τομέα:  αρχαιολογική υπηρεσία, εφορείες αρχαιοτήτων, επιστημονικά ιδρύματα και  πολιτιστικούς φορείς, βιβλιοθήκες, πολιτιστικές υπηρεσίες δήμων και  κοινοτήτων, ερευνητικά κέντρα, υπηρεσίες πολιτιστικού τουρισμού κ.α. 

✓ Να στελεχώσουν, ως ειδικοί επιστημονικοί συνεργάτες, υπηρεσίες και  ιδρύματα του ιδιωτικού τομέα: εταιρείες διαχείρισης αρχαιολογικών χώρων  και μνημείων, εταιρείες διοργάνωσης αμιγώς εκθεσιακών γεγονότων, εταιρείες οργάνωσης και διαχείρισης ποικίλων πνευματικών και  πολιτιστικών δράσεων, εταιρείες διαχείρισης εικαστικών και άλλων  καλλιτεχνικών δράσεων κλπ. 

✓ Να δημιουργήσουν δικές τους επιχειρήσεις σε τομείς που σχετίζονται με τη  μελέτη, την οργάνωση και τη διαχείριση πολιτισμικών δραστηριοτήτων και  εν γένει τον πολιτισμό και την έρευνα. 

✓ Να εργαστούν ως εκπαιδευτικοί στην ιδιωτική και δημόσια εκπαίδευση (με  αναγνωρισμένα, αναφορικά με το δημόσιο, επαγγελματικά δικαιώματα) και  ως εκπαιδευτές στη μη τυπική και άτυπη δια βίου μάθηση (επιμορφώσεις,  σεμινάρια και άλλα προγράμματα σπουδών). 

✓ Να συνεχίσουν την ακαδημαϊκή τους πορεία, στοχεύοντας στην  εξειδίκευση. 

2.1.7 ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΣΠΟΥΔΩΝ – ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ – ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 

Το Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος: 

Διάρκεια μαθημάτων 

Σύμφωνα με το γενικό πρόγραμμα εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων του  Πανεπιστημίου Πατρών, η διδασκαλία των μαθημάτων γίνεται σε δύο εξάμηνα 13  εβδομάδων κατ’ ελάχιστον έκαστο και οι εξετάσεις σε δύο περιόδους των 3 εβδομάδων εκάστη και μία περίοδο επαναληπτικών εξετάσεων των 4 εβδομάδων.  Συνεπώς, η συνολική εκπαιδευτική διαδικασία διαρκεί 36 εβδομάδες. 

Πιστωτικές μονάδες 

Σύμφωνα με τον Ν. 1466/13-08-2007, 36-40 πλήρεις εβδομάδες διδασκαλίας,  προετοιμασίας και εξετάσεων αποτιμώνται σε 1.500-1.800 ώρες εργασίας (συνολικός  φόρτος εργασίας ενός φοιτητή) και αντιστοιχούν σε 60 πιστωτικές μονάδες (ΠΜ ή  ECTS). Συνεπώς, με τα δικά μας δεδομένα, οι 36 πλήρεις εβδομάδες εργασίας  αντιστοιχούν σε περίπου 1.500 ώρες εργασίας και συνεπώς 1 ΠΜ ισοδυναμεί με 25  ώρες συνολικού φόρτου εργασίας. Επομένως, σε ένα μάθημα π.χ. των 5 ΠΜ  αντιστοιχεί συνολικός φόρτος εργασίας 125 ωρών. 

Απόκτηση πτυχίου 

Για την απόκτηση του πτυχίου ο φοιτητής υποχρεούται να εξεταστεί επιτυχώς  (βαθμός ≥5) σε όλα τα μαθήματα Υποχρεωτικά (Υ) και Επιλογής (Ε) που  προβλέπονται στο πρόγραμμα σπουδών με συνολικό αριθμό ΠΜ = 240. Η Πτυχιακή Εργασία αντιστοιχεί σε παρακολούθηση μαθημάτων με συνολικό αριθμό  ΠΜ = 15. 

Εκτός από τις γνώσεις σε τεχνικό και θεωρητικό επίπεδο, το πρόγραμμα σπουδών  προσφέρει τη δυνατότητα για ανάπτυξη και διεύρυνση περαιτέρω δεξιοτήτων που θα  αποτελέσουν ικανό εκπαιδευτικό κεφάλαιο για τους μελλοντικούς απόφοιτους, δηλαδή συντελεί: 

1. στη βελτίωση των επικοινωνιακών δεξιοτήτων στην επικοινωνία και στη  δυνατότητα ευκολότερης πρόσληψης επιστημονικών εννοιών, 
2. στην ανάπτυξη των διαπροσωπικών δεξιοτήτων και της ομαδοσυνεργασίας, 3.στην ανάπτυξη του κριτικού στοχασμού και της ικανότητας για ανάλυση και αντιμετώπιση δυσχερειών και προβλημάτων στο πεδίο της επιχειρηματικής  δραστηριότητας, 

4.στην εμβάθυνση στη γνώση των επιχειρηματικών διεργασιών και του  επιχειρηματικού πλαισίου σε ό, τι αφορά το ανθρώπινο κεφάλαιο αλλά και τη  λειτουργική οργάνωση της επιχείρησης (λήψη αποφάσεων, διαπραγματεύσεις,  επιχειρηματικότητα, έρευνα, εκπαίδευση προσωπικού, επιχειρηματική ηθική), 

5. στην ισχυροποίηση της ροπής για μάθηση και επιστημονική εξέλιξη, 6. στην ενθάρρυνση για εφαρμογή της θεωρητικής γνώσης σε πραγματικές  εργασιακές συνθήκες, 
6. στην ενίσχυση της δυνατότητας των φοιτητών να αναζητούν με τρόπο  αποτελεσματικό θέσεις απασχόλησης και να ελίσσονται στο εργασιακό περιβάλλον

Α΄ ΕΤΟΣ

1ο Εξάμηνο
ΜΑΘΗΜΑ			ΩΡΕΣ
Κωδικός	Τίτλος		Π	Φ	Ε	ΔΜ	ΣΒ	ECTS
MUS_100	ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ  ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑΚΕΣ   ΣΠΟΥΔΕΣ	Υ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_101	ΙΣΤΟΡΙΑ, ΤΥΠΟΛΟΓΙΕΣ  ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΩΝ  ΜΟΥΣΕΙΩΝ	Υ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_102	ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΤΠΕ	Υ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_103	ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ   ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ  ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΟΣΜΟΥ	Υ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_104	ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ   ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ	Υ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_105	ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ &   ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ   ΤΕΧΝΗΣ	Υ	3	0	0	3	1,5	5
Σύνολο για 6 μαθήματα (18 ΩΕ)			18	0	0	18		30

2ο Εξάμηνο
ΜΑΘΗΜΑ			ΩΡΕΣ
Κωδικός	Τίτλος		Π	Φ	Ε	ΔΜ	ΣΒ	ECTS
MUS_200	ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ   ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ   ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ	Υ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_201	ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ   ΜΟΥΣΕΙΩΝ	Υ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_202	ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ  ΤΟΥ ΙΣΤΟΥ	Υ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_203	ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ   ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ	Υ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_204	ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Ι	Υ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_205	ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ  ΠΟΡΩΝ ΣΕ ΜΟΥΣΕΙΑ &  ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥΣ   ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ	Υ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_206	ΑΓΓΛΙΚΑ/ΓΑΛΛΙΚΑ Ι	Υ	3	0	0	3	1,5	5
Σύνολο για 6 μαθήματα (18 ΩΕ)			18	0	0	18		30

Β ΈΤΟΣ 

3ο Εξάμηνο
ΜΑΘΗΜΑ			ΩΡΕΣ
Κωδικός	Τίτλος		Π	Φ	Ε	ΔΜ	ΣΒ	ECTS
MUS_300	ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ   ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ   ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ	Υ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_301	ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ   ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΙΙ	Υ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_302	ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ   ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΣΕ ΜΟΥΣΕΙΑ  & ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥΣ   ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_303	ΜΟΥΣΕΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ   ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ ΜΟΥΣΕΙΑ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_304	ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_305	ΑΓΓΛΙΚΑ/ΓΑΛΛΙΚΑ   ΟΡΟΛΟΓΙΑ Ι	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_306	ΑΓΓΛΙΚΑ/ΓΑΛΛΙΚΑ ΙΙ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_307	ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ  ΣΤΗ ΜΟΥΣΕΙΟΛΟΓΙΑ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
Σύνολο για 6 μαθήματα(2Υ και 4ΥΕ) (18 ΩΕ)			18	0	0	18		30

Για τα MUS_305 και MUS_306 είναι προαπαιτούμενο μάθημα το MUS_206 ή  απαιτούνται οι σχετικές απαλλαγές πτυχίων

4ο Εξάμηνο
ΜΑΘΗΜΑ			ΩΡΕΣ
Κωδικός	Τίτλος		Π	Φ	Ε	ΔΜ	ΣΒ	ECTS
MUS_400	ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ  ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ  ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_401	ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ   ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΚΑΙ ΤΙΣ   ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΕΣ ΤΕΧΝΕΣ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_402	ΜΟΥΣΕΙΑ ΚΑΙ   ΜΟΥΣΕΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ  ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ   ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ	Υ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_403	ΜΟΥΣΕΙΑ ΚΑΙ   ΜΟΥΣΕΙΟΛΟΓΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_404	ΟΡΓΑΝΩΣΗ, ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ  ΚΑΙ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ   ΜΟΥΣΕΙΑΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ	Υ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_405	ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΗΘΙΚΗ (Ε)	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_406	ΑΓΓΛΙΚΑ/ΓΑΛΛΙΚΑ   ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΙΙ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_407	ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ   ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΗΓΕΣΙΑ  ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΑΚΟ   ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
Σύνολο για 6 μαθήματα (2Υ και 4ΥΕ) (18 ΩΕ)			18	0	0	18		30

Για το MUS_406 είναι προαπαιτούμενο μάθημα το MUS_305

Γ΄ ΕΤΟΣ

5ο Εξάμηνο
ΜΑΘΗΜΑ			ΩΡΕΣ
Κωδικός	Τίτλος		Π	Φ	Ε	ΔΜ	ΣΒ	ECTS
MUS_500	ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ   ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ   ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ   ΕΡΕΥΝΑΣ	Υ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_501	ΜΟΥΣΕΙΑ/ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΕΣ  ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΟΛΟΓΙΑ   ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_502	ΜΟΥΣΕΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ   ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ   ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_503	ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ  ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ	Υ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_504	ΜΟΥΣΕΙΑ, ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ  ΕΡΜΗΝΕΙΑ	Υ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_505	ΘΕΩΡΙΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ  ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΗΣ	Υ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_506	ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΙ ΠΟΛΗ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_507	ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΩΣ ΦΟΡΕΑΣ  ΑΤΥΠΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ  ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ Ι	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
Σύνολο για 6 μαθήματα (4Υ και 2ΥΕ) (18 ΩΕ)			18	0	0	18		30

6ο Εξάμηνο
ΜΑΘΗΜΑ			ΩΡΕΣ
Κωδικός	Τίτλος		Π	Φ	Ε	ΔΜ	ΣΒ	ECTS
MUS_600	ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟ:  ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ  ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_601	ΜΟΥΣΕΙΑ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΟΛΟΓΙΑ  ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΤΕΧΝΩΝ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_602	ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ  ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑΚΟΙ ΧΩΡΟΙ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_603	ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ   ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_604	ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ   ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ   ΜΟΥΣΕΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ	Υ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_605	ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ	Υ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_606	ΝΕΑ ΜΟΥΣΕΙΟΛΟΓΙΑ, ΤΟΠΙΚΑ  ΜΟΥΣΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ  ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_607	ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ   ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ   ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ   ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
Σύνολο για 6 μαθήματα (2Υ και 4ΥΕ) (18 ΩΕ)			18	0	0	18		30

Δ΄ ΕΤΟΣ

7ο Εξάμηνο
ΜΑΘΗΜΑ			ΩΡΕΣ
Κωδικός	Τίτλος		Π	Φ	Ε	ΔΜ		ΣΒ	ECTS
MUS_700	ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ   ΕΚΠΟΝΗΣΗ   ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5		5
MUS_701	ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ  ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ-ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ  ΑΓΩΓΗ ΙΙ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5		5
MUS_702	ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ   ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ   ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ   ΜΟΥΣΕΙΑΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5		5
MUS_703	ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ   ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΘΕΣΕΩΝ	Υ	3	0	0	3	1,5		5
MUS_704	ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ   ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ   ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ	Υ	3	0	0	3	1,5		5
MUS_705	ΜΟΥΣΕΙΑ ΚΑΙ ΨΗΦΙΑΚΕΣ  ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5		5
MUS_706	ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ  ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5		5
MUS_707	ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ   ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ   ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5		5
MUS_708	ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ  ΚΑΙ   ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5		5
Σύνολο για 6 μαθήματα (2Υ και 4ΥΕ) (18 ΩΕ)			18	0	0	18			30

8ο Εξάμηνο
ΜΑΘΗΜΑ			ΩΡΕΣ
Κωδικός	Τίτλος		Π	Φ	Ε	ΔΜ	ΣΒ	ECTS
MUS_800	ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΙ ΣΧΟΛΕΙΟ	Υ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_801	ΜΟΥΣΕΙΑ: ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ  ΣΤΟΝ 21Ο ΑΙΩΝΑ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_802	ΣΤΟΙΧΕΙΑ   ΑΡΧΑΙΟΜΕΤΡΙΑΣ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_803	ΕΚΘΕΣΙΑΚΟΣ   ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ (ΟΡΓΑΝΩΣΗ  ΧΩΡΟΥ, ΦΩΤΙΣΜΟΣ,   ΠΡΟΣΒΑΣΗ)	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_804	ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ   ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ   ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ: ΆΤΥΠΕΣ  ΚΑΙ ΜΗ ΤΥΠΙΚΕΣ   ΜΟΡΦΕΣ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_805	ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ   ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΚΑΙ  ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΩΝ  ΚΕΙΜΕΝΩΝ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_806	ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ   ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΕ   ΠΑΙΔΙΚΑ ΜΟΥΣΕΙΑ	ΥΕ	3	0	0	3	1,5	5
MUS_807	ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ	Υ	9	0	0	9	1,5	15
Σύνολο για 6 μαθήματα (2Υ και 2ΥΕ) (18 ΩΕ)			18	0	0	18		30

Περιεχόμενο μαθημάτων  

1. MUS_100 Πολιτισμική θεωρία και μουσειακές σπουδές 

Το μάθημα εισάγει τους φοιτητές/φοιτήτριες στον τομέα της πολιτισμικής  θεωρίας. Θα παρουσιάσει τις αρχές και μεθόδους των Πολιτισμικών Σπουδών και  θα εξοικειώσει τους φοιτητές με την υπάρχουσα θεωρητική συζήτηση στον χώρο  της Μουσειολογίας μέσα από συγκεκριμένα παραδείγματα από τον Ελληνικό και  διεθνή χώρο. Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος ο/η φοιτητής / τρια θα  είναι σε θέση να: (α) έχει κατανοήσει τις βασικές έννοιες της Πολιτισμικής  Θεωρίας, (β) έχει κατανοήσει τις αρχές και μεθόδους των Πολιτισμικών Σπουδών,  (γ) έχει εξοικειωθεί με την υπάρχουσα θεωρητική συζήτηση στον χώρο της  Μουσειολογίας και (δ) να έχει αντιληφθεί βασικά χαρακτηριστικά της σχέσης της  Πολιτισμικής Θεωρίας με τη Μουσειολογία. 

2. MUS_101 Ιστορία, τυπολογίες και λειτουργίες των μουσείων 

Το μάθημα έχει στόχο να εισαγάγει τους φοιτητές στην «επιστήμη των  μουσείων» και στα διαφορετικά γνωστικά πεδία που εμπλέκονται στη μελέτη  τους. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη θεωρητική κατανόηση μέσω της ανάλυσης  πραγματικών περιπτώσεων μουσείων που εικονογραφούν τα διαφορετικά είδη  σύγχρονων μουσείων.  

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος ο φοιτητής /τρια θα είναι σε θέση  να: (α) έχει αποδεδειγμένη γνώση της καταγωγής και της ιστορικής εξέλιξης του μουσείου ως θεσμού καθώς και του πεδίου της σύγχρονης μουσειακής  πρακτικής, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών, ηθικών, πολιτικών,  οικονομικών πλαισίων, καθώς και του πλαισίου της πιστοποίησης, μέσα στα  οποία λειτουργούν σήμερα τα μουσεία, πρωτίστως στην Ελλάδα αλλά και σε  διεθνή περιβάλλοντα, (β) έχει την ικανότητα να αναφέρεται στους κυριότερους  σταθμούς της ιστορικής εξέλιξης των μουσείων στην Ελλάδα και διεθνώς, (γ)  έχει καλή γνώση των βασικών χαρακτηριστικών των μουσείων καθώς και των  διαφορετικών τύπων μουσείων που συναντούμε σήμερα και του χαρακτήρα τους,  (δ) συζητά και διατυπώνει κρίσεις σχετικά με την έννοια και τις λειτουργίες του  μουσείου, (ε) κατανοεί τους ιστορικούς και μεταβαλλόμενους ρόλους του  μουσείου και διακρίνει τα χαρακτηριστικά διαφορετικών κατηγοριών κοινού,  (στ) είναι σε θέση να αναγνωρίζει το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των μουσείων  στην Ελλάδα, (ζ) γνωρίζει την έννοια του μουσειακού επαγγέλματος και είναι σε  θέση να διακρίνει τις διαφορετικές ειδικότητες που εμπλέκονται, όπως μέσω της  ανάλυσης συγκεκριμένων περιπτώσεων μουσείων, (η) έχει την ικανότητα να  αντλεί, να επιλέγει και να αξιολογεί κριτικά την πληροφορία από διαφορετικές  πηγές, συμπεριλαμβανομένων των βιβλιοθηκών και του διαδικτύου, σχετικά με  διαφορετικά γνωστικά πεδία και κοινωνικούς και πολιτικούς παράγοντες που  συνδέονται με τη σύγχρονη μουσειακή πολιτική και πρακτική, και (θ) αναπτύξει  ικανότητα αυτόνομης σκέψης και παράλληλα ομαδικής εργασίας, μέσω του  συνδυασμού διαφορετικών διδακτικών μεθόδων που χρησιμοποιούνται στο  μάθημα.

3. MUS_102 Εισαγωγή στις Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας 

Το μάθημα στοχεύει στο να κατανοήσουν οι φοιτητές θεμελιώδεις αρχές της  Επιστήμης της Πληροφορικής, να αναπτύξουν δεξιότητες στη χρήση ενός  υπολογιστικού συστήματος και των βασικών εφαρμογών που αφορούν στην  επεξεργασία και στη μετάδοση δεδομένων και να εξοικειωθούν με τις  Τεχνολογίες της Πληροφορικής και των Επικοινωνιών (ΤΠΕ).  

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος ο φοιτητής / τρια θα είναι σε θέση  να: περιγράφει βασικές έννοιες της Πληροφορικής, αναγνωρίζει τη σημασία της  χρήσης των ΤΠΕ στην Εκπαιδευτική διαδικασία, προσεγγίζει κριτικά σύγχρονα  ζητήματα των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών, διασυνδέει  το περιεχόμενο των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών με  άλλες επιστήμες, επιλέγει κατάλληλα θεωρητικά σχήματα για την ερμηνεία  φαινομένων στο χώρο της Εκπαίδευσης, συναρτά τα φαινόμενα και τις εξελίξεις  στο χώρο των ΤΠΕ με τις ευρύτερες κοινωνικο-οικονομικές συνθήκες. 

4. MUS_103 Εισαγωγή στην Ιστορία του αρχαίου ελληνικού κόσμου 

Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή των φοιτητών/φοιτητριών σε θέματα  της πρώιμης ιστορίας της αρχαιότητας. Εξοικειώνει τους φοιτητές/φοιτήτριες με  θέματα της πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής ιστορίας, καθώς επίσης με  ζητήματα θεσμών και με θρησκευτικά και πολιτιστικά φαινόμενα.  

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος ο φοιτητής/τρια θα: (α) έχει  κατανοήσει τα βασικά ιστορικά γεγονότα και τα σύνθετα φαινόμενα της  συγκεκριμένης ιστορικής περιόδου, (β) εντοπίζει και αναλύει τις αλλαγές εξελίξεις της αρχαϊκής και της κλασικής περιόδου σε επίπεδο πολιτειακό,  κοινωνικό, οικονομικό και θρησκευτικό, (γ) μπορεί να τοποθετεί τις εξελίξεις  αυτές στο ιστορικό τους πλαίσιο και να τις ερμηνεύει και (δ) έχει γνώση των  βασικών πρωτογενών πηγών της ιστορικής περιόδου και των μεθόδων με τις  οποίες τις προσεγγίζουμε. 

5. MUS_104 Εισαγωγή στην Ιστορία της Τέχνης 

Το μάθημα αυτό δίδει την ευκαιρία στις/στους φοιτήτριες/-ές να γνωρίσουν  βασικές έννοιες του πεδίου της Ιστορίας της Τέχνης και ιδιαίτερα της ιστορίας  των εικαστικών τεχνών (ζωγραφική, γλυπτική, χαρακτική), να αναγνωρίζουν τη  φύση, τα χαρακτηριστικά και καλλιτέχνες εικαστικών ρευμάτων κυρίως της  ευρωπαϊκής και ελληνικής παράδοσης από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα και να  αντιλαμβάνονται την ιστορικότητα του αισθητικού ιδεώδους.

6. MUS_105Αισθητική & Φιλοσοφία της Τέχνης 

Το μάθημα δίνει τη δυνατότητα της επαφής και εξοικείωσης με τις διαφορετικές  θεωρίες περί ευρωπαϊκής αισθητικής ως κλάδου της Φιλοσοφίας, από τη  «γέννηση» της έννοιας στα 1750, όταν κυκλοφόρησε στα λατινικά ο πρώτος  τόμος της Αισθητικής του A. Baumgarten. Λαμβάνονται υπόψη και  παρουσιάζονται οι σχετικές με το αντικείμενο θεωρίες, όπως διατυπώθηκαν από  τους στοχαστές και τον τρόπο με τον οποίο αυτές επέδρασαν στη διατύπωση των  θεωριών για τη λογοτεχνία και την τέχνη, ειδικά από τα τέλη του 19ου αιώνα και  εξής. Εξηγείται η έννοια της «αισθητικής ιδεολογίας» (Eagleton, 1976) και  συσχετίζεται με την αισθητική καντιανής προέλευσης ως κυρίαρχου  ιδεολογήματος για την πολιτιστική διχοτόμηση σε «ανώτερη» και «κατώτερη»  κουλτούρα και θίγονται έννοιες όπως η «αισθητική κρίση», το «αισθητικό  γούστο» και η «αυτονομία» της τέχνης.  

Επισημαίνεται η αδιάρρηκτη σχέση μεταξύ αισθητικής, ιδεολογίας και  οικονομίας στον σύγχρονο κόσμο, καθώς και η «αισθητικοποίηση» των τέως  «εξωαισθητικών» αντικειμένων, όπως αυτή εγκαινιάστηκε ειρωνικά από τον Μοντερνισμό του 20ου αιώνα, με τον Marcel Duchamp να μεταβάλλει  προκλητικά ένα χρηστικό αντικείμενο (ουροδοχείο) σε καλλιτεχνικό αντικείμενο  «υψηλής» τέχνης για ένα «ανώτερο» πολιτιστικό κοινό. Το μάθημα  συμπληρώνεται με παραδείγματα έργων τέχνης τα οποία αποτιμώνται κριτικά σε  σχέση με τις προαναφερθείσες φιλοσοφικές θεωρίες περί Αισθητικής και σε  συνδυασμό με κοινωνιολογικές και πολιτικές προσεγγίσεις. 

7. MUS_200 Εισαγωγή στην πολιτισμική κληρονομιά 

Το μάθημα εισάγει τους φοιτητές/φοιτήτριες στην έννοια της πολιτιστικής  κληρονομιάς και στον κλάδo της διαχείρισης πολιτιστικής κληρονομιάς: τις  συνθήκες και πλαίσιο ανάπτυξης του επιστημονικού κλάδου από παγκόσμια,  ευρωπαϊκή και εθνική σκοπιά, τους βασικούς φορείς διαχείρισης και τη διεθνή και εθνική νομοθεσία για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.  Επιπλέον, παρουσιάζει τις βασικές ιδέες και εργαλεία που έχει δανειστεί η  διαχείριση πολιτιστικής κληρονομιάς από τον χώρο της Οικονομίας, Μάρκετινγκ  και Επικοινωνίας.  

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος ο/η φοιτητής / τρια θα είναι σε θέση  να: (α) έχει κατανοήσει τις αρχές και μεθόδους της διαχείρισης πολιτιστικής  κληρονομιάς, (β) έχει κατανοήσει τη σημασία και συμβολή της νομοθεσίας στην  αποτελεσματική διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς, (γ) να έχει γνώση των  βασικών μεθόδων και ιδεών που έχει δανειστεί ο κλάδος από τους τομείς της  Οικονομίας και του Μάρκετινγκ και (δ) να έχει κατανοήσει τα βασικά ζητήματα  προστασίας και προαγωγής της πολιτιστικής κληρονομιάς.

8. MUS_201 Αρχιτεκτονική μουσείων 

Το μάθημα έχει στόχο να παρέχει στους φοιτητές θεωρητική και πρακτική γνώση  και δεξιότητες σε βασικές περιοχές της αρχιτεκτονικής των μουσείων.  

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος ο/η φοιτητής /τρια θα είναι σε θέση  να: (α) έχει γνώση της εξέλιξης των ιδεών σχετικά με την αρχιτεκτονική των  μουσείων, σε συνδυασμό με τη χωρική οργάνωση και τις εκθεσιακές πρακτικές,  σε διαφορετικά ιστορικά πλαίσια, στην Ελλάδα και διεθνώς, ώστε να αναπτύξει  κριτική κατανόηση της σύγχρονης μουσειακής θεωρίας και πρακτικής, (β)  επιδεικνύει θεωρητική κατανόηση του τρόπου που η ιστορία των μουσειακών  κτηρίων συνδέεται με την εξέλιξη της έννοιας του μουσείου και των  μουσειολογικών αντιλήψεων, (γ) έχει πρακτική κατανόηση του τρόπου που το  μουσειακό κτήριο υπηρετεί το εύρος των μουσειακών λειτουργιών και ρόλων, (δ)  περιγράφει και αναλύει πώς ο τρόπος που σχεδιάζουμε και οργανώνουμε  μουσεία επηρεάζει την εμπειρία του επισκέπτη και τον τρόπο που  αντιλαμβάνεται το μουσείο και τις συλλογές του, (ε) συνεργαστεί με τους  συμφοιτητές του/της για να αναλύσει κριτικά μια πραγματική μελέτη περίπτωσης  και να προτείνει εναλλακτικές λύσεις σχετικά με ζητήματα αρχιτεκτονικού  σχεδιασμού, (στ) χρησιμοποιεί τη μεθοδολογία της συγκριτικής προσέγγισης σε  πραγματικές περιπτώσεις μουσείων για να ερμηνεύσει πώς τα μουσεία  επικοινωνούν μέσω της αρχιτεκτονικής, του χωρικού σχεδιασμού και της  έκθεσης των συλλογών, και (ζ) αναπτύξει ικανότητα αυτόνομης σκέψης και  παράλληλα ομαδικής εργασίας, μέσω του συνδυασμού διαφορετικών διδακτικών  μεθόδων που χρησιμοποιούνται στο μάθημα. 

9. MUS_202 Εισαγωγή στην Επιστήμη του Ιστού 

Σκοπός του μαθήματος είναι να εισάγει τους φοιτητές στην προβληματική του  πεδίου της Επιστήμης του Ιστού, με έμφαση στην εκπαιδευτική του διάσταση.  Επιπλέον στόχος είναι να αποκτήσουν οι φοιτητές τις απαραίτητες γνώσεις  σχετικά με τις αρχές, τις δυνατότητες και τις υπηρεσίες του Διαδικτύου, να  αναπτύξουν τις αναγκαίες δεξιότητες αξιοποίησής του ώστε να είναι σε θέση να  τις αξιοποιούν αποτελεσματικά και αποδοτικά τόσο κατά τη διάρκεια των  σπουδών τους όσο και στη μετέπειτα επαγγελματική τους δραστηριότητα.  

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος ο φοιτητής / τρια θα είναι σε θέση  να: περιγράφει βασικές έννοιες του διαδικτύου και των εφαρμογών του,  αναγνωρίζει τη σημασία της χρήσης του διαδικτύου στην εκπαιδευτική  διαδικασία, προσεγγίζει κριτικά σύγχρονα ζητήματα του Παγκόσμιου Ιστού,  διασυνδέει ζητήματα χρήσης του διαδικτύου με άλλες επιστήμες, επιλέγει  κατάλληλα θεωρητικά σχήματα για την ερμηνεία φαινομένων στον χώρο του  διαδικτύου και συναρτά τα φαινόμενα και τις εξελίξεις στον χώρο του διαδικτύου  με τις ευρύτερες κοινωνικο-οικονομικές συνθήκες.

10. MUS_203 Εισαγωγή στη Νεοελληνική ιστορία 

Σκοπός του μαθήματος είναι η μελέτη των μεθόδων της ιστορίας και η ανάγνωση  μέσω αυτών της νεοελληνικής ιστορίας. Τα πρώτα μαθήματα εισάγουν τους  φοιτητές/φοιτήτριες στην επιστήμη της Ιστορίας και εστιάζουν στη μελέτη των  μεθόδων της. Στα επόμενα μαθήματα παρουσιάζονται βασικοί σταθμοί της  ελληνικής ιστορίας από την Οθωμανική κατάληψη, τη δημιουργία του Ελληνικού  εθνικού κράτους ως και τις μέρες μας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη  μεθοδολογία εκπόνησης μελετών (εντοπισμός υλικού, επιλογή, ερμηνεία,  ανάλυση). 

11. MUS_204 Εισαγωγή στις Εικαστικές Τέχνες Ι 

Το μάθημα αυτό δίδει την ευκαιρία στις/στους φοιτήτριες/-ές να γνωρίσουν  θεωρητικά και πρακτικά ζητήματα των εικαστικών τεχνών (ζωγραφική,  γλυπτική, χαρακτική) μέσα από αναλύσεις έργων τέχνης που ανήκουν σε  ευρωπαϊκά και παγκόσμια εικαστικά ρεύματα. Συγκεκριμένα, με την επιτυχή  ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτήτριες/-ές θα είναι σε θέση να γνωρίζουν  στοιχεία δομής και μορφολογίας του έργου τέχνης, στοιχεία χρωματολογίας,  τεχνικές ανάλυσης έργων τέχνης χρησιμοποιώντας ψηφιακές βάσεις εικαστικών  έργων τέχνης καθώς και στοιχεία διάδοσης και διδακτικού μετασχηματισμού όλων αυτών των στοιχείων. 

12. MUS_205 Διαχείριση Ανθρώπινων Πόρων σε Μουσεία & Πολιτιστικούς  Οργανισμούς 

Παρέχονται οι απαραίτητες γνώσεις για τις μεθόδους και τεχνικές που  χρησιμοποιούν τα διευθυντικά στελέχη και οι ηγέτες των ομάδων που εργάζονται  σε πολιτιστικούς οργανισμούς και φορείς, ώστε να διοικήσουν κατάλληλα το  υφιστάμενο προσωπικό και να επιτύχουν την περαιτέρω ανάπτυξή του.  Συγκεκριμένα, προσεγγίζονται εισαγωγικά τα εξής: 

• Εισαγωγή στη Διαχείριση Ανθρώπινων Πόρων 
• Ανθρώπινοι Πόροι: Ορισμός της έννοιας και περιεχόμενο  
• Στρατηγικός προγραμματισμός των ανθρώπινων πόρων 
• Ειδικά ζητήματα προγραμματισμού του ανθρώπινου δυναμικού • Ανάλυση στοιχείων εργασίας – περιγραφή των θέσεων εργασίας • Εντοπισμός, προσέλκυση και επιλογή προσωπικού  
• Εκπαίδευση και ανάπτυξη του προσωπικού  
• Αξιολόγηση της απόδοσης των εργαζομένων  
• Συστήματα -πολιτικές αμοιβών των εργαζομένων  
• Εσωτερική επικοινωνία και εργασιακές σχέσεις  
• Υγεία και ασφάλεια του προσωπικού  
• Διοίκηση ανθρωπίνων πόρων σε διεθνές επίπεδο 
• Πρόσβαση και απορρόφηση στην αγορά εργασίας. 

13. MUS_206 Αγγλικά / Γαλλικά Ι 

Εξάσκηση στο σύνολο της ξένης γλώσσας (που θα επιλέξουν οι φοιτητές από τις  διατιθέμενες του Τμήματος) με τη βοήθεια οπτικοακουστικών μέσων και τελικό  στόχο τη χρήση της γλώσσας αυτής, όπως επιτάσσεται από τις τέσσερις γλωσσικές δεξιότητες (Speaking, Listening, Reading & Writing). Θα γίνει  ειδικευμένη προσέγγιση της ορολογίας στον τομέα του Πολιτισμού για  πληρέστερη επιστημονική ενημέρωση και επαγγελματική επικοινωνία. Θα δοθεί  βαρύτητα στην επεξεργασία σχετικών πηγών (γραπτών και προφορικών), στις  τεχνικές παρουσιάσεων και εισηγήσεων, στην προφορική διαπραγμάτευση και  στην παραγωγή γραπτού λόγου, ώστε οι φοιτητές να ενστερνιστούν σε επαρκή  βαθμό το νέο γλωσσικό ιδίωμα. 

14. MUS_300 -Εισαγωγή στην Επιστήμη της Αρχαιολογίας 

Το μάθημα αποσκοπεί στην εξοικείωση των φοιτητών με την τρέχουσα  αρχαιολογική θεωρία και πράξη, ως συνολική θεώρηση της επιστήμης της  Αρχαιολογίας. Σκιαγραφείται το θεωρητικό πλαίσιο και αναλύονται οι βασικές  μέθοδοι και πρακτικές εντοπισμού, αποκάλυψης, χρονολόγησης και μελέτης των  αρχαιολογικών καταλοίπων και μάλιστα σε σχέση με τη διαχείριση της  πολιτιστικής κληρονομιάς. Προσεγγίζεται η έννοια και η εφαρμογή της  αρχαιολογικής δεοντολογίας, καθώς και η σημασία της αρχαιολογικής επιστήμης  ως παρακαταθήκης για τη μελέτη του παρελθόντος σχετικά με το παρόν και το  μέλλον του σύγχρονου κόσμου.  

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος ο/η φοιτητής / τρια θα:  

(α) έχει αντιληφθεί τα βασικά χαρακτηριστικά της αρχαιολογικής έρευνας, (β) έχει κατανοήσει τη χρονολογική εξέλιξη των αρχαιολογικών καταλοίπων,  (γ) έχει εξοικειωθεί με τα εργαλεία, τις πρακτικές και τις μεθόδους της  αρχαιολογικής έρευνας. 

15. MUS_301-Εισαγωγή στις Εικαστικές Τέχνες ΙΙ 

Το μάθημα αποτελεί φυσική συνέχεια του μαθήματος «Εισαγωγή στις  Εικαστικές Τέχνες Ι» και, με εφαλτήριο την ειλημμένη γνώση (δομή και  μορφολογία του έργου τέχνης, στοιχεία χρωματολογίας, θεωρητικές  προσεγγίσεις, μοντέλα ανάλυσης κλπ) γίνεται σε βάθος ανάλυση σημαντικών  έργων τέχνης με έμφαση στις περιόδους από την Αναγέννηση μέχρι και τον 20ο  αιώνα. Πραγματοποιείται επισκόπηση των χαρακτηριστικών των ευρωπαϊκών  καλλιτεχνικών ρευμάτων (15ος-20ος αιώνας), καθώς και της νεοελληνικής  τέχνης και επιχειρείται εκ νέου η χρήση ψηφιακών βάσεων για την καλύτερη δυνατή κατανόηση της δυναμικής των εικαστικών έργων τέχνης. Έμφαση δίνεται  σε γλυπτική και χαρακτική, σε συνδυασμό με τη ζωγραφική.  

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος ο/η φοιτητής / τρια θα:  (α) έχει εξοικειωθεί με τις τεχνικές και πρακτικές ανάλυσης των εικαστικών έργων τέχνης  

(β) έχει εμβαθύνει στη χρήση των θεωρητικών προσεγγίσεων για την αξιολόγηση  των εικαστικών έργων τέχνης  

(γ) έχει κατανοήσει τη σημασία των εικαστικών τεχνών στο σχεδιασμό και την εφαρμογή εκπαιδευτικών προγραμμάτων σε μουσείο και σχολείο 

16. MUS_302 Στρατηγικός Σχεδιασμός σε Μουσεία & Πολιτιστικούς  οργανισμούς 

Η στρατηγική αποτελεί σημαντικό εργαλείο ανάπτυξης των πολιτιστικών  οργανισμών κατά την προσπάθεια πραγματοποίησης της αποστολής και των  οραμάτων τους. Στη διδακτική ενότητα θα προσεγγιστούν και θα απαντηθούν  θεμελιώδη ερωτήματα (Byrnes, 1999) σχετικά με την ύπαρξη, τη βιωσιμότητα  και εν τέλει την αειφορία των μουσείων καθώς και των χώρων πολιτιστικής  αναφοράς. Στη συνέχεια, θα τεκμηριωθεί θεωρητικά η έννοια του στρατηγικού  πλάνου ενός πολιτιστικού οργανισμού. Τέλος, με γνώμονα τη μελέτη  ενδεικτικών περιπτώσεων (case study analysis), θα αναλυθούν τα βασικά μέρη  και η μεθοδολογία πραγματικών στρατηγικών πλάνων με έμφαση σε θέματα  στοχοθέτησης.  

17. MUS_303-Μουσειολογία και αρχαιολογικά μουσεία 

Το μάθημα δίνει τη δυνατότητα στους φοιτητές/φοιτήτριες να αντιληφθούν τη  διαχρονική εξέλιξη του αρχαιολογικού μουσείου ως πολιτιστικού θεσμού σε  παραλληλία με την εξέλιξη του ελληνικού κράτους. Αναλύονται η φύση, ο  χαρακτήρας, το όραμα, η λειτουργία και η φυσιογνωμία του ελληνικού  αρχαιολογικού μουσείου, από τη γένεσή του ως παραδοσιακού θεσμού μέχρι και  τη μετάλλαξή του σε επισκεπτοκεντρικό πυρήνα που, εκτός από την προστασία  και τη διαφύλαξη των αρχαιοτήτων, μεριμνά για το κοινό του και εμπνέεται από  τους σύγχρονους μουσειολογικούς προβληματισμούς. Παρουσιάζονται  χαρακτηριστικές περιπτώσεις αρχαιολογικών μουσείων στην Ελλάδα σε  σύγκριση με μουσεία του εξωτερικού, ώστε να αναδυθεί ο ιδιαίτερος χαρακτήρας  του ελληνικού αρχαιολογικού μουσείου που συνδέεται, τουλάχιστον αρχικά, με  την ενίσχυση της εθνικής ταυτότητας.  

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος ο/η φοιτητής / τρια θα:  (α) έχει αντιληφθεί τα βασικά χαρακτηριστικά του ελληνικού αρχαιολογικού  μουσείου,  

(β) έχει κατανοήσει την εξέλιξη του αρχαιολογικού μουσείου από την  παραδοσιακή του μορφή έως και τις σύγχρονες εκδοχές του, 

(γ) έχει εμβαθύνει στους σύγχρονους μουσειολογικούς προβληματισμούς  αναφορικά με το αρχαιολογικό μουσείο  

(δ) έχει εξοικειωθεί με τις διάφορες περιπτώσεις αρχαιολογικών μουσείων σε  σύγκριση με μουσεία του εξωτερικού που παρουσιάζουν (κάποια) αναλογία στις  συλλογές τους. 

18. MUS_304-Συλλεκτικές πρακτικές 

Το μάθημα έχει ως στόχο να αντιληφθούν οι φοιτητές τον κοινωνικό ρόλο του  μουσείου σε σχέση με τους επισκέπτες αλλά και το ίδιο το προσωπικό του.  Ορίζεται η έννοια της συλλογής και του συλλέγειν (ειδικότερα και γενικότερα),  καθώς και οι τρόποι απόκτησης αντικειμένων αναφορικά με τη μονιμότητα των  μουσειακών συλλογών. Προσεγγίζονται έννοιες όπως η πρόσκτηση, εκχώρηση,  δανεισμός αντικειμένων και καθίσταται σαφής η ανάγκη καθορισμού γραπτής  συλλεκτικής πολιτικής η οποία λειτουργεί καθοδηγητικά για τους εργαζόμενους,  αποσαφηνίζει τις προθέσεις του μουσείου και αποσοβεί τις τυχαίες συλλεκτικές  επιλογές. Παρουσιάζονται οι συνήθεις πρακτικές διαχείρισης των μουσειακών  συλλογών. Αναλύονται οι παράγοντες που στοιχειοθετούν τον σχεδιασμό της  συλλεκτικής πολιτικής του εκάστοτε μουσείου. Γίνεται αναφορά στο σχετικό  θεσμικό πλαίσιο στην Ελλάδα και μελετώνται περιπτώσεις μουσείων σε εθνικό  και διεθνές επίπεδο.  

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος ο/η φοιτητής / τρια θα:  (α) έχει αντιληφθεί τις βασικές έννοιες του «συλλέγειν», 

(β) έχει κατανοήσει τη σημασία της συλλεκτικής πολιτικής για την εξέλιξη και  την αειφορία του μουσείου, 

(γ) έχει εμβαθύνει στις συλλεκτικές πρακτικές, 

(δ) έχει εξοικειωθεί με τις έννοιες της απόκτησης/ πρόσκτησης και εκχώρησης  μουσειακών αντικειμένων και τις επιμέρους πτυχές αυτών. 

19. MUS_305- Αγγλικά Ορολογία Ι 

Working in a museum,first and foremost means the knowledge of English as the  first from the foreign languages in order employees to respond to the numerous  and many times demanding tasks in a museum environment. The course concerns  museums’ terminology that nowadays has become most important to Museum  Studies.It is organised in a way to assist students in their English language  difficulties, and develop their skills: text comprehension, linguistic practice,  vocabulary building and writing.  

The aim of the course is to improve students’ general knowledge of English and  develop their skills in basic English drills. The focus of the course is on  comprehending and reproducing writing in English in clarity avoiding linguistic  and syntactic mistakes. Apart from the knowledge of English language, through  the studied texts, students expand their horizons by being aware of a diversity of topics concerning museums and museums’ work and prepare fortheir future  professional life.  

Learning outcomes:  

At the end of the course students:  

• will have practiced and improved their linguistic competence practicing  basic English (vocabulary, grammar and syntax of the English language),  • will have introduced themselves to more topics concerning museology,  Museum Studies,  
• will be able to comprehend and interpret any kind of text concerning  museums’ documents and  
• will have introduced themselves to principles of academic writing  (sentence structure, paragraph writing, and essay writing). 

20. MUS_306- Αγγλικά ΙΙ 

Museum studies or Museology degrees teach students about museums, their  activities, history, and their role in human sciences. Museology courses focus on  different aspects related to museums, like curating, preservation, and education.  Museology students learn how to manage a museum, attract audiences, and keep  museums fun for audiences of all ages.  

The aim of the course:  

The primary aim of the course is to improve students’ English language skills,  understanding the structure of the English language, grammar, syntax and writing  skills. In addition, the course includes terminology, which relates to museum  studies. Students are taught basic issues of museums, museology theory, new  museology and practice. They expand their knowledge on: Types of museums,  museum and society, museum practice, funding and management, conservation,  collecting and collections, museums, identity and difference, museums and social  inclusion, audience research, visitors access to museums, access provision and  practice, museums and education, politics and display, heritage studies and  cultural issues, history of museums/collections, government policy and museums,  temporary exhibitions, museum access for people with disabilities, and the  challenges of museum work in the 21st century. The training materials provided  are suitable for pre-service and in-service students who wish to gain a full  understanding of work in a museum. 

21. MUS_307 Μεθοδολογία έρευνας στη Μουσειολογία 

Το μάθημα περιλαμβάνει θέματα ερευνητικής μεθοδολογίας και ερευνητικού  σχεδιασμού, συλλογής και ανάλυσης δεδομένων και πηγών σχετικών με τον  Πολιτισμό. Πιο συγκεκριμένα, εφαρμόζονται τα βασικά στάδια της ερευνητικής  μεθοδολογίας προσαρμοσμένα κυρίως σε ποιοτικές έρευνες πηγών για τον  Πολιτισμό: α)προσδιορισμός της ερευνητικής περιοχής και των στόχων της έρευνας, β) ανασκόπηση βιβλιογραφίας (αναζήτηση, ανάκτηση, οργάνωση και  αξιοποίηση βιβλιογραφικών δεδομένων), γ) προσδιορισμός των στόχων της  έρευνας δ) ερευνητικός σχεδιασμός, ε) εντοπισμός και αναγνώριση των πηγών σε  ηλεκτρονικές και συμβατικές βιβλιοθήκες, αρχεία, φορείς, περιοδικά,  ιστοσελίδες κλπ ε) επιλογή και τεκμηρίωση της καταλληλόλητας των πηγών, στ)  συγκέντρωση, επεξεργασία, ανάλυση και ερμηνεία της πληροφορίας με κριτήρια  ποιοτικά και συναφή με το ερευνητικό αντικείμενο και ζ) αποτίμηση και  εκπαιδευτική αξιοποίηση των πηγών που σχετίζονται με τον πολιτισμό. 

22. MUS_400-Στοιχεία Βυζαντινής και μεταβυζαντινής αρχαιολογίας 

Στόχος του μαθήματος είναι η συνολική επισκόπηση της καλλιτεχνικής  παραγωγής της παλαιοχριστιανικής, βυζαντινής και μεταβυζαντινής τέχνης, σε  σχέση με το αντίστοιχο ιστορικό, κοινωνικό και οικονομικό πλαίσιο. Ορίζονται  χρονικά οι περίοδοι του Βυζαντινού Πολιτισμού, καθώς και η περίοδος μετά την  άλωση της Κωνσταντινούπολης και μελετάται η κοσμική και εκκλησιαστική  αρχιτεκτονική, η μνημειακή ζωγραφική, η ζωγραφική φορητών εικόνων, η  επιγραφική και η νομισματική. Γίνεται εκτενής αναφορά στις τεχνικές, την  εικονογραφία, το εικονογραφικό πρόγραμμα, την τεχνοτροπία και τις τεχνικές.  Παρουσιάζονται σύνολα μνημειακής ζωγραφικής από την παλαιοχριστιανική  περίοδο (θέματα, νέα τεχνοτροπία), την Εικονομαχία (ανεικονικές  διακοσμήσεις), τη μεσοβυζαντινή περίοδο (εικονογραφικό πρόγραμμα,  τεχνοτροπικά ρεύματα) την ύστερη βυζαντινή και τη μεταβυζαντινή περίοδο,  μέχρι και τις αρχές του 18ου αιώνα (καλλιτεχνικά κέντρα, σχολές). Τέλος,  προσεγγίζεται η σχέση της βυζαντινής τέχνης με τη μεσαιωνική χριστιανική  τέχνη.  

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος ο/η φοιτητής / τρια θα:  (α) έχει αντιληφθεί τις βασικές περιόδους της βυζαντινής και μεταβυζαντινής  τέχνης,  

(β) έχει κατανοήσει τις εκφάνσεις και τα χαρακτηριστικά της βυζαντινής και  μεταβυζαντινής τέχνης,  

(γ) έχει οξύνει την κριτική του ικανότητα σχετικά με την καλλιτεχνική  αποτίμηση των επιμέρους πτυχών της βαζαντινής και μεταβυζαντινής τέχνης. 

23. MUS_401-Εισαγωγή στην κεραμική και τις εφαρμοσμένες τέχνες 

Το μάθημα αναλύει τα βασικά χαρακτηριστικά της κεραμικής από τις απαρχές  της εμφάνισής της μέχρι και την παγίωσή της ως εφαρμοσμένης τέχνης και  μάλιστα στο πλαίσιο της αποκατάστασης των εφαρμοσμένων τεχνών ως ισάξιων  με τις καλές τέχνες στο γύρισμα του 19ου αιώνα. Η διδακτική του μαθήματος  συνίσταται σε τρεις βασικούς άξονες: την ιστορική ανασκόπηση της κεραμικής  από τη νεολιθική περίοδο ως τις μέρες μας, τις εφαρμοσμένες τέχνες ως  αντικείμενο της Ιστορίας της Τέχνης, την παιδαγωγική σχέση μουσείου κεραμικής-τυπικής εκπαίδευσης. 

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος ο/η φοιτητής / τρια θα:  (α) έχει αντιληφθεί τα βασικά χαρακτηριστικά των εφαρμοσμένων τεχνών, 

(β) έχει κατανοήσει την εξέλιξη της κεραμικής από την παλαιολιθική εποχή μέχρι  και σήμερα,  

(γ) έχει εμβαθύνει στους τρόπους με τους οποίους η κεραμική μπορεί να αποτελέσει παιδαγωγικό «εργαλείο» για τη ενδυνάμωση της σχέσης μεταξύ  μουσείου-σχολείου. 

24. MUS_402- Μουσεία και Μουσειολογία Φυσικών επιστημών και τεχνολογίας 

Σκοπός του μαθήματος αποτελεί η αποτύπωση της σύγχρονης δυναμικής των  Μουσείων Φυσικών Επιστημών και Τεχνολογίας, ώστε να αναδειχθούν, αφενός,  ο σημαντικός ρόλος που αυτά έχουν διαδραματίσει από τη γένεσή τους και,  αφετέρου, οι σύγχρονες δυνατότητές τους να προωθήσουν την εκπαιδευτική  αλληλεπίδραση και την εύληπτη προσέγγιση των Φυσικών Επιστημών εκ μέρους  του κοινού. Γίνεται αναφορά στους λόγους ίδρυσης των μουσείων φυσικών  επιστημών και τεχνολογίας του εξωτερικού, τα οποία-μαζί με τα εθνογραφικά  και τα μουσεία εφαρμοσμένων επιστημών-αποτέλεσαν μια εναλλακτική λύση  στον μουσειακό χάρτη του 19ου αιώνα που παρουσίαζε, κατά βάση, μουσεία  τέχνης και αρχαιολογίας. Παρουσιάζεται το ιστορικό ίδρυσης των ελληνικών  μουσείων φυσικών επιστημών, με τα αντίστοιχα Πανεπιστημιακά Μουσεία να  παίζουν τον κυρίαρχο ρόλο (τουλάχιστον μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα).  Αναλύεται η εξέλιξή τους κατά τις τελευταίες δεκαετίες (αριθμός, χωροθέτηση,  θεματικές), η εμπλοκή της ιδιωτικής πρωτοβουλίας στην ίδρυση και τη  διαχείρισή τους, η επισκεψιμότητα, οι μουσειολογικές πρακτικές και η  εκπαιδευτική δραστηριότητα. Τέλος, έμφαση δίνεται στον τρόπο με τον οποίο τα  μουσεία αυτά θα μπορούσαν να συνδεθούν ουσιαστικά με το αναλυτικό  πρόγραμμα και να υποστηρίξουν το τυπικό εκπαιδευτικό σύστημα, ώστε να  προβληθεί επιτυχώς η λεγόμενη τεχνο-επιστήμη. 

25. MUS_403-Μουσεία και Μουσειολογία ιστορίας 

Το μάθημα έχει ως στόχο να αντιληφθούν οι φοιτητές την έννοια των ιστορικών  μουσείων ως απότοκων της ιστορικής πορείας του έθνους στο οποίο ανήκουν.  Γίνεται αναφορά στον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουν το παρελθόν, ανάλογα  με τον λόγο γένεσης και ύπαρξής τους. Ως βασικός άξονας ορίζεται η παραδοχή  ότι, σε γενικές γραμμές, τα εθνικά μουσεία αναλαμβάνουν να εκφράσουν την  επίσημη αντίληψη του κράτους για το παρελθόν και την ιστορία, εκφράζοντας,  ταυτόχρονα τη λεγόμενη «μεγάλη ιστορική αφήγηση» του τόπου. Έτσι, τα εθνικά  μουσεία υπηρετούν την επίσημη ιστορία και γίνονται σταθεροποιητικός παράγων  ιδεών και νοοτροπιών. Καθορίζεται ο χαρακτήρας των εθνικών-ιστορικών  μουσείων σε Ελλάδα και Ευρώπη και επισημαίνονται οι κατηγοριοποιήσεις που αφορούν στη σχέση εθνικού-μουσείου και ιστορικής πορείας του εκάστοτε  κράτους στο οποίο αυτό ανήκει. Καταγράφεται η διαχρονική τους εξέλιξη και οι  μεταλλάξεις σχετικά με τις επικρατούσες συνθήκες και τις διαρκώς  ανανεούμενες μουσειολογικές πρακτικές. Προσεγγίζονται οι εκπαιδευτικοί τους  στόχοι και αξιολογείται η επικοινωνία τους με το κοινό. Τέλος, γίνεται σύντομη  αναφορά στα μουσεία τοπικής ιστορίας και τη σχέση τους με την ευρεία ιδέα του  εθνικού μουσείου. 

26. MUS_404-Οργάνωση, διαχείριση και τεκμηρίωση μουσειακών συλλογών 

Η οργάνωση, διαχείριση και τεκμηρίωση των μουσειακών συλλογών καθίσταται  μείζονος σημασίας για τη διαχείριση της γνώσης και την ανάδειξη της  πολιτιστικής κληρονομιάς. Εξετάζονται ζητήματα οργάνωσης και διαχείρισης  συλλογών. Θίγονται οι πρακτικές όψεις της διαχείρισης των συλλογών (π.χ.  ηλεκτρονική τεκμηρίωση, ο ερευνητικός εξοπλισμός) και τομείς όπως η  αποθήκευση, συντήρηση, η ασφάλεια, η μεταφορά, η πρόσβαση.  Αποσαφηνίζονται και διαχωρίζονται έννοιες όπως «δεδομένα», «περιεχόμενο»,  «πληροφορία». Παρουσιάζονται μοντέλα και τρόποι δόμησης και ταξινόμησης  της πληροφορίας σε σχέση με τις ιδιαιτερότητες του μουσειακού υλικού, την  αποδόμηση και άντληση πολλαπλής πληροφορίας, καθώς και την ανασύστασή  της για την πραγμάτωση της διαδικασίας τεκμηρίωσης. Γίνεται αναφορά σε  μοντέλα ταξινόμησης και τεχνικές εννοιολογικής μοντελοποίησης τα οποία  χρησιμοποιούνται σε συστήματα βάσεων, ενώ δίνεται ιδιαίτερη έμφαση σε  διεθνείς προδιαγραφές και πρότυπα τεκμηρίωσης. 

27. MUS_405-Μουσειακή ηθική 

Το μάθημα επικεντρώνεται στη δεοντολογία που αφορά στους βασικούς κανόνες  για τη λειτουργία των μουσείων και τον επαγγελματισμό των εργαζομένων σε  αυτά. Γίνεται σαφής αναφορά στον «Κώδικα Δεοντολογίας του ICOM για τα  Μουσεία» ο οποίος έχει συνταχθεί από το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων και  αποτελεί τη δήλωση δεοντολογίας για τα μουσεία που περιλαμβάνονται στο  Καταστατικό του ICOM. Παρουσιάζονται αρχές οι οποίες υποστηρίζονται από  οδηγίες ως προς την επιθυμητή επαγγελματική πρακτική. Ορίζεται το θεσμικό  πλαίσιο, καθώς και το υφιστάμενο σύστημα αξιολόγησης που ισχύει ανά χώρα  (πιστοποίηση, εγγραφή σε μητρώο κλπ). Επισημαίνονται οι λύσεις σε περίπτωση  που δεν έχουν καθοριστεί ανάλογα πρότυπα. 

28. MUS_406 – Αγγλικά Ορολογία ΙΙ 

All over the world, Museology courses progress rapidly. New Museology has  brough about a significant change in Museum Studies. The course, by offering a  diversity of texts in English and Greek, enables students to comprehend their  field of study and respond to the increasing demands of museum work. The  knowledge of the English language, particularly museum terminology is  indispensable since working in a museum requires constant, on a day to day basis  contact with tourists. Since globalization is among the 21st century’s pursuits,  English contributes to the promotion of the concept, and Museum Studies follow  its aspiring course.  

The aim of the course: The course aims at: improving students’ English language  skills, understanding the structure of the English language, grammar, syntax and  writing skills. It also aims: to enable students to comprehend various texts in  English and be able to attribute in English and Greek, in both languages, speaking 

and writing. 

29. MUS_407-Οργανωσιακή συμπεριφορά και ηγεσία στο μουσειακό  περιβάλλον 

Σκοπός του μαθήματος είναι η στοιχειοθέτηση και ανάπτυξη του εννοιολογικού  και θεωρητικού υπόβαθρου σχετικά με τη μελέτη της συμπεριφοράς των ατόμων  και των ομάδων στον εργασιακό χώρο. Ειδικότερα, η Συμπεριφορά Οργανώσεων  είναι ο επιστημονικός χώρος που ερευνά την επίδραση που ασκούν τα άτομα, οι  ομάδες και ο φορέας στη συμπεριφορά μέσα στις επιχειρήσεις και, εν  προκειμένω, στο μουσειακό περιβάλλον. Η προσέγγιση γίνεται με γνώμονα τρεις  οπτικές: 

• Μελέτη της συμπεριφοράς σε ατομικό επίπεδο. 
• Οι σχέσεις σε διαπροσωπικό επίπεδο. 
• Μελέτη της δυναμικής των ομάδων και η επίδρασή τους στην  αποτελεσματικότητα των μουσειακών οργανισμών. 

Ειδικότερα θέματα που εξετάζονται: α) Παράμετροι και διαδικασία που  επηρεάζουν τη συμπεριφορά των ατόμων, όπως Προσωπικότητα, Αντίληψη,  Συναισθηματική Νοημοσύνη, Στάσεις, Μάθηση και Στρες β) Παρακίνηση, γ)  Ηγεσία, δ) Ομάδες, Δυναμική Ομάδων, Λήψη Αποφάσεων σε Ομάδα, ε) Νέα  θέματα στην Οργανωσιακή Συμπεριφορά, (π.χ. φαινόμενο Bullying στον  εργασιακό χώρο), στ) Θετική Οργανωσιακή Παιδεία, ζ) Πνευματικότητα στους  οργανισμούς. 

30. MUS_500 Εισαγωγή στη μεθοδολογία επιστημονικής έρευνας 

Το μάθημα αποτελεί εισαγωγή σε θέματα ερευνητικής μεθοδολογίας, ποιοτικής  και ποσοτικής έρευνας, ερευνητικού σχεδιασμού, συλλογής και ανάλυσης  δεδομένων, καθώς και θέματα δεοντολογίας. Πιο συγκεκριμένα, γίνεται αναφορά  α) στην αναγνώριση και στη διατύπωση του ερευνητικού προβλήματος, β) στην  ανασκόπηση βιβλιογραφίας (αναζήτηση, ανάκτηση, οργάνωση και αξιοποίηση  βιβλιογραφικών δεδομένων), γ) στον προσδιορισμό των στόχων και των  ερευνητικών ερωτημάτων ή υποθέσεων εργασίας, δ) στους ποικίλους  ερευνητικούς σχεδιασμούς (δειγματοληπτικοί, συσχετιστικοί, πειραματικοί, εθνογραφικοί, αφηγηματικής έρευνας, έρευνας δράσης, μικτών μεθόδων), ε)  στην επιλογή και στην τεκμηρίωση της καταλληλόλητας των ερευνητικών  τεχνικών, στ) στη συγκέντρωση, επεξεργασία, ανάλυση, παρουσίαση και  ερμηνεία ποιοτικών και ποσοτικών δεδομένων, ζ) στην ηθική και στη  δεοντολογία που διέπει κάθε εμπειρική έρευνα η) στην αξιολόγηση της έρευνας  και θ) στη συγγραφή μιας επιστημονικής εργασίας. 

31. MUS_501 Μουσεία/Πινακοθήκες και Μουσειολογία Εικαστικών Τεχνών 

Το μάθημα αποσκοπεί στην εξοικείωση των φοιτητών με την τρέχουσα  κατάσταση αναφορικά με τα Μουσεία Εικαστικών Τεχνών, καθώς και τη σχέση  τους με τη Μουσειολογία ως εφαρμοσμένη επιστήμη που επιτρέπει την εξέλιξη  και την καλύτερη δυνατή ανάδειξή τους. Γίνεται ιστορική αναδρομή σχετική με  το θεσμό του μουσείου-ειδικότερα τη μετάβαση από τον τυχαίο τρόπο  παρουσίασης των εκθεμάτων στις αίθουσες αξιοπερίεργων πραγμάτων, στην  ορθολογική ταξινόμηση με ιστορικά κριτήρια που εφαρμόζεται σε μουσεία  εικαστικών τεχνών και πινακοθήκες. Γίνεται αναφορά στον τρόπο παρουσίασης  των έργων τέχνης αλλά και το μουσειακό κέλυφος («λεύκος κύβος» κατά την  νεωτερικότητα). Αναλύεται ο ρόλος του έργου τέχνης ως ερμηνευτικού  εργαλείου, καθώς και η συμβολή της μουσειολογικής θεωρίας στην επιμέλεια  εκθέσεων τέχνης. Επισημαίνεται και προσεγγίζεται η αλληλεπιδραστική σχέση  κοινωνίας και μουσείου τέχνης, καθώς και οι πρακτικές στην επιμέλεια και στη  διαχείριση των εκθέσεων σύγχρονης τέχνης. 

32. MUS_502 Μουσεία Φυσικής Ιστορίας και Περιβάλλον 

Το μάθημα δίνει τη δυνατότητα στους φοιτητές/φοιτήτριες να αντιληφθούν την  έννοια του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας, όπως αυτό αναπτύχθηκε στην Ελλάδα  και σε αντιδιαστολή με αντίστοιχα μουσεία του εξωτερικού. Καθώς είναι  γνωστό, τα Μουσεία Φυσικής Ιστορίας αποτελούν τη βάση για τη καταγραφή της  βιοποικιλότητας, με σκοπό την κατανόηση του φυσικού κόσμου που,  ουσιαστικά, διαμορφώνει τη μορφή και τη λειτουργία της γης. Στην Ελλάδα  σήμερα υπάρχουν λίγα μουσεία φυσικής ιστορίας, χωρίς απαραίτητα  τεκμηριωμένες συλλογές και με άγνωστες πτυχές. Αυτό είναι αποτέλεσμα της  έλλειψης παράδοσης σε μουσεία που υπηρετούν τις επιστήμες της ζωής και το  φυσικό περιβάλλον, αφού στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος το βασικό μέλημα  ήταν η επιβίωση αλλά και η πολιτισμική σύνδεση με το αρxαίο ελληνικό  παρελθόν και πολύ λιγότερο με το φυσικό κόσμο. 

33. MUS_ 503 Στοιχεία Συντήρησης αντικειμένων 

Παρουσιάζονται οι υπάρχουσες ευρωπαϊκές και διεθνείς συμβάσεις και  αναφέρονται οι σύγχρονες μέθοδοι και τεχνικές οι οποίες χρησιμοποιούνται για  τη διατήρηση, ανάδειξη και αξιοποίηση των μουσειακών συλλογών, ενώ  επισημαίνονται οι κίνδυνοι από τους οποίους κινδυνεύει στις μέρες μας η υλική  πολιτισμική κληρονομιά. Παρουσιάζεται ο κώδικας δεοντολογίας του επαγγέλματος του συντηρητή που ασχολείται με τα υλικά τεκμήρια της  πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Αναφέρονται τα  βασικά υλικά κατασκευής των τεκμηρίων της πολιτιστικής κληρονομιάς και  θίγονται ζητήματα φυσικοχημείας και συντήρησης και ζητήματα αισθητικής  αποκατάστασης των έργων. 

34. MUS_504 Μουσεία, Εκθέσεις και Ερμηνεία 

Οι φοιτητές εξοικειώνονται με την οργάνωση, τον εννοιολογικό-νοηματικό και  μουσειογραφικό σχεδιασμό και την υλοποίηση μιας έκθεσης στο μουσειακό  πλαίσιο. Γίνεται αναδρομή στις εκθεσιακές πρακτικές της επιμέλειας εκθέσεων  από τον 19ο αιώνα μέχρι τις μέρες μας. Χρησιμοποιούνται θεωρητικοί  προβληματισμοί σχετικά με την αναπαραστατική λειτουργία και την  ερμηνευτικότητα των εκθέσεων. 

Με έρεισμα την εξοικείωση με τις έννοιες της επιμέλειας και του σχεδιασμού  εκθέσεων, καθώς και με τις εκθεσιακές πρακτικές, γίνεται εμβάθυνση στα  χαρακτηριστικά, τις πρακτικές και το concept σημαντικών εκθεσιακών  διοργανώσεων (κατά προτίμηση καλλιτεχνικών), όπως αυτές εμφανίζονται στο  διεθνές προσκήνιο, αρχής γενομένης από το θεσμό των γαλλικών Salons το 17ο αιώνα και με ορόσημα όπως οι Διεθνείς Εκθέσεις, η Biennnale της Βενετίας, η  Documenta κ.α. Γίνεται κριτική επισκόπηση της τρέχουσας κατάστασης  αναφορικά με τα εκθεσιακά γεγονότα σε εθνικό και διεθνές επίπεδο και  αξιοποιούνται τόσο η κεκτημένη γνώση, όσο και ο θεωρητικός στοχασμός που  στοιχειοθετήθηκε στη συγκεκριμένη διδακτική ενότητα για την εκπόνηση  ομαδικών εργασιών επί διαφορετικών, σχετικών με το αντικείμενο, θεμάτων. 

35. MUS_505 Θεωρίες εκπαίδευσης και μάθησης 

Παρουσιάζονται και αναλύονται οι διαφορετικές κατηγορίες των παιδαγωγικών  θεωριών μάθησης (συμπεριφορισμός, εποικοδομητισμός, συνεργατική μάθηση,  προσωπική μάθηση), τα χαρακτηριστικά τους, τα πλεονεκτήματα και τα  μειονεκτήματα της κάθε θεωρίας. Στη συνέχεια, επιχειρείται συσχετισμός των εν  λόγω θεωριών με τη εκπαιδευτική διαδικασία ως άτυπη μάθηση, όπως αυτή  μπορεί να λάβει χώρα στο μουσείο, συμβάλλοντας στη γόνιμη εξέλιξη της  μουσειακής επίσκεψης ως βιωματικής πολυαισθητηριακής εμπειρίας. Είναι  δυνατό να θιγεί και ο ρόλος του μουσείου ως οργανισμού μάθησης, ενώ  επισημαίνεται η εφαρμογή των εν λόγω παιδαγωγικών θεωριών στον σχεδιασμό και την υλοποίηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων. 

36. MUS_506 Μουσείο και πόλη 

Μια από τις αποστολές των μουσείων είναι να αναδείξουν τη σημασία της πόλης  όπου βρίσκονται, αλλά και να ενισχύσουν τόσο τους κατοίκους, όσο και τους  επισκέπτες της, αναδεικνύοντας έτσι τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Στο  πλαίσιο αυτό, αναλύονται τα τοπικά μουσεία ως φορείς που μπορούν να συνεισφέρουν στην ανάπτυξη μιας περιοχής και στη διεύρυνση του εντόπιου  πολιτιστικού προϊόντος. Παρουσιάζονται συγκεκριμένες στρατηγικές για τη  δημιουργία της πολιτιστικής ταυτότητας μιας πόλης (citybranding) οι οποίες  μπορούν να εφαρμοστούν, σε συνεργασία με τις δημοτικές αρχές και άλλους  σημαντικούς φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με στόχο την ξεκάθαρη  αποτύπωση και την ενδυνάμωση της ταυτότητας ενός τόπου. Τέλος,  προσεγγίζεται ο όρος «συμμετοχικό μουσείο», καθώς και τα μοντέλα και οι  καλές πρακτικές που ήδη υλοποιούνται σε ορισμένα τοπικά μουσεία και  αντιμετωπίζονται ως μελλοντική πρόκληση για το κοινό, το μουσείο και τους  ιθύνοντες ως εξωτερικούς εμπλεκόμενους φορείς. 

37. MUS_507 Το Μουσείο ως φορέας άτυπης μάθησης-Μουσειακή Αγωγή Ι 

Προτείνεται μια σφαιρική, κατά το δυνατόν, θεώρηση του μουσειακού θεσμού,  του χαρακτήρα και των διαφορετικών εκφάνσεων του από το παρελθόν μέχρι και  τις μέρες μας σε ό, τι αφορά την εκπαιδευτική του αποστολή. Δίνεται έμφαση  στον επισκεπτοκεντρικό χαρακτήρα του κατά τον 21ο αιώνα, ως απότοκο της  μετεξέλιξής του σε κοινωνική οντότητα με διαφυλακτικό, παιδαγωγικό και  επικοινωνιακό ρόλο. Στο πλαίσιο αυτό, δίνεται έμφαση στη Μουσειακή Αγωγή,  την ιστορία και τα χαρακτηριστικά της και μάλιστα σε άμεση συνάφεια με τις  διαφορετικές θεωρίες μάθησης, την επιστήμη της Ψυχολογίας και τις  κοινωνιολογικές έρευνες. Αναδεικνύεται έτσι ο ρόλος που μπορεί να  διαδραματίσει η Μουσειοπαιδαγωγική στην άτυπη εκπαίδευση του κοινού.  Αναφέρονται παραδείγματα εκπαιδευτικής πολιτικής από μουσεία του  εξωτερικού και μελετάται η ιστορία της Μουσειοπαιδαγωγικής στην Ελλάδα.  Επισημαίνεται η σημασία της Μουσειακής Αγωγής στην ανάπτυξη της  εξωστρέφειας του Μουσείου, αλλά και στη διεύρυνση του παιδαγωγικού του  ρόλου ως φορέα άτυπης μάθησης. 

38. MUS_600 Επισκέπτες και κοινό: Ποσοτικές και ποιοτικές μέθοδοι έρευνας 

Θα παρουσιαστούν ενδελεχώς τα είδη των ερευνών, οι διαφορές μεταξύ  ποσοτικής και ποιοτικής προσέγγισης, οι μεικτές προσεγγίσεις, τα κριτήρια  επιλογής της μεθόδου, καθώς και οι τρόποι (ποιοτικοί και ποσοτικοί) συλλογής  και καταγραφής δεδομένων, με έμφαση στη δειγματοληψία. Επιπλέον, θα  γνωστοποιηθούν τα βασικά στάδια του ερευνητικού σχεδιασμού και μάλιστα  αναφορικά με την ποιοτική έρευνα, τα διάφορα ερευνητικά πεδία, καθώς και τα  ερωτήματα που διατυπώνονται κατά τη διαδικασία της έρευνας, οι τρόποι  επεξεργασίας και διαχείρισης των δεδομένων, καθώς και η ανάλυση και ο  σχολιασμός των αποτελεσμάτων. Τέλος, θα παρουσιαστούν τα είδη έρευνας  κοινού στα πολιτιστικά και εκθεσιακά projects (προκαταρκτικές, διαμορφωτικές,  ολικές) και οι τρόποι αξιοποίησής τους για τη διαχείριση των επικοινωνιακών  πρακτικών και τη διεύρυνση της εξωστρέφειας των πολιτικών οργανισμών.

39. MUS_601 Μουσεία και Μουσειολογία εφαρμοσμένων τεχνών 

Τα μουσεία εφαρμοσμένων τεχνών «γεννήθηκαν» στα μέσα του 19ου αιώνα, με  αφορμή τις Διεθνείς Εκθέσεις, αυτά τα τεράστια «πανηγύρια πολιτισμού» που  λειτούργησαν ως δίαυλοι επικοινωνίας για την ανθρώπινη δραστηριότητα, τα  πνευματικά και υλικά αγαθά. Στο συγκεκριμένο μάθημα γίνεται λόγος για τις  Διεθνείς Εκθέσεις, αρχής γενομένης από αυτή στο Λονδίνο το 1851, καθώς και  τις νέες αντιλήψεις που αυτές εισήγαγαν για την εξωτερική μορφή των κτιρίων  και τον εκθεσιακό σχεδιασμό ο οποίος ευνοεί τους ανοιχτούς εσωτερικούς  χώρους, εκφράζοντας, έτσι, τη σημασία της προόδου και της εξέλιξης.  Παρουσιάζεται, σε αυτό το πλαίσιο, το πρώτο μουσείο εφαρμοσμένων τεχνών  (South Kensington Museum που στη συνέχεια μετονομάστηκε σε Victoria and Albert Museum). Στη συνέχεια, γίνεται εκτενής μελέτη στα μουσεία  εφαρμοσμένων τεχνών (στόχοι, όραμα, αποστολή, χαρακτηριστικά) στη  διαχρονία αλλά και τη συγχρονία και αποτυπώνεται η σημερινή τους εικόνα,  όπως διαμορφώνεται σε σχέση με τη Μουσειολογική έρευνα. Περιπτώσεις  σχετικών μουσείων (κατά βάση στο διεθνή χώρο) που προσεγγίζονται ενδελεχώς  συμπληρώνουν με συνέπεια την εν λόγω εκπαιδευτική διαδικασία. 

40. MUS_602 Βιομηχανική κληρονομιά και μουσειακοί χώροι 

Ορίζεται η έννοια της Βιομηχανικής Κληρονομιάς και τα χαρακτηριστικά της,  παρουσιάζεται η Χάρτα του Nizhny Tagil και η επιστήμη της Βιομηχανικής  Αρχαιολογίας, επισημαίνονται οι σημαντικότερες τοποθεσίες της παγκόσμιας  Βιομηχανικής Κληρονομιάς και γίνεται αναφορά στην Ιστορία της Βιομηχανικής  Κληρονομιάς στο εξωτερικό (με έμφαση στο Ηνωμένο Βασίλειο) και στην  Ελλάδα. Δίνονται παραδείγματα χαρακτηρισμού προβιομηχανικών και  βιομηχανικών κτιρίων και μηχανολογικού εξοπλισμού ως ιστορικών  διατηρητέων μνημείων στην Ελλάδα. Επιχειρείται η σύνδεση της Βιομηχανικής  Κληρονομιάς με τη μουσειακή πραγματικότητα και το μουσείο ως φορέα  ανάδειξης αυτής της πολιτιστικής κληρονομιάς, είτε ως κελύφους φιλοξενίας είτε  ως μουσείο βιομηχανικής κληρονομιάς που συνδυάζει περιέχον και περιεχόμενο. 

41. MUS_603 Ειδικά Θέματα Συντήρησης 

Προσεγγίζονται και αναλύονται ειδικά θέματα συντήρησης, σχετικά με τη  διάσωση των ευρημάτων από τις ανασκαφές και τη διατήρηση των μουσειακών  αντικειμένων ανά κατηγορία, ως εξής: 

• Πρώτα σωστικά μέτρα στις ανασκαφές  
• Αντίγραφο, αισθητική Αποκατάσταση  
• Περιβαλλοντικές παράμετροι 
• Ειδικά θέματα χημείας 
• Ειδικά θέματα φυσικής  
• Αρχές συντήρησης κεραμικών  
• Αρχές συντήρησης μετάλλων  
• Αρχές συντήρησης οργανικών υλικών  
• Αρχές συντήρησης πέτρας  
• Αρχές συντήρησης ψηφιδωτού  
• Αρχές συντήρησης γυαλιού 

42. MUS_604 Αρχές και τεχνικές εκπόνησης μουσειακών μελετών 

Οι φοιτητές θα εξοικειωθούν με την έννοια του πολιτιστικού προϊόντος ως  καθοριστικού παράγοντα του δημοσίου συμφέροντος και θα συνειδητοποιήσουν  την άμεση σχέση μεταξύ διαχείρισης και λειτουργίας για την ευόδωση των πολιτιστικών δραστηριοτήτων. Θα παρουσιαστούν τα βασικά στάδια  πραγματοποίησης ενός πολιτιστικού project από το σημείο εκκίνησης (concept,  σύσταση και διαχείριση ομάδων, ομάδες κοινού, εμπλεκόμενοι φορείς,  προϋπολογισμός, χρονοπρογραμματισμός, επικοινωνία, διαχείριση κινδύνου,  πολιτιστικό πρόγραμμα, υλοποίηση) μέχρι την τελική παρουσίαση στο κοινό. Θα  επισημανθούν παράμετροι όπως το «ανταγωνιστικό πλεονέκτημα» και το  «ελάχιστο» αποδεκτό πολιτιστικό αποτέλεσμα. 

43. MUS_605 Μουσειακή εκπαίδευση 

Προτείνεται μια σφαιρική, κατά το δυνατόν, θεώρηση του μουσειακού θεσμού, του χαρακτήρα και των διαφορετικών εκφάνσεων του από το παρελθόν μέχρι και  τις μέρες μας σε ό,τι αφορά την εκπαιδευτική του αποστολή. Δίνεται έμφαση  στον επισκεπτοκεντρικό χαρακτήρα του κατά τον 21ο αιώνα, ως απότοκο της  μετεξέλιξής του σε κοινωνική οντότητα με διαφυλακτικό, παιδαγωγικό και  επικοινωνιακό ρόλο. Στο πλαίσιο αυτό, δίνεται έμφαση στη Μουσειακή Αγωγή,  την ιστορία και τα χαρακτηριστικά της και μάλιστα σε άμεση συνάφεια με τις  διαφορετικές θεωρίες μάθησης, την επιστήμη της Ψυχολογίας και τις  κοινωνιολογικές έρευνες. Αναδεικνύεται έτσι ο ρόλος που μπορεί να  διαδραματίσει η Μουσειοπαιδαγωγική στην άτυπη εκπαίδευση του κοινού.  Αναφέρονται παραδείγματα εκπαιδευτικής πολιτικής από μουσεία του  εξωτερικού και μελετάται η ιστορία της Μουσειοπαιδαγωγικής στην Ελλάδα.  Επισημαίνεται η σημασία της Μουσειακής Αγωγής στην ανάπτυξη της  εξωστρέφειας του Μουσείου, αλλά και στη διεύρυνση του παιδαγωγικού του  ρόλου ως φορέα άτυπης μάθησης.  

44. MUS_606 Νέα Μουσειολογία, τοπικά μουσεία και Πολιτιστικός Τουρισμός 

Το μάθημα διαρθρώνεται με έρεισμα τη Νέα Μουσειολογία, στο πλαίσιο της  οποίας προάγεται το ενδιαφέρον για την επισκεψιμότητα και, κατ’επέκταση, την  εμπορικότητα, την ψυχαγωγία και τη διαδραστικότητα, δίνεται έμφαση στον  επισκεπτοκεντρικό χαρακτήρα του μουσείου και αναιρείται ο ρόλος του εγγενούς