Επιτάλιο: Διήμερο Εκδηλώσεων για τα 205 χρόνια από τη Μάχη της Αγουλινίτσας

Η μάχη της Αγουλινίτσας

Την 24η Απριλίου 1821  και μία ημέρα μετά από τη μάχη της Αλαμάνας, διεξήχθη η μάχη της Αγουλινίτσας, η οποία δεν ήταν νικηφόρα για τους  Λαλαίους Τουρκαλβανούς που  θεωρούνταν «τα καλύτερα ντουφέκια του Μοριά» (Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τ. ΙΒ’, σελ. 142).

Ο Αλέξης Μοσχούλας, μυημένο μέλος της Φιλικής Εταιρείας (6 Αυγούστου 1818), οπλαρχηγός και προεστός της Αγουλινίτσας  επικεφαλής εξήντα παλικαριών από τον Πύργο:

• Αναγνώστης Παπασταθόπουλος
• οι αδελφοί Πέτρος και Γεώργιος Μήτζου
• ο Διονύσιος Διάκος (ο επονομαζόμενος και «Ζορμπάς»), κ.ά.)

και την Αγουλινίτσα:

• Βασίλειος Αποστολόπουλος
• Παναγιώτης Βλάσης
• Αντώνιος Βρισιώτης
• Αναστάσιος Γιαννακόπουλος
• Δημήτριος Γιαννόπουλος
• Δημήτριος Κατζημπούμπας
• Δημήτριος Κόκκινος, κ.ά.),

και των εκ Κυπαρισσίας οπλαρχηγών:

• Δημητρίου Κινά
• Αναγνώστη Ντονά και
• Ιωάννη Κολίρη

ειδοποιηθέντες στη θέση «Κλειδί» Καϊάφα, όπου είχαν οχυρωθεί, από τον Σπήλιο Μοσχούλα, αδελφό του Αλέξη Μοσχούλα, και τον Γ. Παπαζαφειρόπουλο, οι οποίοι έσπευσαν εκεί με μονόξυλα)  κατάφερε να αποκρούσει την άγρια επίθεση τετρακοσίων Λαλαίων Τουρκαλβανών  τρέποντάς τους σε άτακτη φυγή. Στο στενό «Αϊ –Γιάννης», βόρεια του Επιταλίου, οι Έλληνες συνέλαβαν ζωντανούς δεκατρείς  Τουρκαλβανούς, ενώ σκότωσανν εννέα . Από τους τελευταίους, δε, στην προσπάθειά τους να περάσουν το ποτάμι, σκοτώθηκαν ή πνίγηκαν, ακόμα εξήντα τρεις .  Εφονεύθησαν 7 και πληγώθηκαν 4 Αγουλινιτσαίοι (καθώς και ο φιλέλληνας Γάλλος αξιωματικός Μιτενζακούρ), ενώ  όπλα, άλογα και σημαίες περιήλθαν ως λάφυρα στα χέρια των Ελλήνων. Η σημαντικότατη αυτή σύγκρουση των Ελλήνων, αναπτέρωσε το φρόνημα των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής και οι αήττητοι Λαλαίοι Τουρκαλβανοί, μπορούν και να ηττώνται .

(πληροφορίες από την ιστοσελίδα της Δημόσιας Βιβλιοθήκης Πύργου)